Niesamowite odkrycie w Bibliotece Raczyńskich. Pierwszy zachowany w całości rękopis nut Mazurka Dąbrowskiego z 1821 roku

Zapis odnaleziono w partyturze sztuki teatralnej "Kościuszko nad Sekwaną".

Jak informuje Miasto Poznań, w latach 70. XX wieku Teatr Polski złożył swoje zbiory, tzw. teatralia, czyli druki teatralne, maszynopisy i egzemplarze suflerskie sztuk, w depozyt Biblioteki Raczyńskich. W latach 90. dołączono do nich również muzykalia teatralne, czyli zapisy nutowe. Zostały odpowiednio skatalogowane, ale nie było możliwości ich dokładnego zbadania. Kolekcja miała jednak duży potencjał badawczy, więc w 2022 r. nowa dyrektor placówki, Katarzyna Kamińska, postanowiła, że trzeba przyjrzeć się jej dokładniej.

Uwagę dr Magdaleny Komosy, która zajęła się tematem, przyciągnęła pochodząca z 1821 roku sztuka "Kościuszko nad Sekwaną", nie bez znaczenia był fakt, że w 2026 r. obchodzimy 280. rocznicę urodzin tego wybitnego Polaka. W zbiorach Biblioteki Raczyńskich znajdował się druk teatralny sztuki, a dzięki depozytowi Teatru Polskiego placówka miała też dostęp do partytury. Do współpracy zaproszono Mariusza Matuszewskiego, kompozytora i aranżera, który razem z Biblioteką przygotował, wcześniej przeinstrumentował, "Wigilię św. Andrzeja".

- Zaczęliśmy analizować partyturę i tekst "Kościuszki nad Sekwaną", numer po numerze. Gdy doszliśmy do piątego numeru, mazura i Mariusz Matuszewski rozpoznał w nutach melodię Mazurka Dąbrowskiego, zaniemówiliśmy. "Kościuszko nad Sekwaną" nie jest dziełem wyrafinowanym, nie spodziewaliśmy się, że odnajdziemy w nim takie skarby - powiedziała dr Magdalena Komosa

Zapisowi nutowemu "Mazurka Dabrowskiego" nie towarzyszyły jednak znane wszystkim słowa Józefa Wybickiego, lecz takie, które miały służyć intrydze scenicznej. Twórcy używali czasem tego typu wybiegów, by oszukać ówczesną cenzurę.

- Zachowany w muzykaliach zapis to prawdopodobnie pierwszy zachowany w całości rękopis nut "Mazurka Dąbrowskiego". "Pieśń Legionów", z tekstem autorstwa Józefa Wybickiego, po raz pierwszy wybrzmiała w Reggio, w 1797 roku. Nie mamy jednak rękopisów ani autografu z tego czasu. Jej słowa ukazały się w druku w 1806 roku. Dopiero w 1829 roku wydano drukiem nuty w połączeniu ze słowami (wciąż jeszcze innymi niż Wybickiego) - informuje Miasto Poznań i dodaje, że jeszcze w tym roku każdy będzie mógł zobaczyć i usłyszeć "Kościuszkę nad Sekwaną". Biblioteka Raczyńskich planuje we współpracy z muzykami wystawić to dzieło 10 listopada, w przededniu Narodowego Święta Niepodległości.

- Będzie to wyjątkowa okazja, by samemu przekonać się, jak wyglądał teatr w XIX wieku. Sceną stanie się hol poznańskiej placówki, szczegóły zostaną ogłoszone niebawem - informuje Miasto Poznań.