blog background
 
Ilona Starosta: O czytaniu
Pasja czytania
metka_epoznan
"Hobbit" i "Farmer" w powstańczej Warszawie (Monika Kowaleczko-Szumowska "Galop'44")
ok
7
not ok
2
liczba odsłon: 498


                Muzeum Powstania Warszawskiego łączy w swej ekspozycji dwa zadania: dowiedzieć się i poczuć. Wydaje się, że podobne założenie przyświeca książce Moniki Kowaleczko–Szumowskiej Galop’44.

                Opowieść zaczyna się jak w klasycznej powieści dla młodzieży: dwaj bracia Wojtek (17 lat) i Mikołaj (13 lat) są jak ogień i woda, więcej ich dzieli aniżeli łączy. W rocznicę wybuchu powstania, pojawiają się na uroczystościach w muzeum. Tu, wchodząc do repliki kanału, przenoszą się do Warszawy z 1 sierpnia 1944 roku. Występujący często w literaturze zabieg  polegający na przeniesieniu bohaterów w czasie tu ma nikłą motywację, a biorąc pod uwagę wiek postaci, a co za tym idzie potencjalnych odbiorców książki, wydaje się najsłabszym miejscem powieści. Trudno ustrzec się przed wrażeniem, że do zszycia dwóch światów wykorzystano bardzo grube nici. Podobnie jest, gdy Wojtek czy Mikołaj wspominają o Internecie, Pałacu Kultury i Nauki, dzielą się wiedzą o przebiegu wydarzeń w powstaniu – bohaterowie  poznani przez chłopców przyjmują te rewelacje bez większego zdziwienia, tak jakby chłopcy w dżinsach i trampkach na ulicach walczącej Warszawy nie byli niczym dziwnym.

                Galop’44 ma jednak swe zalety. Autorka w przystępnej formie opowiada o kolejnych wydarzeniach, skupiając uwagę na działaniach radiostacji powstańczych czy zrzutach broni dokonywanych przez aliantów. Opisuje odwagę powstańców, przemieszczanie się po mieście kanałami, smród odchodów i niezwykłą gotowość niesienia pomocy. Uczynienie jednak głównym bohaterem chłopca z XXI wieku sprawia, że nadal jesteśmy na zewnątrz tego, co się dzieje, pozbawieni prawa do wniknięcia w uczucia i motywacje żołnierzy.  Ta książka to hołd dla walczących w powstaniu, cywile stanowią jedynie tło. O ich zostawieniu na Starówce po wycofaniu się z niej oddziałów AK narrator mówi: „Nie było innej rady”. Racja jest po stronie żołnierzy.

                Istotna dla znaczenia tej powieści jest przemiana głównego bohatera. Pierwszą reakcją Wojtka na pojawienie się w powstaniu była irytacja: „Miał dość niezłomnych poruczników, szlachetnych sanitariuszek i walecznych dzieci.” Jednak jego fascynacja jedną z łączniczek, poddanie się biegowi wydarzeń, sprawia,  że zaczyna coraz lepiej rozumieć sytuację. Tajemniczy Dziadunio z muzeum, strażnik między dwoma światami, tłumaczy Wojtkowi to, co mu się przydarza jako potrzebę odnowienia pamięci, bo „ktoś musi doświadczyć bezpośrednio, żeby zachować pamięć.”

                Książka Moniki Kowaleczko-Szumowskiej na pewno odegra dużą rolę popularyzatorską, cechuje ją szlachetny zamysł przybliżenia młodzieży wydarzeń sprzed siedemdziesięciu lat. Pisarka rozsiewa w latach czterdziestych rekwizyty: ktoś czyta Hobbita, inni grają w farmera (ta popularna planszówka powstała w czasie okupacji), budując łączność między pokoleniami, która przede wszystkim polegać ma według niej, na gotowości udzielenia odpowiedzi na pytanie: czy byłbyś gotów narazić swoje życie dla innych i ważnej sprawy?

