blog background
 
Pomniki Poznania: Paweł Cieliczko
Poznań, historia, pomniki,
metka_epoznan
Pomnik Harcerski przy ul. Za Cytadelą
ok
47
not ok
0
liczba odsłon: 5675

Kolejny pomnik, związany z Powstaniem Wielkopolskim, o którym chciałbym napisać, znajduje się na północnym skraju Cytadeli, u zbiegu ul. Żniwnej i Za Cytadelą, tuż obok budynku Młodzieżowego Domu Kultury Harcówka. Upamiętnia on poległych i zamordowanych harcerzy ze Starego Miasta w Poznaniu, którzy zginęli w czasie Powstania Wielkopolskiego oraz II wojny światowej.


1. Pomnik Harcerzy Hufca Piast, przy ul. Za Cytadelą

Pierwotny monument honorował wyłącznie harcerzy poległych w Powstaniu Wielkopolskim i określany był jako pomnik Powstańców Harcerzy z 1918-1919 roku.  Nie udało mi się dotrzeć do jego fotografii (może ktoś z czytelników nimi dysponuje), jednak wiadomo, że znajdowały się na nim napisy o innej treści niż obecnie. W kamieniu wykuty był napis:

Pamięcią czcimy zwycięstwo naszych Ojców 

Poniżej znajdowała się inskrypcja dedykacyjna

Powstańcom Harcerzom lat 1918-1919 

oraz kamienna tablica z napisem

Zuchy, harcerki i harcerze oraz instruktorzy

Hufca ZHP im. Powstańców Wielkopolskich

Poznań Stare Miasto 

Obecnie obelisk ten bardziej znany jest jako pomnik Harcerzy Hufca Piast. Wykonany został na zlecenie Miejskiego Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, a jego fundatorami byli właśnie harcerze z Hufca Piast. Projektantem pomnika i tablicy był Józef Kaliszan, prace kamieniarskie wykonał Marian Skrzypczak a jej odlew wykonano w zakładzie Saturnina Skubiszyńskiego. Uroczyste odsłonięcie nowego pomnika odbyło się w 1987 roku.

Monument zaprojektowany został w formie wysokiego (ok. 7 m.), nieregularnego obelisku, wykonanego z jasnego kamienia. Na jego szczycie umieszczony został stylizowany, metalowy orzeł, pod nim zaś wykute zostały, na dwóch nałożonych na siebie kamieniach: wielkopolski krzyż powstańczy oraz krzyż harcerski. Obok pomnika umieszczona została natomiast metalowa tablica z niezbyt fortunnym napisem: 

Poległym i pomordowanym w walce o niepodległość Ojczyzny

harcerkom i harcerzom Staromiejskiej Dzielnicy Poznania

1918-1919, 1939-1945.

Harcerze Hufca „Piast”

2.Tablica przy pomniku Harcerzy Hufca Piast

Powyższy napis od początku spotkał się z krytyką w prasie lokalnej. Bardzo zirytował on też Eugeniusza Golińskiego, autora książki Pomniki Poznania, który odniósł się do niego w emocjonalnym komentarzu:

Koniecznie trzeba wspomnieć o zapisie na istniejącej tablicy, na pomniku wzbudzającym kontrowersję. Chodzi o zwrot „pomordowanym w walce”. W walce są tylko polegli, zaginieni jeńcy, zwycięzcy, zwyciężeni, ranni albo też dezerterzy, tchórze. Wnioski same się nasuwają! 

Pomnik, coraz bardziej zapomniany, zaniedbany i wciąż z tą niefortunną tablicą, stoi jednak nadal przy ul. Za Cytadelą. Może przypadająca wkrótce 100 rocznica wybuchu Powstania Wielkopolskiego będzie dobrą okazją do odnowienia obelisku, przebudowania placyku apelowego przed nim na miejsce bardziej przyjazne, a przede wszystkim do wymiany płyty z napisem nieudanym inskrypcyjnym.

