blog background
 
Maciej Brzeziński: Poznańskie Historie
historia, zabytki, kultura, ludzie
metka_epoznan
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1580, część 2
ok
69
not ok
0
liczba odsłon: 875

W ubiegłym tygodniu przedstawiłem pierwszą część relacji z wyprawy wehikułem czasu do Poznania w roku 1580, a dziś zapraszam na kontynuację.

Wielebny pastor Piotr Dambrowski

Jak już wspomniałem, w Poznaniu w 1580 roku trwał nieustanny ferment religijny, jednakże reformacja zaczęła się już cofać pod naporem kontrreformacji. Część protestanckich rodzin szlacheckich, które otaczały opieką poznańskich ewangelików wymarła, bądź ich przedstawiciele przechodzili na katolicyzm. Sam patrycjat niechętnie patrzył na tę szlachecką protekcję nad protestantami, obawiając się nadmiernej ingerencji szlachty w sprawy miasta. 

 

 

Biblia Lutra, źródło: Wikimedia.

 

Pospólstwo miejskie raziła surowy wystrój protestanckich świątyń, uproszczenie i zredukowanie wielu obrzędów, a także ich rezygnację z kultu Matki Bożej i świętych. Kupcy powracali do Kościoła katolickiego, bo bycie ewangelikiem w sytuacji, w której zwyciężała katolicka kontrreformacja, przestawało się opłacać. Nie mniej jednak, protestanci dalej stanowili liczącą się siłę w mieście. Zresztą, zapytałem o to pastora i konseniora poznańskiej gminy luterańskiej, ks. Piotra Dambrowskiego. Skoro rozmawiałem już z rektorem kolegium jezuickiego, to teraz, zgodnie ze starożytną maksymą: audiatur et altera pars, trzeba porozmawiać też z drugą stroną tego religijnego konfliktu.

 

Piotr Dambrowski: Niełatwo panie głosić prawdziwą wiarę w Poznaniu. Wprawdzie miasto bogate i ludne jest, aleć mieszczanie więcej o kiesę dbają nieźli o zbawienie duszy. Kędy handlują z katolikami, ciż niechętnie widzą ich ewangelikami, stąd wolą wierności papieżowi dochować, nieźli wiarą nieskalaną, bo od samego Chrystusa pochodzącą, wyznawać. Papiści nie próżnują i radzi byliby nas wypędzić z miasta, ale my na to nie pozwolim. Konfederacyja warszawska nas chroni, a i król miłościwy Stefan, przychylny nam wielce i pokoju religijnego dochować zamiaruje. Na opiekę szlachetnego pana wojewody Stanisława Górki liczyć możem, a i na innych możnych panów, który wiarę naszą podzielają. Biskupowi jednakowoż i katolickim księżom spokój naszej gminy nie w smak jest. Owóż, sprowadzili oni do miasta owych wilków w owczej skórze, jezuitów przeklętych. Ciż kłamliwie nas pomawiają, młódź namawiają do bójek i tumultów przeciw nam. 

 

Ks. Samuel Dambrowski, syn Piotra, źródło: Wikimedia.

 

Szkołę tu nawet założyli i tam nauki swe głoszą, a uczniom papieską naukę do głowy wkładają. Darmo błagamy naszych braci w wierzę, iżby synów swych tam nie posyłali, ale oni słuchać nas nie chcą i prawią, że jezuici w naukach wszelkich biegli i opłat żadnych nie pobierają. Przeto ze szkoły tej papiści wychodzą i w nienawiści mają naszą wiarę prawdziwą. Łacniej byłoby młódź na nasze uniwersytety wysyłać do Saksonii, Prus, lubo gdzie indziej, aleć toż kosztuje, a bracia nasi skąpią grosza. Wolą tedy do jezuitów ich posyłać. Jezuici przeklęci prawią, że wszystko czynią „ad maiorem Dei gloriam” [na większą chwałę Bożą – M.B.], jako zawołanie ich zakonu nakazuje, aleć Bóg z nami jest, a nie z papistami. Żegnajcie panie, a com wam powiedział, rozważcie.

