Autor "Heweliusza" w Poznaniu. Spotkanie z Adamem Zadwornym już 1 października

Katastrofa promu "Jan Heweliusz" wydarzyła się ponad trzy dekady temu, a wciąż pojawiają się nowe ustalenia dotyczące jej przebiegu i ofiar. Adam Zadworny poświęcił tej historii kilka lat reporterskiej pracy, wracając do akt, świadków i ludzi, których życie zmieniło się 14 stycznia 1993 roku. 1 października autor książki "Heweliusz. Tajemnica katastrofy na Bałtyku" spotka się z czytelnikami w Poznaniu.

Adam Zadworny spotka się z czytelnikami w Poznaniu

Spotkanie odbędzie się 1 października 2026 roku o godz. 18:00 w Bibliotece Wielkopolskiej im. Stanisława Barańczaka przy ul. Prusa 3. W centrum rozmowy znajdzie się reportaż "Heweliusz. Tajemnica katastrofy na Bałtyku", wydany w 2024 roku przez Wydawnictwo Czarne.

Zadworny ma jednak w dorobku znacznie więcej reportaży. Pisał m.in. o działalności wywiadów w powojennym Szczecinie, wojnie w Iraku i historii swojego rodzinnego regionu. W Księgarni Internetowej Znak dostępne są jego książki: "Szpiedzy w Szczecinie. Historie prawdziwe", "Morski Alfabet Szczecina", "Psy z Karbali. Dziesięć razy Irak" oraz "Heweliusz".

Reporter, który od lat wraca do historii Pomorza

Adam Zadworny jest reporterem i dziennikarzem związanym od 1990 roku z "Gazetą Wyborczą". W swoich reportażach wraca do spraw z przeszłości, opierając się na archiwach, relacjach świadków i materiałach, które pozwalają odtworzyć przebieg wydarzeń.

Przygotowując się do napisania książki o "Heweliuszu" przeglądał stare akta, szukał ocalałych marynarzy, rozmawiał z rodzinami ofiar, ekspertami i osobami podejmującymi wówczas decyzje. Dzięki temu książka obejmuje zarówno ostatni rejs promu, jak i późniejsze dochodzenie oraz wieloletnie spory o przyczyny tragedii.

Katastrofa "Jana Heweliusza". Co wydarzyło się 14 stycznia 1993 roku?

Prom "Jan Heweliusz" płynął ze Świnoujścia do szwedzkiego Ystad. Nad ranem 14 stycznia 1993 roku, podczas bardzo silnego sztormu, jednostka zatonęła w pobliżu niemieckiej Rugii. Katastrofa pochłonęła życie 56 osób, a uratowało się dziewięciu członków załogi.

Liczba ofiar sama przez lata była przedmiotem pomyłki. W oficjalnych zestawieniach długo pojawiała się liczba 55. Zadworny zwracał uwagę, że brakowało w nich jednej osoby. W styczniu 2025 roku podczas rocznicowych uroczystości po raz pierwszy odczytano 56 nazwisk. Reporter mówił o tym również podczas gali Grand Press.

Po ponad 30 latach sprawa nadal wymagała więc ogromu reporterskiej pracy. Nawet informacje uznawane przez lata za podstawowe mogły wymagać ponownego sprawdzenia.

Czego dowiemy się z książki Adama Zadwornego?

W książce "Heweliusz. Tajemnica katastrofy na Bałtyku" Zadworny odtwarza ostatnie godziny rejsu niemal minuta po minucie. Wraca również do wcześniejszej historii jednostki, jej stanu technicznego, decyzji podejmowanych przed wypłynięciem oraz późniejszego dochodzenia.

Ważną częścią reportażu są ludzie. Autor dociera do ocalałych marynarzy i rodzin osób, które zginęły. Sprawdza też, dlaczego przez kolejne lata tak trudno było ustalić jednoznaczną odpowiedzialność za katastrofę.

Reportaż został później wyróżniony m.in. Grand Press 2025 w kategorii Książka Reporterska Roku, Kryształową Kartą Polskiego Reportażu oraz Nagrodą Publiczności Nagrody Literackiej "Jantar".

Dlaczego historia "Heweliusza" wciąż porusza odbiorców?

Zainteresowanie katastrofą wyraźnie odżyło w ostatnich latach. Powstają kolejne materiały, podcasty i produkcje poświęcone promowi, a każda z nich wraca do pytań o stan jednostki, przebieg akcji ratunkowej i odpowiedzialność za tragedię. Podcast Polskiego Radia "Heweliusz. Prawdziwa historia" od premiery pod koniec 2025 roku został odsłuchany ponad trzy miliony razy.

Książka Zadwornego pokazuje, jak wiele można jeszcze znaleźć w historii, która przez dekady była opisywana w mediach. Reporter wrócił do dokumentów i ludzi pamiętających wydarzenia, a przy okazji zweryfikował informacje powtarzane wcześniej jako fakty.

Poznańskie spotkanie 1 października będzie więc okazją do rozmowy zarówno o samej katastrofie, jak i o pracy nad reportażem historycznym. Początek wydarzenia zaplanowano na godz. 18:00 w Bibliotece Wielkopolskiej im. Stanisława Barańczaka przy ul. Prusa 3.