 
WASZE KOMENTARZE[1]
~: Czy was wszystkich już dokumentnie pogięło z tym powstaniem? Jakaś ogólnonarodowa sraczka - czego się nie włączy, czego się nie otworzy - powstanie warszawskie i wszelkie ochy i achy. Powstanie Wielkopolskie wszyscy mają w głębokim poważaniu. Ostatnio nawet prezydenta nóżka bolała, jak miał przyjechać do Poznania na obchody jedynego zwycięskiego polskiego powstania. No, ale my wolimy czcić katastrofy.
dodano: Piątek, 2014.11.14 23:00, IP:79.184.50.XXX
ok
6
not ok
2
odpowiedz|usuń
avatarpasikonik: ~: Czy was wszystkich już dokumentnie pogięło z tym powstaniem? Jakaś ogólnonarodowa sraczka - czego się nie włączy, czego się nie otworzy - powstanie wa...
Różne są zboczenia.(kiedys czytałem o obozach koncentracyjnych,ciekawe,straszne.Śniło mi się to po nocach).Myślę że "czytacze"przenoszą się w wyimaginowany świat by nie czuć rzeczywistości,takie "placebo".Jestem niekochana czytam harlekiny,jestem kapciem domowym czytam kryminały.Remik wszystko czyta,jaka burza musi się przewalać w jego mózgu.
dodano: Sobota, 2014.11.15 14:17
ok
0
not ok
25
odpowiedz|usuń
~Autor: Pasikonik - czytając Ciebie wiem, że głupota nie ma dna
dodano: Sobota, 2014.11.15 14:38, IP:83.11.126.XXX
ok
3
not ok
0
odpowiedz|usuń
avatarpasikonik: ~Autor: Pasikonik - czytając Ciebie wiem, że głupota nie ma dna...
sam,a sobie dałeś,aś plusa.Jesteś egocentrykiem,ą,to choroba.
dodano: Sobota, 2014.11.15 16:49
ok
0
not ok
25
odpowiedz|usuń
avatarPicjusz: ~: Czy was wszystkich już dokumentnie pogięło z tym powstaniem? Jakaś ogólnonarodowa sraczka - czego się nie włączy, czego się nie otworzy - powstanie wa...
Widocznie nie lubimy zwycięstw, tylko cierpienia.
dodano: Sobota, 2014.11.15 19:33
ok
2
not ok
1
odpowiedz|usuń
~dBx: Stare Miasto, nie jakaś "starówka".
dodano: Niedziela, 2014.11.16 20:17, IP:79.173.15.XXX
ok
0
not ok
0
odpowiedz|usuń
~Foo: Jak ktokolwiek z okupowanej Polsce mógł czytać Hobbita? Alianci zrzucali razem z bronią? Przecież polskie tłumaczenie powstało w latach sześćdziesiątych, ok. 25 lat po napisaniu książki.
dodano: Poniedziałek, 2014.11.17 10:07, IP:213.156.101.XXX
ok
0
not ok
0
odpowiedz|usuń
avatarIlonas: ~dBx: Stare Miasto, nie jakaś "starówka"....
Można użyć potocznego określenia Starówka, pisząc o Starym Mieście
dodano: Poniedziałek, 2014.11.17 17:36
ok
0
not ok
0
odpowiedz|usuń
avatarIlonas: ~Foo: Jak ktokolwiek z okupowanej Polsce mógł czytać Hobbita? Alianci zrzucali razem z bronią? Przecież polskie tłumaczenie powstało w latach sześćdziesiąty...
Można było czytać po angielsku
dodano: Poniedziałek, 2014.11.17 17:37
ok
1
not ok
0
odpowiedz|usuń
DODAJ KOMENTARZ | Jesteś niezalogowany, Twój nick będzie poprzedzony ~zaloguj | zarejestruj
Liczba znaków do wykorzystania: 1000
codeimgNie jesteś anonimowy, Twoje IP zapisujemy w naszej bazie danych. Dodając komentarz akceptujesz Regulamin Forum
Do poprawnego działania mechanizmu dodawania komentarzy wymagane jest włączenie obsługi ciasteczek.
avatar
ILONA STAROSTA
oczytaniu.epoznan.pl
RSSsend_message
Ilona Starosta - polonistka, nałogowa czytelniczka, jak widać, nie tylko uczniowskich wypracowań.