 

Paweł Cieliczko

 

Bibliografia:

  1. Eugeniusz Goliński, Pomniki Poznania, Poznań 2001, s. 38-39.
  2. Zbysław Wojtkowiak, Napisy pamiątkowe miasta Poznania, Poznań 2004, s. 144.

Netografia:

  1. pl.wikipedia.org 

Fotografia:

  1. pl.wikipedia.org
  2. gdziebylec.pl
 
WASZE KOMENTARZE[1]
avatarpoznaniak29: To dopiero temat dla poszukiwaczy. Czekam z niecierpliwością na opis na temat "czy bamberka to bamberka". Pozdrawiam
dodano: Poniedziałek, 2015.12.28 20:31
ok
0
not ok
0
odpowiedz|usuń
~były harcerz : Ciekawe jacy to tchórze są w walce !! chyba ci odważni ??
dodano: Wtorek, 2015.12.29 09:07, IP:77.65.4.XXX
ok
1
not ok
1
odpowiedz|usuń
~kryss z wody: A jeśli ktoś został pojmany przez wroga w walce , bitwie , potyczce a potem zamordowany np w obozie, to walczył czy nie walczył?? a może oddał się sam do niewoli to może jest dezerterem ?? a może właściwie tchórzem ?? jak się dał złapać i nie potrafił uciec aby dalej walczyć ?? Ta to jest Filozofie od siedmiu boleści !!
dodano: Wtorek, 2015.12.29 09:13, IP:77.65.4.XXX
ok
1
not ok
1
odpowiedz|usuń
~poznańczyk : nie da się ukryć, że ten poprzedni napis był znacznie lepszy i warto by było do niego powrócić "Pamięcią czcimy zwycięstwo naszych Ojców"
dodano: Wtorek, 2015.12.29 10:35, IP:109.173.218.XXX
ok
1
not ok
0
odpowiedz|usuń
DODAJ KOMENTARZ | Jesteś niezalogowany, Twój nick będzie poprzedzony ~zaloguj | zarejestruj
Liczba znaków do wykorzystania: 1000
codeimgNie jesteś anonimowy, Twoje IP zapisujemy w naszej bazie danych. Dodając komentarz akceptujesz Regulamin Forum
Do poprawnego działania mechanizmu dodawania komentarzy wymagane jest włączenie obsługi ciasteczek.
avatar
POMNIKI POZNANIA
pomnikipoznania.epoznan.pl
RSSsend_message
Paweł Cieliczko – magister historii, doktor literaturoznawstwa, pomysłodawca pierwszego literackiego bedekera po Poznaniu, twórca i redaktor „Poznańskiego Przewodnika Literackiego” – internetowego informatora o wielkopolskim życiu literackim, założyciel Fundacji Kochania Poznania, autor opowiadań kryminalnych retro rozgrywających się w mieście nad Wartą, inicjator stworzenia szlaków kulturowych „Poznańskie legendy” oraz „Kryminalny Poznań”. Obecnie pracuje nad serią książek, w których zamierza udowodnić, że Poznań jest najbardziej romantycznym polskim miastem.
ARCHIWUM WPISÓW
BOHATEROWIE SCHODZĄ Z COKOŁÓW: Fotel wodny Konstancji Raczyńskiej (20 lis 2017)
BOHATEROWIE SCHODZĄ Z COKOŁÓW: Ławeczka Ignacego Łukasiewicza (16 lis 2017)
Pomnik Tadeusza Kościuszki (14 lis 2017)
Pomnik Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej (13 lis 2017)
Pomnik Hipolita Cegielskiego (13 lis 2017)
BOHATEROWIE SCHODZĄ Z COKOŁÓW: Fotel profesora Zbigniewa Zakrzewskiego (13 lis 2017)