 

Pożegnawszy pastora, udałem się na rynek, bo dziś akurat był dzień targowy. Co mnie urzekło, to niezwykła mozaika ludzi i języków, którą można było tam spotkać. Widziałem Niemców, Litwinów, Rusinów, Żydów, Włochów, Szkotów, Greków i Ormian. Poznań jawił się tu jako miasto kosmopolityczne, otwarte na północ i południe, wschód i zachód. Część cudzoziemców osiedliła się tu na stałe. Podczas zwiedzania targowiska i okolicznych kramów, poznałem kupca ormiańskiego, Daniela Ormenę i postanowiłem zamienić z nim kilka słów. Warto dodać, że Ormianie znaleźli się w Polsce po zajęciu Rusi Halickiej w XIV wieku. Ich główne ośrodki znajdowały się we Lwowie i Kamieńcu Podolskim. Wkrótce zdominowali handel Rzeczpospolitej ze Wschodem, a także parali się produkcją dywanów i złotnictwem. Wielu z nich było ludźmi świetnie wykształconymi, znającymi języki wschodnie, stąd pracowali na dworach królów i magnatów jako tłumacze, oraz brali udział w oficjalnych poselstwach. Działalność handlowa i rzemieślnicza Ormian przyczyniła się do zamiłowania szlachty polskiej do orientalnych strojów, ozdób i broni. Ale oddajmy głos Danielowi Ormenie.

 

Kupiec ormiański Sefer Muratowicz, źródło: wiki.ormianie,pl

 

Daniel Ormena: Przybyłem to panie z Kamieńca Podolskiego i od lat sześciu już w tym mieście zamieszkuję. Prowadzę skład towarów, które bracia nasi ze Wschodu przywożą. W mnie panie kupić możecie tkaniny przednie, których i na sułtańskim dworze nie znajdziecie, a takoż szable piękne, kobierce, wino, korzenie i frukta słodkie. Karawany braci naszych docierają na Krym, do Konstantynopola, Syrii, Egiptu, Persji, na nawet do Indii dalekich. W każdym porcie, mieście i na traktach spotkacie panie Ormian. Powiadają, że Greka Żyd jeno przechytrzyć może, a Żyda – Ormianin. Towary nasze wielce panom szlachcie do gustu przypadły. Szable, których rękojeście zdobne w drogie kamienie i złoto, niejeden pan z dumą przy boku swym nosi, szlachcianki zasie rade w tkaniny wschodnie się przyozdobić. Gdy na uczcie mięsiwo naszymi korzeniami przyprawią, alboć frukta podadzą, wtedy poważanie wśród innych mieć będą. Nie tylko wszak kupiectwem trudnimy się. W każdym mieście na Wschodzie faktorie nasz są, jako wam rzekłem panie, przeto wiemy wszystko, co się tam dzieje. 

 

Katedra ormiańska we Lwowie, źródło: Wikimedia.

 

Królowie polscy wielce nam przychylni, przeto i my potrafim się odwdzięczyć. Przesyłamy tedy wieści, czy aby Tatarzy nie ruszają się ze stepów i ku granicom Rzeczpospolitej nie idą, a to czy hospodar wołoski, alboć mołdawski nie wącha się z inszymi wrogami kraju tego, a to czy sułtan wreszcie nie nakazuje wojskom swym w Adrianopolu zbierać się i na wyprawę nie rusza. Nic przed nami nie ukryje się. Nim atrament na sułtańskim dekrecie wyschnie, już wie o tym król jegomość. Takoż ludzie nasi, języki wszelkie wschodnie znający, pomoc wielką posłom Rzeczpospolitej służą. Król za to opiece nas ma, handlować pozwala i wiarę naszą wyznawać, a wiara nasza starożytna jest, choć od rzymskiej inna [Armenia, jako pierwsze państwo na świecie, uznało chrześcijaństwo na religię państwową już w 301 roku – M.B.]. Tedy w pomyślności wielkiej żyjem, a Rzeczpospolitą za matkę swą uznajemy. Żegnam was panie, bo robota pali, a już mnie tam, jak słyszę, wołają. Bywajcie zdrowi!         

