Kontrowersyjna ankieta przeprowadzona wśród uczniów z podpoznańskiej gminy. Były pytania o zarobki rodziców i niebinarność. Co na to urzędnicy?

Sytuacja z gminy Tarnowo Podgórne.

W tej sprawie napisał do nas Czytelnik. - Zwracam się do Państwa z prośbą o zainteresowanie się kontrowersyjną ankietą przeprowadzoną w szkołach gminy Tarnowo Podgórne wśród uczniów klas 7-8 oraz szkół średnich. Według rodziców: ankieta była teoretycznie "nieobowiązkowa", jednak wypełniano ją pod nadzorem nauczycieli i opiekunów w klasach. Mimo zapewnień o anonimowości, pytania pozwalały na identyfikację dzieci. Rodzice nie zostali poinformowani o jej treści ani celu, a dzieci musiały odpowiadać na pytania o intymne i wrażliwe aspekty życia w obecności innych uczniów oraz dorosłych. W efekcie wzbudziło to oburzenie wśród rodziców i społeczności lokalnej, wywołując dyskusję o etyce, bezpieczeństwie i wrażliwości przy podejmowaniu takich inicjatyw wobec młodzieży - wyjaśnia. - Pojawiły się także kontrowersje związane z pytaniami o tożsamość płciową, które według wielu rodziców wprowadzały niepewność i napięcie wśród dzieci. Problem zdrowia psychicznego młodzieży jest bez wątpienia istotny, jednak sposób przeprowadzenia ankiety budzi poważne wątpliwości etyczne i metodologiczne. Rodzice zwracają uwagę na brak przejrzystości i konsultacji z opiekunami prawnymi dzieci - dodaje.

Temat opisał portal odpowiedzialnypoznan.pl. Podaje, że w ankiecie padły pytania m.in. o zarobki rodziców, ich wykształcenie, a także o to, czy wypełniający ankietę jest osobą niebinarną. Ankietę przeprowadzono w celu przygotowania "diagnozy świadomości zdrowia psychicznego i behawioralnego adolescentów w gminie Tarnowo Podgórne w 2026 roku". We wstępie wójt Tarnowa Podgórnego napisał, że dzięki ankiecie możliwe będzie zrozumienie potrzeb uczniów w zakresie wsparcia psychologicznego i dostosowanie oferty pomocy.

Kwestię ankiety skomentował Wielkopolski Kurator Oświaty, który nie miał z tą inicjatywą nic wspólnego. - Z posiadanych przez Kuratorium Oświaty w Poznaniu informacji wynika, że udział uczniów w wypełnianiu ankiety miał charakter dobrowolny, w szczególności: jeżeli uczeń nie chciał jej wypełnić, nie był do tego przymuszany i ankiety nie wypełniał. Jednocześnie zaznaczam, że w sprawach dotyczących uczniów kluczowe znaczenie ma zapewnienie realnej dobrowolności, braku presji oraz jasnej informacji o celu i zasadach udziału, adekwatnie do wieku i sytuacji uczniów - tłumaczy dr Igor Bykowski. - Jako Wielkopolski Kurator Oświaty stanowczo podkreślam, że wszelkie działania podejmowane w szkołach - niezależnie od tego, czy dotyczą diagnozy potrzeb uczniów, profilaktyki czy wsparcia psychologiczno-pedagogicznego - muszą być prowadzone w sposób zgodny z prawem, adekwatny do celu, z poszanowaniem praw ucznia i rodzica oraz z zachowaniem zasad ochrony danych osobowych - dodaje.

