blog background
 
Pomniki Poznania: Paweł Cieliczko
Poznań, historia, pomniki,
metka_epoznan
Tablica Komisariatu Naczelnej Rady Ludowej
ok
4
not ok
0
liczba odsłon: 96


Komisariat Naczelnej Rady Ludowej był organem wykonawczym, pełniącym rolę polskiego rządu dla terenów zaboru pruskiego (Wielkopolska, Śląsk, Kujawy, Pomorze, Warmia i Mazury). Pierwotnie NRL opowiadała się za pokojowym łączeniem ziem zachodnich i północnych z odradzającym się państwem polskim. Wybuch Powstania Wielkopolskiego zmienił sytuację, a rada przejęła kontrolę wojskową i cywilną nad terenami wyzwolonymi przez powstańców.

Lokalizacja Tablica umieszczona na frontowej ścianie kamienicy przy ul. Święty Marcin 75, w której mieścił się Komisariat Naczelnej Rady Ludowej.Zawieszona jest pomiędzy wejściem głównym do budynku, a oknami dawnego baru mlecznego „Pod Kuchcikiem”. Kamienica jest obecnie niezamieszkała, a władze miejskie przeznaczyły ją na sprzedaż. Warto zadbać o to, by w trakcie remontu tablica nie zniknęła w nieznanych okolicznościach, jak przydarzyło się to już wielu płytom pamiątkowym związanym z Powstaniem Wielkopolskim.


Inskrypcja:

W TYM DOMU

OD 10 XI 1918 DO 6 II 1919

 MIEŚCIŁY SIĘ BIURA

KOMISARIATU NACZELNEJ RADY LUDOWEJ

KIEROWNICZEGO OŚRODKA I WŁADZY

POLAKÓW ZIEM BYŁEGO ZABORU PRUSKIEGO

W DNIACH NARODZIN II RZECZYPOSPOLITEJ


TABLICĘ WMUROWANO 10 XI 1998


  • Projektant Benedykt Kasznia
  • Materiał metalowa płyta odlana z brązu
  • Odsłonięcie 10 listopada 1988

Tablica składa się z dwóch części. W górnej, w owalnym zagłębieniu, umieszczony został orzeł z półotokowym napisem NACZELNA RADA LUDOWA, stylizowane na pieczęć rady. Dolna część jest znacznie większa i na niej umieszczona została okolicznościowa inskrypcja zapisana majuskułą.

Naczelna Rada Ludowa powstała w 1916 roku jako tajny Komitet Międzypartyjny, nazywany też Centralnym Komitetem Obywatelskim. Tenże komitet ujawnił się 11 listopada 1918 roku (w związku z podpisaniem rozejmu), zmieniając nazwę na Radę Ludową. Następnego dnia wyłonił Tymczasowy Komisariat (w jego skład weszli ks. Stanisław Adamski, Wojciech Korfanty, Adam Poszwiński), a 14 listopada do nazwy dodano słowo: Naczelna. Obradujący 5 grudnia w Poznaniu Sejm Dzielnicowy uznał NRL za legalną władzę państwową, a dopiero 6 grudnia wybrany został Komisariat poprzez dokooptowanie trzech kolejnych członków: Władysława Seydy, Józefa Rymera oraz Stefana Łaszewskiego. 

Odsłonięciatablicy dokonał wiceprzewodniczący Krajowej Komisji Weteranów Powstania Wielkopolskiego, uczestnik powstania – Michał Lorkiewicz, a wiązało się to z obchodami 70. rocznicyodzyskania niepodległości.

