Powstał projekt Tej Aj. Ma pomóc w zachowaniu gwary poznańskiej
Projekt stworzony przez magistrantów Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, wykorzystuje sztuczną inteligencję do prowadzenia rozmów w gwarze poznańskiej.
Projekt Tej Aj powstał na Wydziale Matematyki i Informatyki UAM jako przedsięwzięcie badawczo-rozwojowe czworga magistrantów. Jego celem było sprawdzenie, czy sztuczna inteligencja może pomóc w zachowaniu gwary poznańskiej, która stopniowo zanika. W projekt zaangażowały się ekspertki gwarowe z UAM, Poznańskiego Centrum Dziedzictwa, Centrum Sztucznej Inteligencji UAM oraz uniwersyteckiego spin-off AMUai. Dzięki połączeniu wiedzy językoznawczej i technologii powstało rozwiązanie umożliwiające rozmowę po poznańsku.
"Tej Aj jest przykładem innowacji, która powstała na styku nowych technologii i humanistyki. Szczególnie cenne jest to, że sztuczna inteligencja została wykorzystana nie do automatyzacji procesów, lecz do ochrony i popularyzacji lokalnego dziedzictwa kulturowego. Dzięki takim rozwiązaniom wiedza o języku, tradycjach i historii Poznania może być przekazywana w atrakcyjnej formie kolejnym pokoleniom mieszkańców. Warto przy tym podkreślić, że inicjatywa ta wyszła od przedstawicieli młodego pokolenia" - podkreśla prof. Krzysztof Jassem, dyrektor Centrum Sztucznej Inteligencji UAM i opiekun naukowy projektu.
Poznańska gwara, z takimi określeniami jak "kejter", "bimba", "szneka z glancem" czy "tytka", będzie dokumentowana także dzięki rozmowom z chatbotem Edą z Wildy - fikcyjnym pracownikiem "Ceglorza". Nowe słowa i zwroty wykorzystywane w rozmowach mają wzbogacać internetowy Słownik Gwary Miejskiej Poznania, zawierający tysiące haseł i przykładów. Z Edą można porozmawiać gwarą na stronie Słownika Gwary Miejskiej Poznania.
"Edukacja regionalna nie musi ograniczać się do podręczników i tradycyjnych materiałów. Interaktywne rozwiązania mogą zachęcać do odkrywania lokalnej historii, języka oraz tradycji w przystępnej formie, łączącej świat cyfrowy z kulturą najbliższego otoczenia"- informują miejscy urzędnicy. "Tej Aj pokazuje, że sztuczna inteligencja może znaleźć zastosowanie także w działaniach na rzecz ochrony dziedzictwa. W tym przypadku technologia służy przede wszystkim popularyzacji gwary poznańskiej i zachęcaniu kolejnych pokoleń do zainteresowania się lokalną tożsamością" - dodają.
Tej Aj to pilotażowy projekt, który ma popularyzować gwarę poznańską, lokalną historię i dziedzictwo kulturowe Poznania oraz Wielkopolski. Narzędzie wspiera edukację regionalną poprzez interaktywne rozmowy, a jego twórcy nadal pracują nad poprawą jakości gwary i przebiegu konwersacji.
"Wartościowe jest to, że młodzi innowatorzy sięgają po najnowsze technologie, nie tylko w sprawach najmodniejszych, ale także działają w obszarze ochrony dziedzictwa. Zdajemy sobie sprawę, że Eda z Ceglorza generuje czasem zabawne lub nieprecyzyjne odpowiedzi, ale to także jego urok. Nie uzyskamy zatem rzetelnej odpowiedzi na tematy dotyczące działania miasta. Celem jest bowiem to, by zachęcić użytkowników do zabawy tym narzędziem i poznawania poznańskiej gwary" - mówi Michał Łakomski, dyrektor Biura Cyfryzacji i Cyberbezpieczeństwa oraz pełnomocnik prezydenta Poznania ds. Smart City.
Jak podkreślono, chatbot może generować błędne lub nieprecyzyjne treści i nie jest oficjalnym kanałem komunikacji Urzędu Miasta Poznania. Rozwijana technologia może w przyszłości znaleźć zastosowanie m.in. w edukacji, kulturze, turystyce i ochronie cyfrowego dziedzictwa.
