Zerwać czerwony sztandar. Poznański Czerwiec 1956. Wystawa w Bibliotece Raczyńskich

W poniedziałek 22 czerwca o 17.00 w Bibliotece Raczyńskich odbędzie się wernisaż nowej wystawy Zerwać czerwony sztandar. Poznański Czerwiec 1956.

- U źródeł wystawy legła chęć zilustrowania zjawiska społecznego gniewu, który zrodził Czerwiec 1956. To właśnie on napędzał robotników, którzy w akcie desperacji wyszli na ulice Poznania, aby zaprotestować przeciwko komunistycznej władzy. - Mówi kurator wystawy dr Piotr Grzelczak. - Z tej przyczyny narracyjną dźwignią ekspozycji w Bibliotece Raczyńskich są oryginalne "czerwone sztandary" należące do poznańskich komitetów PZPR ze zbiorów Archiwum Państwowego w Poznaniu. Ich kontrą pozostają dokumenty i fotografie ilustrujące przebieg demonstracji oraz jej oddolny robotniczy impet. Kluczowym uzupełnieniem głównego wątku wystawy ukazującego spór na linii komunistyczne władze - społeczeństwo, z którego wyrósł Poznański Czerwiec 1956, jest próba ukazania zaangażowania tych, którzy przyznali strajkującym robotnikom historyczną rację i przez lata strzegli Czerwcowej pamięci: Kazimiery Iłłakowiczówny, autorki wiersza "Rozstrzelano moje serce w Poznaniu", literata Konrada Doberschuetza, który za wiersze o Czerwcu 1956 w 1959 roku został skazany na 3 lata więzienia, artysty Stanisława Mrowińskiego z jego cyklem pierwszych Czerwcowych obrazów, a także twórców Pomnika Poznańskiego Czerwca 1956 oraz redaktorów i autorów pierwszej Czerwcowej monografii wydanej w 1981 roku w czasie karnawału Solidarności. Ich rolę w walce o pamięć Czerwca 1956 pokażemy za pomocą oryginalnych obiektów pochodzących ze zbiorów poznańskich instytucji kultury oraz kolekcji prywatnych.

Podczas wernisażu zabrzmią prawykonania pieśni Ewy Fabiańskiej-Jelińskiej do wierszy Kazimiery Iłłakowiczówny w wykonaniu Marii Jaskulskiej-Chrenowicz (sopran) i Elżbiety Spychały-Mroczek (fortepian) przygotowane specjalnie na tę okazję.

Wystawie towarzyszy program wydarzeń:

Spotkanie z Filipem Czekałą "Czarny czwartek. Poznań spłynął krwią"
18 czerwca 2026 r., godz. 17.00 (czwartek), Filia Wildecka, ul. Hetmańska 91

Spacer śladem Czerwca
20 czerwca 2026 r., godz. 13.00 (sobota). Prowadzenie Karolina Dąbrowska-Wiśniewska. Zbiórka: Skwer Trzech Tramwajarek (zbieg ulic Kochanowskiego i Dąbrowskiego).

Podczas spaceru przewodnik przybliży wybrane miejsca związane z przebiegiem powstania w mieście, takie jak: Collegium Martineum (wtedy gmach KW PZPR), Zamek Cesarski (wtedy siedziba Miejskiej Rady Narodowej), plac Adama Mickiewicza, ulicę Jana Kochanowskiego (gdzie niegdyś znajdował się UB), a także te, upamiętniające ofiary zrywu: ulica Romka Strzałkowskiego, Skwer Trzech Tramwajarek, Pomnik Czerwca 1956, Muzeum Czerwca 1956. Narracja dotyczyć będzie historii odwiedzanych miejsc, jak i ich architektury. W trakcie przechadzki uczestnicy poznają przyczyny i skutki buntu. Przybliżone zostaną postaci bohaterów i bohaterek wydarzeń. Wycieczka potrwa ok.1,5 godziny.

Prelekcja dra Piotra Grzelczaka i oprowadzanie kuratorskie po wystawie w ramach cyklu Wtorek dla seniora
23 czerwca 2026 r., godz. 16:00 (wtorek) Biblioteka Raczyńskich, Filia Sztuki i Galeria Atanazego

Spacer literacki
24 czerwca 2026 r., godz. 17.00 (środa). Prowadzenie Magdalena Tyl. Zbiórka: Bałtyk od strony ul. Bukowskiej.

Podczas literackiego spaceru śladami Poznańskiego Czerwca 1956 spojrzymy na powstanie poznańskich robotników przez pryzmat literatury. Na trasie spaceru dowiemy się, między innymi: gdzie rozstrzelano serce Kazimiery Iłłakowiczówny, który poeta został skazany za to, że pisał wiersze o poznańskim powstaniu, jak robotnicze strajki zapamiętali Krystyna Kofta i Stanisław Barańczak oraz inne dzieci bawiące się na jeżyckich podwórkach oraz czy groźba "odrąbanej ręki" i zapowiedź "żałobnej kurtyny milczenia" rzeczywiście wymazały czarny czwartek z pamięci polskich pisarzy.

Spacer śladem Czerwca
27 czerwca 2026 r., godz. 13.00 (sobota). Prowadzenie Karolina Dąbrowska-Wiśniewska. Zbiórka: Skwer Trzech Tramwajarek (zbieg ulic Kochanowskiego i Dąbrowskiego)

Spotkanie z Markiem Rezlerem "Poznański Czerwiec oglądany inaczej"
29 czerwca 2026 r., godz. 17.00 (poniedziałek), Biblioteka Raczyńskich Filia 8, ul. Osinowa 14/16

Spotkanie autorskie Pawła Cieliczko wokół książki "Doktor poznańskiego czerwca"
2 lipca 2026 r. godz. 18.00 (czwartek), Biblioteka Raczyńskich Filia Sztuki, Pl. Wolności 19, sala 5

Oprowadzanie kuratorskie po wystawie
9 lipca 2026 r. godz. 17.00 (czwartek), Biblioteka Raczyńskich Galeria Atanazego, Al. Marcinkowskiego 23

Wstęp wolny.

W ramach projektu odbędą się też warsztaty dla młodzieży szkolnej (grupy zorganizowane). Szczegóły https://bracz.edu.pl/event/zerwac-czerwony-sztandar-poznanski-czerwiec-1956-wydarzenia-wokol-poznanskiego-czerwca/

Dofinansowano ze Środków Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach programu "Patriotyzm Jutra. Wielkie rocznice"