BOHATEROWIE SCHODZĄ Z COKOŁÓW: Fotel profesora Edwarda Taylora (29 wrz 2017)
Bohaterowie schodzą z cokołów, czyli historie poznańskich ławeczek i foteli. (30 sie 2017)
Pomnik Roberta Jaeckla (25 sie 2017)
Pomnik Johanna Wolfganga Goethego (31 lip 2017)
POMNIKI UPADŁE: Pomnik Friedricha Schillera (24 lip 2017)
POMNIKI UPADŁE: Pomnik Friedricha Ludwiga Jahna (11 lip 2017)
Pomnik Ofiar Czerwca 1956 (Poznańskie Krzyże) (30 cze 2017)
POMNIKI UPADŁE: Pomnik feldmarszałka Gneisenau (27 cze 2017)
POMNIKI UPADŁE: Pomnik Margrabiego Brandenburskiego (21 cze 2017)
POMNIKI UPADŁE: Pomnik Bismarcka (14 cze 2017)
POMNIKI UPADŁE: Pomnik Cesarza Fryderyka III (9 cze 2017)
POMNIKI UPADŁE: Pomnik jeńców francuskich (2 cze 2017)
POMNIKI UPADŁE: Pomnik Grenadierów (Pomnik 6 Pułku Piechoty) (31 maj 2017)
POMNIKI UPADŁE: Pomnik Cesarza Wilhelma I (Pomniki poznańskich żołnierzy poległych w wojnie prusko-francuskiej) (29 maj 2017)
POMNIKI UPADŁE: Pomnik Lwa z Nachodu (Lőwendenkmal) (17 maj 2017)
POMNIKI UPADŁE: Pomniki upadłe z czasów pruskich (17 maj 2017)
Tablica Petera Mansfelda (7 lut 2017)
Tablica Romka Strzałkowskiego - przypadkowej ofiary Czerwca? (29 gru 2016)
Pomnik Poległych w Powstaniu Poznańskim 28-30 czerwca 1956 r. (13 paź 2016)
Pomnik Ofiar Czerwca 1956 (8 wrz 2016)
Tablica Czerwca ’56 – ZNTK (27 lip 2016)
Tablica „Żądamy chleba” (21 lip 2016)
Tablica Czerwca ’56 przed bramą główna HCP (9 lip 2016)
Obelisk „Pamięci Cegielszczaków” (4 lip 2016)
Tablica Stanisława Matyi (27 cze 2016)
Tablica przed Fabryką Pojazdów Szynowych (17 cze 2016)
Pomniki Poznańskiego Czerwca (11 cze 2016)
Pomnik Ignacego Jana Paderewskiego (przy ul. Dolna Wilda) (24 lut 2016)
Pomnik Ignacego Jana Paderewskiego (16 lut 2016)
Kopiec Wolności (2 lut 2016)
Pomnik Harcerzy na Malcie (13 sty 2016)
Pomnik poległych na Winiarach (10 sty 2016)
Pomnik zdobywców Ławicy (6 sty 2016)
Pomnik Ofiar Wojen w Kiekrzu (2 sty 2016)
Pomnik 15 Pułku Ułanów (29 gru 2015)
Pomnik Harcerski przy ul. Za Cytadelą (28 gru 2015)
Pomnik Powstańców Wielkopolskich (ul. Królowej Jadwigi/ul. Wierzbięcice) (27 gru 2015)
Pomnik Powstańców Wielkopolskich (Cmentarz na Junikowie) (26 gru 2015)
Pomnik Powstańców Wielkopolskich (Cmentarz na Starołęce) (25 gru 2015)
Pomnik Powstańców Wielkopolskich (Cmentarz na Górczynie) (25 gru 2015)
Posągi królewskie w Pałacu Działyńskich (19 gru 2015)
Galeria królewska w Pałacu Działyńskich (17 gru 2015)
Kartusze i panoplia na Odwachu (13 gru 2015)
Tajemniczy ptak z pałacu Działyńskich (10 gru 2015)
Rzeźba Jana Baptysty Quadro (7 gru 2015)
Pomnik króla Stanisława Augusta Poniatowskiego (4 gru 2015)
Orzeł na Ratuszu (2 gru 2015)
Koziołki z ratuszowej wieży (30 lis 2015)
Trzej Bracia z Ratusza (27 lis 2015)
Kat z Pręgierza (23 lis 2015)
Pomniki Poznania (22 lis 2015)