POLECANE STRONY
ksiazkowo.epoznan.pl
krytycznymokiem.blogspot.com
bernadettadarska.blogspot.com/
joannaroszak.blogspot.com
ARCHIWUM WPISÓW
Pożegnanie i zaproszenie (26 sie 2016)
Powieść new adult, czyli "Jak powietrze"Agaty Czykierdy-Grabowskiej (25 lip 2016)
5 książek, które zabieram na wakacje (7 lip 2016)
Co z tą szkołą? (Jesper Juul "Kryzys szkoły") (1 lip 2016)
Dobrze skrojona opowieść (Anna Dziewit-Meller "Góra Tajget") (26 cze 2016)
Anatomia małżeństwa i opisu (Lauren Groff "Fatum i furia") (19 cze 2016)
Artysta i polityka (Kazuo Ishiguro "Malarz świata ułudy") (15 cze 2016)
Wiedza i wiara (Karolina Oponowicz "Bozie, czyli jak wygląda Bóg") (5 cze 2016)
Jak i po co czytać? (Ryszard Koziołek "Dobrze się myśli literaturą"') (30 maj 2016)
Dziewczyńska historia (Jessica Park "To skomplikowane. Julie") (12 maj 2016)
Książka o dorastaniu przed trzydziestką (Jessica Knoll "Najszczęśliwsza dziewczyna na świecie") (29 mar 2016)
Jutro z pamięcią o dziś (Margaret Atwood "Rok potopu") (23 mar 2016)
Przyjemne opowieści (Jacek Cygan "Przeznaczenie, traf, przypadek. Opowiadania" (21 lut 2016)
Dystans, który przeraża (Yiyun Li "Łaskawszy niż samotność") (17 lut 2016)
Dla dorastających dziewcząt czy raczej dla miłośników science fiction? (Karen Thompson Walker "Wiek cudów") (28 sty 2016)
Kolory, dźwięki, historia(Anthony Doerr "Światło, którego nie widać") (24 sty 2016)
Mistrzowska (Majgull Axelsson "Ja nie jestem Miriam") (30 gru 2015)
Ludzie, którzy nie mają domu (Katarzyna Boni, Wojciech Tochman "Kontener") (27 lis 2015)
Gra pamięci i wyobraźni (Agata Tuszyńska "Narzeczona Schulza") (31 paź 2015)
Nie mamy pojęcia o tym świecie (Martin Pistorius "Chłopiec duch") (6 paź 2015)
Nie ma dokąd wracać (Filip Springer "Miedzianka. Historia znikania") (3 paź 2015)
Władza, przemoc i najpiękniejsze plaże (Mario Vargas Llosa "Święto Kozła") (19 wrz 2015)
Książka, która nie opuściła mnie przez tydzień ( Asne Seierstad "Jeden z nas. Opowieść o Norwegii") (4 wrz 2015)
O granicach wolności (Michael J. Sandel "Przeciwko udoskonalaniu człowieka. Etyka w czasach inżynierii genetycznej") (14 sie 2015)
Kim jesteśmy (Amos Oz "Judasz") (5 sie 2015)
"Rodzina, ach rodzina..."(Carlos Fuentes "Wszystkie szczęśliwe rodziny") (30 lip 2015)
Jeśli nie stać nas na podróż do Indii (Rohinton Mistry "Delikatna równowaga") (27 lip 2015)
Przeciwko uproszczeniom i podręcznikowym wersjom (Magdalena Grzebałkowska "1945. Wojna i pokój") (22 lip 2015)
Jeśli nie chcemy się zmęczyć (Kewin Kwan "Bajecznie bogaci Azjaci") (13 lip 2015)
Fenomenalna (Sofi Oksanen "Oczyszczenie") (8 lip 2015)
11. przykazanie - "Nie wierz zapowiedziom wydawcy" (Donna Tartt "Szczygieł") (3 lip 2015)