Paweł Cieliczko


Bibliografia:

  1. Miejsca pamięci Powstania Wielkopolskiego, oprac. Paweł Anders, Poznań 2010, s. 146.
  1. Jarosław Mulczyński, Historia pisana na murach. Tablice pamiątkowe w Poznaniu po 1945 roku, „Kronika Miasta Poznania” 2001, nr 2, s. 275.
  1. Zbysław Wojtkowiak, Napisy pamiątkowe miasta Poznania. Nowożytne tablice zewnętrzne (połowa XIX – początek XXI wieku), Poznań 2004, s. 59.
  1. Andrzej Król,Wydarzenia w Poznaniu w roku 1988 ‒ część czwarta, „Kronika Miasta Poznania” 1990, nr 1, s. 202.
Zdjęcia:
  1. Krzysztof Szymański


 
WASZE KOMENTARZE
DODAJ KOMENTARZ | Jesteś niezalogowany, Twój nick będzie poprzedzony ~zaloguj | zarejestruj
Liczba znaków do wykorzystania: 1000
codeimgNie jesteś anonimowy, Twoje IP zapisujemy w naszej bazie danych. Dodając komentarz akceptujesz Regulamin Forum
Do poprawnego działania mechanizmu dodawania komentarzy wymagane jest włączenie obsługi ciasteczek.
avatar
POMNIKI POZNANIA
pomnikipoznania.epoznan.pl
RSSsend_message
Paweł Cieliczko – magister historii, doktor literaturoznawstwa, pomysłodawca pierwszego literackiego bedekera po Poznaniu, twórca i redaktor „Poznańskiego Przewodnika Literackiego” – internetowego informatora o wielkopolskim życiu literackim, założyciel Fundacji Kochania Poznania, autor opowiadań kryminalnych retro rozgrywających się w mieście nad Wartą, inicjator stworzenia szlaków kulturowych „Poznańskie legendy” oraz „Kryminalny Poznań”. Obecnie pracuje nad serią książek, w których zamierza udowodnić, że Poznań jest najbardziej romantycznym polskim miastem.
ARCHIWUM WPISÓW
Tablica powstańca, który przechował sztandar (7 cze 2018)
Tablica upamiętniająca zawieszenie polskiej flagi na ratuszu (14 maj 2018)
Tablica upamiętniająca złożenie przysięgi przez powstańców. (7 maj 2018)
Tablica Dowództwa Głównego Powstania Wielkopolskiego. (25 kwi 2018)
Tablica Komisariatu Naczelnej Rady Ludowej (25 kwi 2018)
Tablica Rady Robotników i Żołnierzy (16 kwi 2018)
Tablica marynarzy – powstańców (5 kwi 2018)
Tablica Głównej Kwatery Skautowej i komendy Polskiej Organizacji Wojskowej (3 kwi 2018)
BOHATEROWIE SCHODZĄ Z COKOŁÓW: Ławeczka Józefa Kostrzewskiego (14 mar 2018)
Kat z Pręgierza (18 gru 2017)
BOHATEROWIE SCHODZĄ Z COKOŁÓW: Ławeczka Heliodora Święcickiego (28 lis 2017)
BOHATEROWIE SCHODZĄ Z COKOŁÓW: Fotel wodny Konstancji Raczyńskiej (20 lis 2017)
BOHATEROWIE SCHODZĄ Z COKOŁÓW: Ławeczka Ignacego Łukasiewicza (16 lis 2017)
Pomnik Tadeusza Kościuszki (14 lis 2017)
Pomnik Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej (13 lis 2017)
Pomnik Hipolita Cegielskiego (13 lis 2017)
BOHATEROWIE SCHODZĄ Z COKOŁÓW: Fotel profesora Zbigniewa Zakrzewskiego (13 lis 2017)