- Jednocześnie z pełną odpowiedzialnością staję po stronie szkół, dyrektorów i nauczycieli, którzy na co dzień wykonują trudną, wymagającą i odpowiedzialną pracę: dbają o bezpieczeństwo dzieci, reagują na kryzysy, współpracują z rodzicami i instytucjami, a równolegle realizują zadania dydaktyczne i wychowawcze. W takich realiach każda publikacja oparta na skrótach myślowych, insynuacjach i języku sensacyjnym uderza nie w "system" w abstrakcji, lecz w konkretnych ludzi: w dyrektorów, nauczycieli, pedagogów i psychologów szkolnych oraz w zaufanie rodziców do szkoły. Nie można też pomijać roli organów prowadzących - gmin i powiatów - które odpowiadają za funkcjonowanie szkół od strony organizacyjnej i finansowej, współtworzą lokalną politykę oświatową i w wielu sytuacjach koordynują działania wspierające uczniów. Uderzanie w szkołę sensacyjną narracją, bez wcześniejszego zwrócenia się do organu prowadzącego o stanowisko i dokumenty, jest nie tylko nierzetelne, ale też krzywdzące wobec osób, które w samorządach na co dzień biorą odpowiedzialność za edukację i bezpieczeństwo dzieci - zaznacza kurator.

Głos zabrała też Ewa Noszczyńska-Szkurat, I zastępca wójta gminy Tarnowo Podgórne. - Omawiana dobrowolna ankieta jest elementem Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Narkomanii oraz Innych Uzależnień w Gminie Tarnowo Podgórne na lata 2025 - 2028, przyjętego przez Radę Gminy obecnej kadencji. Ankieta na temat diagnozy świadomości zdrowia psychicznego i behawioralnego jest kontynuacją badań realizowanych od 2023 r., w ramach diagnozy uzależnień wśród uczniów klas 7. i 8. szkół podstawowych oraz młodzieży ze szkół ponadpodstawowych. To już trzecie badanie ankietowe (poprzednie były przeprowadzone w marcu 2023 r. i październiku 2025 r.). Badania prowadzi firma zewnętrzna, posiadająca doświadczenie w tym zakresie - podkreśla.

Ankietę przeprowadzono w siedmiu podstawówkach i dwóch szkołach ponadpodstawowych. - Badania ankietowe mają na celu zbadanie społecznych przyczyn zaburzeń psychicznych, takich jak zakłócone relacje społeczne, rodzinne, szkolne, rówieśnicze, subiektywna ocena sytuacji finansowej i ekonomicznej rodziny, stygmatyzacja, samoświadomość zdrowia psychicznego, dostęp do psychologicznej i psychiatrycznej pomocy zdrowotnej - dodaje.

- Projekt ankiety został wcześniej przedstawiony dyrektorom szkół oraz psychologom i pedagogom szkolnym, a zgłoszone przez nich uwagi zostały uwzględnione w ankiecie. Informacja o terminie przeprowadzenia badań została przekazana dyrektorom szkół, by zapewnić zgodność z procedurami wewnętrznymi poszczególnych szkół. Badania były zawsze przeprowadzane w obecności nauczyciela. Uczniowie zostali wyraźnie poinformowani o tym, że udział w ankiecie jest dobrowolny i anonimowy i że nie mają obowiązku odpowiedzi na każde pytanie (można było oddać pusty arkusz). Arkusze odpowiedzi zostały zebrane przez pracowników firmy zewnętrznej i są analizowane zbiorczo, na poziomie Gminy (w metryczce ankiet nie było informacji o tym, w której szkole dana ankieta była wypełniana). Nikt z pracowników szkoły ani Gminy nie miał i nie ma dostępu do indywidualnych odpowiedzi na żadnym etapie badań.

Noszczyńska-Szkurat zapewnia, że "przeprowadzenie dobrowolnej i anonimowej ankiety, która nie gromadzi danych pozwalających na identyfikację ucznia, nie narusza dobra dziecka ani jego prawa do prywatności i anonimowości". Zaznacza przy tym, że na przeprowadzenie takiego badania rodzic nie musi wydać zgody. - Nasze działania w ramach profilaktyki zdrowia psychicznego prowadzimy z najwyższą starannością, z poszanowaniem prywatności i indywidualnych potrzeb każdego dziecka. Dlatego apeluję o odpowiedzialne wypowiedzi w przestrzeni publicznej, unikanie stygmatyzowania i wydawania niesprawdzonych osądów - kończy.