Czym może być ściana? (Sarah Waters "Za ścianą") (14 cze 2015)
O duszy i ciele z zadęciem (Peter Carey "Chemia łez") (4 cze 2015)
Emocje gwarantowane (Tomáš Zmeškal "List miłosny pismem klinowym") (28 kwi 2015)
Feeria pomysłów (Wiktor Jerofiejew "Akimudy") (22 kwi 2015)
Rosjanie to nie tylko Putin (Anna Wojtacha "Zabijemy albo pokochamy. Opowieści z Rosji") (17 kwi 2015)
Jesteśmy tylko częścią czegoś większego (Szczepan Twardoch "Drach") (5 kwi 2015)
Nie tylko o ojcu Rydzyku (Marcin Wójcik "W rodzinie ojca mego") (3 kwi 2015)
Być Polakiem czy Angolem? (Ewa Winnicka "Angole") (23 mar 2015)
"Odpomnieć" historię (Anna Janko "Mała Zagłada") (14 mar 2015)
Znany obrazek narysowany grubą kreską (Dorota Gąsiorowska "Obietnica Łucji") (9 mar 2015)
Jedynie sorgo jest niezmienne (Mo Yan "Klan czerwonego sorga") (3 mar 2015)
Czy ktoś wybiera się do Dominikany? (Mirosław Wlekły "All inclusive. Raj, wktórym seks jest bogiem") (15 lut 2015)
Kto jest winny? (Jacek Hugo-Bader "Długi film o miłości. Powrót na Broad Peak" ) (5 lut 2015)
Polska, Bóg i cierpienie (Jacek Dehnel "Matka Makryna") (11 sty 2015)
Najlepsza książka dla młodzieży wg IBBY (Anna Piwkowska "Franciszka") (23 gru 2014)
Już nigdy więcej (Małgorzata Musierowicz "Wnuczka do orzechów") (24 lis 2014)
Ważna jest idea ( Filip Springer "Zaczyn. O Zofii i Oskarze Hansenach") (20 lis 2014)
"Hobbit" i "Farmer" w powstańczej Warszawie (Monika Kowaleczko-Szumowska "Galop'44") (14 lis 2014)
O kobiecym boksowaniu (Grażyna Plebanek "Bokserka" (9 lis 2014)
Subiektywność pamięci (Julian Barnes "Poczucie kresu") (13 paź 2014)
Zakopane w ogrodzie, zakopane w pamięci (Brygida Helbig "Niebko") (15 wrz 2014)
Bez "dydaktycznego smrodku" (Gavin Extence "Wszechświat kontra Alex Woods") (2 wrz 2014)
Powieść romantyczna z XXI wieku (Alexi Zentner "Dotyk") (18 sie 2014)
Sześćset hipnotyzujących stron (Joyce Carol Oates "Córka grabarza") (21 lip 2014)
Londyńskie klimaty ( "Londyn NW" Zadie Smith) (9 lip 2014)
"Chwytać za serce. Dusić za gardło" (Ignacy Karpowicz "Sońka") (22 cze 2014)
Fascynujący portret ( Małgorzata I. Niemczyńska "Mrożek. Striptiz neurotyka" ) (3 cze 2014)
Żoną polityka być... (Małgorzata Tusk "Między nami") (27 maj 2014)
O podróżowaniu na wiele sposobów ("Bieguni" Olga Tokarczuk) (12 maj 2014)
Bliskie oddalenie (Magdalena Grzebałkowska "Beksińscy. Portret podwójny") (29 kwi 2014)
Majowy wieczór, książka i relaks... (Kate Atkinson "Jej wszystkie życia") (22 kwi 2014)
O "dziadkach z Wehrmachtu" i pamięci (Paweł Huelle "Śpiewaj ogrody") (13 kwi 2014)
Wyraziste postaci, wciągająca historia - po prostu "Dostatek" Crummeya (9 kwi 2014)
