To w Poznaniu powstał pierwszy w Polsce mikrohub przeładunkowy. Pilotaż okazał się sukcesem

Działa do dzisiaj.

To właśnie Poznań, jako pierwsze miasto w Polsce, zdecydowało się na uruchomienie mikrohubu przeładunkowego dla rowerów. Mikrohub, czyli niewielki budynek, stanął przy ul. Pułaskiego. To wspólny projekt realizowany przez Łukasiewicz - Poznański Instytut Technologiczny, magistrat oraz firmę GLS Poland. Wstępnie miał być pilotażowym projektem na pół roku. Okazał się tak dobrym rozwiązaniem, że działa do dziś.

Codziennie rano do mikrohubu przyjeżdżała furgonetka z paczkami, które kurierzy przeładowywali na elektryczne rowery cargo i dostarczali do okolicznych dzielnic. Większe przesyłki rozwożono samochodami. Każdy rower miał GPS, rejestrujący trasę, prędkość i czas dostaw, a także szacowany dystans pieszy kuriera. Dane służyły ocenie efektywności dostaw pod względem czasu, kosztów i emisji. Pilotaż trwał od grudnia 2024 do maja 2025 roku, a następnie analizowano zebrane informacje.

"Rowerowi kurierzy dostarczali średnio 31 proc. wszystkich przesyłek GLS Poland z analizowanego rejonu. W badanym okresie dostarczyli ich niemal 19 tysięcy" - informuje Małgorzata Lamperska z Łukasiewicz - Poznańskiego Instytutu Technologicznego. "Wykorzystanie rowerów cargo pozwoliło na obniżenie śladu węglowego dostaw realizowanych w badanym rejonie o 29,1 proc. (około 2 tony eCO2). Kurierom na rowerach łatwiej było znaleźć miejsce postojowe, więc mieli więcej przystanków na trasie. Dzięki temu pokonywali krótsze odległości pieszo niż dostawcy w samochodach. Pokazuje to przykład z jednego z analizowanych dni, kiedy to kurier na rowerze i kurier w samochodzie wyjechali dostarczyć paczki na Starym Mieście. Jest tu sporo ulic jednokierunkowych i duże zagęszczenie budynków. Analogiczna para wyjechała tego samego dnia na Jeżyce. Ta dzielnica ma mniej jednokierunkowych ulic i mniejsze zagęszczenie budynków niż Stare Miasto" - dodaje.

Badacze porównali dystanse, jakie dostawcy przejechali i przeszli tego dnia:
- Na Starym Mieście kurier w samochodzie pokonywał dłuższe odległości zarówno samochodem, jak i pieszo. Przejechał 12,42 km, a przeszedł 1423,8 m. Kurier na rowerze przejechał 11,59 km, pieszo pokonał tylko 1000 m.
- Na Jeżycach bardziej najeździł się rowerzysta (12,69 km, kierowca - 11,07 km). Kurier rowerowy miał jednak krótszą trasę pieszą niż jego zmotoryzowany kolega (odpowiednio 619,8 m i 1118,7 m).

"Zmiana formy dostawy nie wpłynęła na jej efektywność - według deklaracji kurierów większość odbiorców nawet nie zdawała sobie sprawy, że ich przesyłkę dostarczył rowerzysta, nie kierowca" - komentuje Marta Cudziło z Łukasiewicz - Poznańskiego Instytutu Technologicznego, koordynatorka projektu GRETA w Polsce. "Projekt poznański traktujemy jako pierwszy krok na drodze do szerszego wdrażania mikrohubów miejskich w Polsce. Aplikujemy teraz o nowe projekty, w ramach których będziemy rozszerzać koncepcję hubu. To np. współdzielenie go przez różnych operatorów logistycznych czy dodatkowe funkcjonalności, takie jak stacje ładowania pojazdów, punkty serwisowe czy możliwości odbioru i nadawania paczek przez odbiorców" - dodaje.

Choć pilotaż mikrohubu zakończył się wiosną, rozwiązanie zostało trwale włączone do operacji GLS Poland i nadal jest stosowane w codziennej obsłudze przesyłek.

"GLS Poland realizuje doręczenia w centrum Poznania z wykorzystaniem rowerów cargo już od 2021 roku" - podkreśla Andrzej Wasielewski, Dyrektor Operacji Krajowych i Infrastruktury, GLS Poland. "Mikrohub okazał się dla nas rozwiązaniem funkcjonalnym zarówno pod względem lokalizacji, jak i organizacji operacyjnej - umożliwia sprawny przeładunek i czasowe przechowywanie przesyłek oraz wygodny dojazd dla kurierów. Poznań jest dla nas ważnym rynkiem operacyjnym, a dobra współpraca z miastem i lokalnymi partnerami stworzyła warunki do dalszego wykorzystania mikrohubu na zasadach komercyjnych. Istotną wartością projektu były również analizy i wnioski przygotowane przez Łukasiewicz - PIT, które dostarczyły nam cennych danych operacyjnych. Chętnie angażujemy się w podobne inicjatywy także w innych miastach" - dodaje.

Poznański pilotaż bacznie obserwowali przedstawiciele innych miast Polski, zainteresowani lub wdrażający u siebie mikrohuby. "Sukces poznańskiego mikrohubu i dostaw na rowerach pokazuje, w jakim kierunku może iść logistyka w Poznaniu" - mówi Jacek Jaśkowiak, prezydent Miasta Poznania. "Poznań od lat konsekwentnie rozwija infrastrukturę rowerową i ogranicza ruch samochodów w centrum. Niezwykle ważny jest też aspekt ekologiczny. Rowery nie emitują zanieczyszczeń, więc są idealną odpowiedzią na te zmiany. Każde takie działanie to krok w kierunku czystszego centrum miasta" - dodaje.

Poznański pilotaż był częścią projektu badawczego GRETA realizowanego przez Łukasiewicz - Poznański Instytut Technologiczny wraz z partnerami z sześciu krajów UE. Celem projektu było przetestowanie rozwiązań zmniejszających emisje w miejskim transporcie towarów.