Poznań, jako duże i ruchliwe miasto, musiało mieć służbę, utrzymującą porządek, łapiącą przestępców, pilnującą więźniów i bram miejskich, dbającą o przestrzeganie prawa, przeciwdziałającą tumultom, itd. Oczywiście Poznań, jak inne miasta, posiadał własną straż miejską. Na jej czele stał kapitan, choć nadzór na całością służb pilnujących porządku i bezpieczeństwa w mieście sprawował specjalny urzędnik zwany hutmanem. Nadzorował on straż miejską, zarówno jej dzienną, jak i nocną zmianę, sprawował nadzór nad katem, zarządzał służbą przeciwpożarową, powierzano mu klucze do bram miasta, oraz sprawował funkcja sądownicze w drobnych sprawach itp. W chwili, kiedy odwiedziłem Poznań, urząd hutmana sprawował pan Bartłomiej Schultz. Udało mi się porozmawiać z nim chwilę, choć w związku z targiem, miał pełne ręce roboty.


Straż miejska (pocz. XVI w.), źródło: Wikimedia.


Bartłomiej Schultz: Oj tak panie, roboty u mnie co niemiara. W dni targowe o tumulty nie trudno. W czas ten łazęg, złodziejaszków i inszych łotrów do miasta zjeżdża. Mieszczanie,  kupcy i szlachta skarżą się, że sakiewki im giną, karczmarze, że obcy za jadło i napitek nie płacą, a jeszcze do bójki z inszymi skorzy. Nie tylkoć wszak prostaczki za łby się chwytają. Nawet i panowie szlachta stare zatargi sobie przypomniawszy, wnet do szabel sięgają, nierzadko tęgo sobie popiwszy. Później zasię badać trzeba kto winien i winnych ukarać. Ludzi w straży mamy niewielu, a w czas targu, ludzi prawie dwa razy tyle, co zwykle w mieści zamieszkuje. Wszystkich wszak się nie upilnuje. Nie tylko w dni takie, jako dziś robota pali. Tu nigdy spokoju niema. Boć to i uczniowie szkoły ojców jezuitów tumulty z heretykami wszczynają, a to Żydów napastują, a rektor broni ich i sam prawi, że karę wymierzy, wszelka na pogrożeniu palcem kończy się. W tu jeszcze więźniów w lochach ratuszowych i w wieżach bram pilnować trza, oko mieć baczenie, czy dziewki przedajne, które mężów kuszą, wpisane do miejskich regestrów są i do kasy miejskiej procenta z procederu swego płacą, bo jak nie, to pod pręgierz je sprowadzić trzeba, kat je z batem wysmaga, a potem z miasta je wyganiamy. Więcej jednkoż łotrów tu siedzi, nieźli strażników z halabardami. 

 

Halabarda, źródło: Wikimedia.

 

Ciż zasię nie tylko w dzień, aleć i nocą porządku pilnować potrzeba. Musim jeszcze mieć baczenie, czy aby gdzie w grodzie ogień nie wybuchł, boć miasto całe zgorzeć może. Teraz zasię panie odejść pozwólcie, bo już słyszę tumult, lubo burdę. Bywajcie zdrowi!

 

Podczas jarmarku spotkałem bogatą patrycjuszkę, panią Barbarę Suszkową, żonę Wojciecha Suszki, kupca i burmistrza poznańskiego. Nie miała zbyt wiele czasu, ale poświęciła mi kilka chwil.

 

Źródło: Wikimedia.

