"Archeologia dźwięku - z wykopaliska na parkiet!" - bezpłatne warsztaty muzyczne w Muzeum Archeologicznym

Czy dawne brzmienia można odkopać na wykopaliskach? Kto był bardziej muzykalny - Homo sapiens czy neandertalczyk? Który z rzymskich cesarzy był zapalonym dudziarzem? Jak stare opowieści zachowały się w ludowych pieśniach? Czy jest coś, co łączy starożytnych filozofów, średniowiecznych żaków, wiejskich muzykantów i dzisiejszą młodzież? Przekonajcie się sami! Muzeum Archeologiczne w Poznaniu zaprasza uczniów szkół ponadpodstawowych na muzyczną podróż przez historię, podczas której można nie tylko przyjrzeć się artefaktom, ale i wspólnie śpiewać, grać i tańczyć.

Historia, której można posłuchać i dotknąć

Źródłem wiedzy o minionych epokach mogą być wydobywane z ziemi przedmioty, spisane kroniki i dokumenty, ale także muzyka tradycyjna. W jej melodiach, rytmach, pieśniach i sposobach wykonywania kryją się ślady dawnych obyczajów, wierzeń, wydarzeń historycznych i wędrówek całych społeczności.

Projekt edukacyjny "Archeologia dźwięku - z wykopaliska na parkiet!", realizowany przez Muzeum Archeologiczne w Poznaniu to łącząca muzykę, archeologię, historię i etnografię propozycja darmowych zajęć dla młodzieży. W 90 minut uczniowie przemierzają tysiąclecia: od czasów tworzenia się najdawniejszych społeczności, poprzez cywilizacje starożytności, bogactwo kultury średniowiecza, wynalazki nowożytności, aż po chłopskie tradycje XIX i XX wieku, z którymi związana jest muzyka ludowa. To właśnie w niej zawierają się doświadczenia wcześniejszych pokoleń, a artyści różnych epok znajdowali inspirację do tworzenia dzieł, które stały się ważnym elementem narodowej kultury.

Z wykopalisk prosto na parkiet!

Podczas zajęć zaglądamy na wystawy muzealne, żeby poznać artefakty i kontekst historyczny, ale przez dalszą część spotkania prowadzi nas tradycyjna muzyka, którą wspólnie tworzymy i doświadczamy. Uczestnicy mogą wypróbować rozmaite instrumenty ludowe, kopie zabytków, usłyszeć i nauczyć się melodii pieśni oraz zapomnieć się w tańcu. A najważniejsze, że każdy może się włączyć - nie trzeba mieć wcześniejszego przygotowania muzycznego. Warsztaty zostały tak pomyślane, aby każdy mógł odnaleźć w nich coś dla siebie. Zajęcia będą również okazją do oderwania się od cyfrowej codzienności, skupienia na otaczającej nas rzeczywistości, relacjach z innymi oraz na własnym ciele, głosie i potrzebach.

Muzyka jako kulturowy kompas młodego człowieka

W świecie, w którym kultury nieustannie się przenikają, znajomość własnego dziedzictwa staje się ważnym elementem budowania tożsamości. Młodzież przekonuje się, że tradycja nie jest zamkniętym rozdziałem historii ani zbiorem zapomnianych zwyczajów. To żywe dziedzictwo, które można interpretować i twórczo wykorzystywać we współczesnym świecie. Muzykowanie to sposób na odkrywanie własnych mocnych stron, wzmacnianie pewności siebie, a także integrację grupy poprzez budowanie zaufania.

Cztery muzyczne ścieżki poznawania przeszłości

Program obejmuje cztery tematy zajęć, które pozwalają spojrzeć na tradycję muzyczną z różnych perspektyw:

1. 1. Tradycje muzyczne Wielkopolski

Jak brzmi muzyczna historia naszego regionu, dlaczego jej symbolem jest kozioł i czym się różnią dudy od kobzy? Podczas zajęć poznajemy lokalne tradycje, melodie, tańce i ciekawe instrumenty.

2. 2. Śpiew tradycyjny w codzienności

Pieśń prowadziła ludzi przez codzienną pracę, najbardziej niezwykłe momenty życia i doroczne święta. Dowiemy się, jaką moc miały pieśni i słowa oraz jak wykorzystać naturalne możliwości własnego głosu.

3. 3. Muzykanci i ich instrumenty

Skąd wzięły się instrumenty ludowe, jak je budowano i jak brzmią? Uczestnicy poznają świat dawnych muzykantów i manier wykonawczych, odkrywając przy tym technologiczne i kulturowe aspekty historii muzyki.

4. 4. Tradycyjne tańce i zabawy

Taniec to coś więcej niż ruch przy muzyce. To też zapis dawnych relacji społecznych, zwyczajów i sposobów wspólnego świętowania. Młodzież pozna wybrane polskie tańce tradycyjne i spróbuje swoich sił na parkiecie, odkrywając ich związki z polskimi tańcami narodowymi.

Istotne informacje:

• Miejsce: Muzeum Archeologiczne w Poznaniu, ul. Wodna 27
• Czas trwania: 90 min.
• Termin: od poniedziałku do piątku, po wcześniejszym uzgodnieniu daty
• Godzina rozpoczęcia: dostosowywana w miarę możliwości do potrzeb grupy
• Koszt: bezpłatny
• Zgłoszenia: lekcje@muzarp.poznan.pl
• Czas trwania projektu: do przełomu listopada i grudnia 2026 r.

Aby zgłosić klasę, wystarczy wysłać wiadomość na podany adres e-mail i ustalić dogodny termin spotkania. Warto zrobić to wcześniej - projekt ma ograniczony czas realizacji.

Nie trzeba być muzykiem, żeby odkrywać historię dźwiękiem. Wystarczy przyjść, posłuchać, zaśpiewać i dać się porwać rytmowi tradycji!

*Projekt "Archeologia dźwięku - z wykopaliska na parkiet!" został dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji w ramach programu "Kompas Młodego Obywatela".

"Archeologia dźwięku - z wykopaliska na parkiet": w Muzeum Archeologicznym w Poznaniu trwają zapisy dla szkół ponadpodstawowych na darmowe warsztaty o historii ukrytej w muzyce

Link do muzealnej strony projektu: https://nowa.muzarp.poznan.pl/pl/aktualnosci/896

Linki do muzyki wykonawców projektu:

- Kurkowicz/Braszak/Łoś i kapela "Powsinoga"

https://www.youtube.com/watch?v=nngmoW1pl4M

https://www.youtube.com/watch?v=PhXmrEh5Dvo&list=PLRtsqHnPAbWOElMIVWuURlrg9WCp_lmu_&index=8

- Karol Majerowski i kapela "Gracze z Łęgu"

https://www.youtube.com/watch?v=szlipfaPw7M&list=RDszlipfaPw7M&start_radio=1

https://www.youtube.com/watch?v=iNf23LCuv4E&list=RDiNf23LCuv4E&start_radio=1