blog background
 
Poznańskie legendy: Paweł Cieliczko
historia,Poznań,legendy,kultura
metka_epoznan
Legenda miejska o złotym pociągu
ok
32
not ok
0
liczba odsłon: 2128

Starzy poznaniacy opowiadali, że gdy Wielka Wojna – którą my nazywamy pierwszą wojną światową – dobiegała końca,  dla wszystkich stawało się jasne, że Niemcy jej nie wygrają i mogą utracić prowincję poznańską. Niemcy i Żydzi mieszkający wówczas w Poznaniu obawiali się rozruchów i tego, że polscy mieszkańcy pozbawią ich majątków, które zgromadzili przez ostatnie stulecie. Dlatego postanowili ukryć swoje kosztowności w bezpiecznym miejscu, a potem wywieźć z Poznania. Miejscem ukrycia ich majątków stały się podziemia Królewskiego Urzędu Celnego.

1. Ulica Kozia w Poznaniu

Królewski Urząd Celny mieścił się przy Ziegienstrasse, czyli średniowiecznej ul. Koziej, w niepozornym budynku rozpiętym pomiędzy ul. Szkolną i ul. Wrocławską, składającym się z parteru, dwóch pięter, poddasza i… piwnic. Władze pruskie – mimo możliwości przeniesienia w bardziej godne miejsce – nie były tym jednak zainteresowane. Gdy patrzymy na wąskie uliczki poznańskiego Starego Miasta, zdumiewa nas utrzymywanie urzędu kontroli celnej w miejscu, do którego tak trudno było dojechać. Kamienica miała jednak inną zaletę – własną bocznicę kolejową. 

Każdy, kto zna układ wąskich, staromiejskich uliczek widzi, że niewykonalne jest tam zmieszczenie tramwaju, a co dopiero torów kolejowych. Linia wąskotorówki prowadziła jednak faktycznie z poznańskiego dworca głównego prosto do urzędu celnego, a nikt z mieszkańców jej nie widział, bo przez Stare Miasto tory poprowadzone zostały… średniowiecznymi piwnicami. Osoby, które zwiedzały budynek dawnego urzędu celnego i zeszły do jego piwnic, stawały zaszokowane widokiem wiekowych, stalowych torów biegnących przez kamieniczną piwnicę i znikających nagle w jej murach, jak na magicznym peronie 9¾  opisywanym w książkach o Harrym Potterze.

Całe Święta Bożego Narodzenia w 1918 roku Niemcy i Żydzi znosili do urzędu celnego swoje najcenniejsze przedmioty, które pakowane tam były w specjalnie zabezpieczone i zapieczętowane skrzynie. Wywiezione miały zostać z Poznania w trakcie sylwestrowej nocy, gdy mieszkańcy miasta upojeni będą świętowaniem nadejścia Nowego Roku. Niemcy liczyli, że wśród fajerwerków oraz radosnych zabaw Polacy nie zauważą i nie usłyszą złotego pociągu, który podziemnymi korytarzami przemknie na dworzec, a tam jego ładunek zostanie przeładowany do pociągu pancernego, a nim wywieziony zostanie na zachód. 

Misterny plan pokrzyżowało przybycie do Poznania Ignacego Jana Paderewskiego. Jego przemówienie zapaliło tlący się lont i już 27 grudnia 1918 roku – cztery dni przed Sylwestrem i planowanym wyjazdem poznańskiego złotego pociągu – wybuchło Powstanie Wielkopolskie. Kontrolę nad wszystkimi kluczowymi punktami w mieście przejęła polska straż obywatelska. Nie było szans na przeszmuglowanie składu z kosztownościami. Zapieczętowane skrzynie pozostały w Poznaniu, a żeby ukryć je przed Polakami, zamurowano je w katakumbach pod piwnicami Królewskiego Urzędu Celnego, gdzie podobno spoczywają spokojnie do dziś.

Ta legenda miejska przypomniała mi się, gdy dowiedziałem się, że w grudniu 2015 roku Miasto Poznań wystawiło na licytację zrujnowaną kamienicę znajdującą się pomiędzy ul. Szkolną i ul. Wrocławską,  fasadą zwróconą ku ul. Koziej, w której przed stuleciem mieścić się miał Królewski Urząd Celny. Rzeczoznawca wycenił ją na 5,5 miliona złotych, a zwycięzca licytował aż do 13,5 miliona złotych. Skarbów, o których opowiada ta miejska legenda, pewnie nowy właściciel tam nie odnajdzie, ale miło by było, gdyby udało mu się zachować stare kolejowe tory, które od ponad 100 lat przebiegają przez piwnicę tego budynku i dały pretekst do powstania tej legendy miejskiej.