 

Barbara Suszkowa: Czasu za wiele nie mam, bo to wiecie panie, jarmark, a dziś na wieczerzę przychodzi do domu mojego możny kupiec Mikołaj Werner z Wrocławia, mający jakoweś interesa z mężem moim, wszak godnie go przyjąć wypada. Najprzedniejszą strawę przysposobić trzeba, wina, a służbę przypilnować, boć ta gnuśna jest i nieuważna. Jak tylko raz się ją z oczu spuści, nuż mięso przypalą, piwniczkę opróżnią i gotowi jeszcze okraść i familię przed sąsiadami obmówić. Wszak wszystko na mej głowie. Mąż mój poważanie w mieście ma jako burmistrz i rajca od lat wielu, aleć dobrze wiem, że jak tylko zemrzeć mu przyjdzie, przeto jego rodzina czy prędzej będzie mnie chciała z majątku wyzuć, a wówczas tylkoć u dzieci łaskawego chleba i przytuliska na stare lata szukać. A jeśliby dzieci me na powrót nie chciały mnie przygarnąć, tedy jeno za klasztorną furtą przyjdzie schronienia szukać. Córki moje już dawno za mąż wydane, jeden syn sukcesję po ojcu przejmie, drugi na naukach jeszcze, a trzeciemu, wojaczka zapachniała i do wojska uciekł, chcąc pod królem Stefanem z Moskalem wojować. Mąż mój wielce zły jest nań, ja jednakoż modlę się o jego powrót bezpieczny. Niełatwo jest żyć niewiastom w tych czasach, choć narzekać nie mogę. Poważanie w mieście mamy, interesa, chwalić Boga, dobrze idą i niczego nam nie braknie. Byle mój najmłodszy żyw wrócił z onej wojny. A teraz panie kończyć już muszę, bo czasu mało, a tyle jeszcze robić potrzeba. Żegnajcie!

 

Źródło: Wikimedia.

 

Kilka słów wyjaśnienia

Przedstawiłem tu rozmowy z siedmioma osobami, reprezentującymi barwne lata osiemdziesiąte XVI wieku. Trzy z nich, to postacie autentyczne, mam tu na myśli ks. Jana Konarskiego, rektora kolegium jezuickiego, Jana Baptystę Quadro z Lugano, architekta i twórcę ratusza, oraz pastora Piotr Dambrowskiego. Pozostali, to postacie fikcyjne, choć rzeczywiście burmistrzem Poznania w 1580 roku był Wojciech Suszka, ale nie dotarłem do informacji o jego żonie. Barbara, to jedno z najpopularniejszych imion kobiecych tamtych czasów, więc niewykluczone, że miała właśnie tak na imię. Ormianin Daniel Ormena pochodzący ze Lwowa, rzeczywiście prowadził interesy z Poznaniem, ale żył kilkadziesiąt lat przed naszą opowieścią. Wiele z kwestii, które wypowiedzieli nasi bohaterowie, to nie fikcja. Mam nadzieję, że choć w części przywołałem atmosferę tamtych lat.

    