Laureatka literackich nagród ("Ocalenie Atlantydy" Zyta Oryszyn) (21 mar 2014)
Poczuć, jak pachnie ziemia po deszczu... (Amos Oz "Wśród swoich") (2 mar 2014)
Zanim przeczytam jego najnowszą powieść... (Paweł Huelle "Weiser Dawidek") (18 lut 2014)
Biografia jak jej bohaterka (Anna Bikont Joanna Szczęsna "Pamiątkowe rupiecie. Biografia Wisławy Szymborskiej") (11 lut 2014)
Wolimy o tym nie myśleć (Grażyna Jagielska"Anioły jedzą trzy razy dziennie. 147 dni w psychiatryku") (2 lut 2014)
Tropiąc rzeczy i miejsca (Edmund de Wall "Zając o bursztynowych oczach. Historia wielkiej rodziny zamknięta w małym przedmiocie") (19 sty 2014)
Uważnie rozglądajmy się dookoła (Filip Springer "Wanna z kolumnadą") (6 sty 2014)
Dobrze skończyć rok, czyli czas z Pilchem (Jerzy Pilch "Drugi dziennik 21 czerwca 2012 - 20 czerwca 2013") (31 gru 2013)
"Ciemno, prawie noc" Joanny Bator - druga odsłona (27 gru 2013)
Nie tylko "Lokomotywa" i "Ptasie radio" (Mariusz Urbanek "Tuwim. Wylękniony bluźnierca") (19 gru 2013)
To tylko zabawa formą...(Juame Cabré "Wyznaję") (8 gru 2013)
Czy kibol to kibic? (Katarzyna Kłosińska "Co w mowie piszczy?") (30 lis 2013)
Kobiety niepokorne (Grażyna Plebanek "Córki rozbójniczki") (24 lis 2013)
Polsko-ukrainskie historie ("Oksana" Włodzimierz Odojewski) (17 lis 2013)
Wojowniczki w literackim wydaniu (Sylwia Chutnik "Kieszonkowy atlas kobiet" i "Cwaniary" (18 paź 2013)
Życie w rozmowie (Maria Janion "Transe - Traumy - Transgresje. 1: Niedobre dziecię") (2 paź 2013)
Może coś z klasyki? ( Gustaw Flaubert "Pani Bovary") (21 wrz 2013)
W nowy sposób o Poznaniu ("Poznański przewodnik literacki") (24 sie 2013)
Nowy, wspaniały świat...? (Paweł Smoleński "Izrael już nie frunie") (19 sie 2013)
Rodzą się dzieci... nie tylko królewskie (24 lip 2013)
Wolne od...wolne dla ("Wolne" Remigiusz Grzela) (14 lip 2013)
Biblioteka Raczyńskich w nowej odsłonie (3 lip 2013)
Warto było czekać (Jerzy Pilch "Wiele demonów") (13 cze 2013)
Miasto na cmentarzu (Igor Ostachowicz "Noc żywych Żydów") (31 maj 2013)
O Lepperze i o Polsce (Marcin Kącki "Lepperiada") (26 maj 2013)
Marta Fox w nowej odsłonie ("Autoportret z lisiczką") (3 maj 2013)
Odciąć pępowinę??? (25 kwi 2013)
"Złodziejka książek" (15 kwi 2013)
Dzieciństwo Jezusa w wersji J. M. Coetzee (1 kwi 2013)
Zbyt wysoka cena? ("Miłość z kamienia" Grażyna Jagielska) (22 mar 2013)
"Morfina" - dla tych, którym nie wystarczają "Kamienie na szaniec" (12 mar 2013)
Galeria inspirujących lub irytujących postaci (24 lut 2013)
Być synem geniusza... (16 lut 2013)
Czy małżeńska zdrada może być fascynująca? (15 lut 2013)
Dla kobieciątek i kobiet (13 lut 2013)
Dom pod gwiazdami (8 lut 2013)
Zdjęcie: Bogusław Tadeuszewski