 

Paweł Cieliczko


Grafika:

  1. Ulica Kozia w Poznaniu, Agnieszka Zaprzalska
 
WASZE KOMENTARZE
DODAJ KOMENTARZ | Jesteś niezalogowany, Twój nick będzie poprzedzony ~zaloguj | zarejestruj
Liczba znaków do wykorzystania: 1000
codeimgNie jesteś anonimowy, Twoje IP zapisujemy w naszej bazie danych. Dodając komentarz akceptujesz Regulamin Forum
Do poprawnego działania mechanizmu dodawania komentarzy wymagane jest włączenie obsługi ciasteczek.
avatar
POZNAŃSKIE LEGENDY
poznanskielegendy.epoznan.pl
RSSsend_message
Paweł Cieliczko – magister historii, doktor literaturoznawstwa, pomysłodawca pierwszego literackiego bedekera po Poznaniu, twórca i redaktor „Poznańskiego Przewodnika Literackiego” – internetowego informatora o wielkopolskim życiu literackim, założyciel Fundacji Kochania Poznania, autor opowiadań kryminalnych retro rozgrywających się w mieście nad Wartą, inicjator stworzenia szlaków kulturowych „Poznańskie legendy” oraz „Kryminalny Poznań”. Obecnie pracuje nad serią książek, w których zamierza udowodnić, że Poznań jest najbardziej romantycznym polskim miastem.
ARCHIWUM WPISÓW
Legenda o Ludgardzie (7 lut 2017)
Legenda o powstaniu nazwy Dębiec (1 lut 2017)
Legenda o świętym Marcinie (9 lis 2016)
Legenda o zakonniku ekshibicjoniście (21 wrz 2016)
Legenda o Bernardzie – patronie piwowarów i piwoszy (2 sie 2016)
Legenda o duchach w Akademii Lubrańskiego (2 lip 2016)
Legenda o cudownym ocaleniu klasztoru Bernardynów (19 cze 2016)
Legenda o powstaniu nazwy Jeżyce (14 cze 2016)
Legenda o powstaniu Wildy (6 cze 2016)
Legenda o krawcu Chwaliszewie (29 maj 2016)
Legenda o tym jak się Ludgarda zemściła zza grobu (11 maj 2016)
Legenda o księżnej Ludgardzie i czarnym Rycerzu (1 maj 2016)
Legenda o dobrej Ludgardzie i złej macosze (19 kwi 2016)
Legenda o Ludgardzie i Przemyśle (16 kwi 2016)
Legenda o wigilijnym gościu spod Warny (31 mar 2016)
Legenda o fontannie Prozerpiny (12 mar 2016)
Legenda o św. Wojciechu – pogromcy pogan. (29 lut 2016)
Legenda o Szczerbcu, który naprawdę jest w Poznaniu (19 lut 2016)
Legenda miejska o Starym Marychu i końcu świata (15 lut 2016)
Legenda o uzdrowieniu poznańskiego wojewody (4 lut 2016)
Legenda o tym jak król Władysław Warneńczyk panował w Poznaniu (1 lut 2016)
Legenda o królu Jagielle, co nie chciał diabła gniewać (28 sty 2016)
Legenda żydowska o jeleniej głowie (22 sty 2016)
Legenda o poznańskich koziołkach (20 sty 2016)
Legenda o Trzech Hostiach (17 sty 2016)
Legenda o dziewczynce i szczurze (15 sty 2016)
Legenda o trębaczu ratuszowym i królu kruków (2 sty 2016)
Legenda miejska o złotym pociągu (28 gru 2015)
Legenda o proboszczu i rabinie (23 gru 2015)
Legendy o świętym Gotardzie (12 gru 2015)
Legenda o pustelniku z Muszej Góry (3 gru 2015)
Legenda o magicznym kamieniu (26 lis 2015)
Legenda o duchach z ulicy Żydowskiej (21 lis 2015)
Legendy o świętym Marcinie (12 lis 2015)
Legenda o rogalach świętomarcińskich (10 lis 2015)
Legenda o mieczu św. Piotra (8 lis 2015)
Legenda o Górze Zamkowej (3 lis 2015)
Legenda o poznańskich rurach (1 lis 2015)
Legenda o założeniu Poznania (28 paź 2015)
Legendy warte Poznania (27 paź 2015)
Witam serdecznie na blogu „Poznańskie legendy” (26 paź 2015)