 
WASZE KOMENTARZE[1]
avatarSzczesliwy_Ateista: Świetny blog. Szacun
dodano: Poniedziałek, 2014.07.21 23:31
ok
45
not ok
0
odpowiedz|usuń
~PętlaWstecznegoCzasu: SZACUN - szybkorENKI czartowski RAMIR y jego PO-dłe PO-mieszanie języków piney.com/Babnamshub.html wydymane: epoznan.pl/forum-topic-52877
dodano: Wtorek, 2014.07.22 18:16, IP:192.81.248.XXX
ok
5
not ok
0
odpowiedz|usuń
avatarMaciek_1980: Szczesliwy_Ateista: Świetny blog. Szacun...
Dzięki :)
dodano: Czwartek, 2014.07.24 20:38
ok
0
not ok
0
odpowiedz|usuń
~Autor: Kędy handlują z katolikami, ciż niechętnie widzą ich ewangelikami, stąd wolą wierności papieżowi dochować, nieźli wiarą nieskalaną, bo od samego Chrystusa pochodzącą, wyznawać.
ale dowcip! Przecież kocia wiara pochodzi od diabła rogatego CZYLI wolna-polska.pl /wiadomosci /zydomasonska-rewolucja - w-pseudo-kosciele - katolickim-absurdy - i-swietokradztwa - pseudo-msze - w-intencji -dnia-masona-2012-09 Jednakże zamiast fałszerskiej kociarni JEST: tradycja2012.blogspot.com piusx.org.pl Anna Katharina Emmerick demaskuje NovusOrdo: Chcą wprowadzić na urzędy złych biskupów. Na tym samym miejscu chcą przekształcić katolicki Kościół w luterański zbór” (s. 299). „Kiedy ujrzałam Bazylikę Św. Piotra w stanie ruiny i tylu duchownych uwijających się, potajemnie, nad zniszczeniem Kościoła, byłam tak załamana, że bardzo płakałam błagając żarliwie Jezusa o zmiłowanie.
dodano: Piątek, 2014.07.25 09:10, IP:81.210.42.XXX
ok
5
not ok
0
odpowiedz|usuń
avatarMaciek_1980: ~Autor: ale dowcip! Przecież kocia wiara pochodzi od diabła rogatego CZYLI wolna-polska.pl /wiadomosci /zydomasonska-rewolucja - w-pseudo-kosciele - katolicki...cytat> Chyba nie do końca zrozumiałeś o co chodziło w tym tekście. Popatrz na datę - 1580.
dodano: Niedziela, 2014.07.27 16:00
ok
1
not ok
0
odpowiedz|usuń
DODAJ KOMENTARZ | Jesteś niezalogowany, Twój nick będzie poprzedzony ~zaloguj | zarejestruj
Liczba znaków do wykorzystania: 1000
codeimgNie jesteś anonimowy, Twoje IP zapisujemy w naszej bazie danych. Dodając komentarz akceptujesz Regulamin Forum
Do poprawnego działania mechanizmu dodawania komentarzy wymagane jest włączenie obsługi ciasteczek.
avatar
MACIEJ BRZEZIŃSKI
poznanskiehistorie.epoznan.pl
RSSsend_message
Nazywam się Maciej Brzeziński. Z wykształcenia jestem historykiem i wschodoznawcą. Od maja 2011 roku prowadzę tego bloga. Historia Poznania to jedna z moich pasji, ale za to największa, dlatego chcę popularyzować fascynujące dzieje tego miasta. Można mnie znaleźć także pod adresem: www.poznanskiehistorie.blogspot.com oraz na facebooku. Zapraszam więc do lektury.
Mój kontakt: poznanskiehistorie@gmail.com
ARCHIWUM WPISÓW
Kaiser Wilhelm-Siedlung, czyli osiedle kolejarzy przy ulicy Hutniczej (16 lis 2017)
Ormianie w dawnym Poznaniu (9 lis 2017)
Poznańska parafia Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego (3 lis 2017)
10 grunwaldzkich "perełek" (27 paź 2017)
Balony, sterowce, aeroplany, czyli początki lotnictwa w Poznaniu (19 paź 2017)
Krótka historia osiedla Piątkowo-Naramowice (11 paź 2017)
Pogrobowiec, czyli historia króla Przemysła II (5 paź 2017)
Złota Kaplica, czyli cząstka Bizancjum w Poznaniu (28 wrz 2017)
Szkoła Wydziałowa Poznańska (2 wrz 2017)
Ogródki rozrywkowe i wyścigi konne, czyli jak dawniej bawiono się przy Drodze Dębińskiej (21 sie 2017)
10 wildeckich "perełek" (8 sie 2017)
Poznański gotyk, część 2 (23 lip 2017)
Poznański gotyk, część 1 (13 lip 2017)
Bunt wójta Przemka (3 lip 2017)
Sołacz - willowa dzielnica Poznania (15 cze 2017)
Cesarzowa Wiktoria w Poznaniu (9 cze 2017)
Protestanci w przedrozbiorowym Poznaniu, część 2 (27 maj 2017)