BOHATEROWIE SCHODZĄ Z COKOŁÓW: Fotel profesora Edwarda Taylora (29 wrz 2017)
Bohaterowie schodzą z cokołów, czyli historie poznańskich ławeczek i foteli. (30 sie 2017)
Pomnik Roberta Jaeckla (25 sie 2017)
Pomnik Johanna Wolfganga Goethego (31 lip 2017)
POMNIKI UPADŁE: Pomnik Friedricha Schillera (24 lip 2017)
POMNIKI UPADŁE: Pomnik Friedricha Ludwiga Jahna (11 lip 2017)
Pomnik Ofiar Czerwca 1956 (Poznańskie Krzyże) (30 cze 2017)
POMNIKI UPADŁE: Pomnik feldmarszałka Gneisenau (27 cze 2017)
POMNIKI UPADŁE: Pomnik Margrabiego Brandenburskiego (21 cze 2017)
POMNIKI UPADŁE: Pomnik Bismarcka (14 cze 2017)
POMNIKI UPADŁE: Pomnik Cesarza Fryderyka III (9 cze 2017)
POMNIKI UPADŁE: Pomnik jeńców francuskich (2 cze 2017)
POMNIKI UPADŁE: Pomnik Grenadierów (Pomnik 6 Pułku Piechoty) (31 maj 2017)
POMNIKI UPADŁE: Pomnik Cesarza Wilhelma I (Pomniki poznańskich żołnierzy poległych w wojnie prusko-francuskiej) (29 maj 2017)
POMNIKI UPADŁE: Pomnik Lwa z Nachodu (Lőwendenkmal) (17 maj 2017)
POMNIKI UPADŁE: Pomniki upadłe z czasów pruskich (17 maj 2017)
Tablica Petera Mansfelda (7 lut 2017)
Tablica Romka Strzałkowskiego - przypadkowej ofiary Czerwca? (29 gru 2016)
Pomnik Poległych w Powstaniu Poznańskim 28-30 czerwca 1956 r. (13 paź 2016)
Pomnik Ofiar Czerwca 1956 (8 wrz 2016)
Tablica Czerwca ’56 – ZNTK (27 lip 2016)
Tablica „Żądamy chleba” (21 lip 2016)
Tablica Czerwca ’56 przed bramą główna HCP (9 lip 2016)
Obelisk „Pamięci Cegielszczaków” (4 lip 2016)
Tablica Stanisława Matyi (27 cze 2016)
Tablica przed Fabryką Pojazdów Szynowych (17 cze 2016)
Pomniki Poznańskiego Czerwca (11 cze 2016)
Pomnik Ignacego Jana Paderewskiego (przy ul. Dolna Wilda) (24 lut 2016)
Pomnik Ignacego Jana Paderewskiego (16 lut 2016)
Kopiec Wolności (2 lut 2016)
Pomnik Harcerzy na Malcie (13 sty 2016)
Pomnik poległych na Winiarach (10 sty 2016)
Pomnik zdobywców Ławicy (6 sty 2016)
Pomnik Ofiar Wojen w Kiekrzu (2 sty 2016)
Pomnik 15 Pułku Ułanów (29 gru 2015)
Pomnik Harcerski przy ul. Za Cytadelą (28 gru 2015)
Pomnik Powstańców Wielkopolskich (ul. Królowej Jadwigi/ul. Wierzbięcice) (27 gru 2015)
Pomnik Powstańców Wielkopolskich (Cmentarz na Junikowie) (26 gru 2015)
Pomnik Powstańców Wielkopolskich (Cmentarz na Starołęce) (25 gru 2015)
Pomnik Powstańców Wielkopolskich (Cmentarz na Górczynie) (25 gru 2015)
Posągi królewskie w Pałacu Działyńskich (19 gru 2015)
Galeria królewska w Pałacu Działyńskich (17 gru 2015)
Kartusze i panoplia na Odwachu (13 gru 2015)
Tajemniczy ptak z pałacu Działyńskich (10 gru 2015)
Rzeźba Jana Baptysty Quadro (7 gru 2015)
Pomnik króla Stanisława Augusta Poniatowskiego (4 gru 2015)
Orzeł na Ratuszu (2 gru 2015)
Koziołki z ratuszowej wieży (30 lis 2015)
Trzej Bracia z Ratusza (27 lis 2015)
Pomniki Poznania (22 lis 2015)