Protestanci w przedrozbiorowym Poznaniu, część 1 (18 maj 2017)
Zanim powstały Targi Poznańskie, czyli Wystawa Wschodnioniemiecka w 1911 roku. (14 maj 2017)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1835, część 2 (4 maj 2017)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1835, część 1 (27 kwi 2017)
10 poznańskich "naj..." (18 kwi 2017)
Medycyna i higiena w renesansowym Poznaniu (2 kwi 2017)
Adwentyści Dnia Siódmego w Poznaniu (22 mar 2017)
Bambrzy w dziejach Poznania, część 2 (9 mar 2017)
Bambrzy w dziejach Poznania, część 1 (3 mar 2017)
Jeżyckie wille - luksus i elegancja (15 lut 2017)
Legendarni biskupi poznańscy wg Długosza (6 lut 2017)
10 najsłynniejszych poznanianek (II) (22 sty 2017)
Poznaniacy wobec powstania listopadowego (30 lis 2016)
Paganini w Poznaniu (23 lis 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1810, część 2 (17 lis 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1810, część 1 (9 lis 2016)
Żydzi w międzywojennym Poznaniu (27 paź 2016)
Ks. Józef Rogaliński i starania o uniwersytet w osiemnastowiecznym Poznaniu (19 paź 2016)
10 najpiękniejszych ulic w Poznaniu (13 paź 2016)
Aleksander I w Poznaniu (29 wrz 2016)
Współczesne kościoły Poznania (23 wrz 2016)
Generał Tadeusz Kutrzeba i Armia "Poznań" (14 wrz 2016)
Niegolewski i inni, czyli wielkopolscy szwoleżerowie Napoleona (6 sie 2016)
Początki nowoczesnego sportu w Poznaniu (17 lip 2016)
Od października do czerwca, czyli ogólnopolskie znaczenie Czerwca'56 (7 lip 2016)
Johow-Gelände, czyli urok łazarskich kamienic (23 cze 2016)
Jak bernardyn z franciszkaninem, czyli wojna mnichów w siedemnastowiecznym Poznaniu (16 cze 2016)
95 lat Międzynarodowych Targów Poznańskich (2 cze 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1790, część 2 (25 maj 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1790, część 1 (19 maj 2016)
Adelajda i Kazimierz, czyli królewski ślub w katedrze poznańskiej (5 maj 2016)
Obchody Millenium Chrztu Polski w Poznaniu w 1966 roku (24 kwi 2016)
Jak Poznańczycy walczyli z germanizacją, część 2 (16 kwi 2016)
Jak Poznańczycy walczyli z germanizacją, część 1 (10 kwi 2016)
Socrealizm w Poznaniu (16 mar 2016)
Panowie z Górki (2 mar 2016)
Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, czyli namiastka uniwersytetu (25 lut 2016)
Jordan - biskup polski czy poznański? (11 lut 2016)
Zjazd poznański 1530 roku (3 lut 2016)
Architektura międzywojennego Poznania (28 sty 2016)
10 nietuzinkowych poznaniaków (12 sty 2016)
Życie w Poznaniu w pierwszych miesiącach Wielkiej Wojny w świetle "Kuriera Poznańskiego" (15 gru 2015)
Święci patroni Poznania (9 gru 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1740, część 2 (24 lis 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1740, część 1 (17 lis 2015)
Cmentarz na Górczynie (4 lis 2015)
130 lat komunikacji telefonicznej w Poznaniu (21 paź 2015)
Włosi w dawnym Poznaniu (7 paź 2015)
"Ukochana żona", czyli historia księżnej Ryksy szwedzkiej, żony Przemysła II (12 sie 2015)
10 najpiękniejszych kamienic poznańskiej "belle epoque" (28 lip 2015)
Od Intendentury do Collegium Historicum (14 lip 2015)
"Naród Sobie", czyli narodziny i pierwsze lata Teatru Polskiego w Poznaniu (30 cze 2015)
Rymarze, krawcy i kuśnierze, czyli słów kilka o rzemieślnikach w średniowiecznym Poznaniu (24 cze 2015)
Kulturkampf (9 cze 2015)
Poznańscy muzułmanie (2 cze 2015)
Port rzeczny w Poznaniu (26 maj 2015)
10 osobliwości Poznania (13 maj 2015)
Szkoci w Poznaniu (5 maj 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1700, część 2 (27 kwi 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1700, część 1 (21 kwi 2015)
Poznańscy reformaci i ich śródecki kościół (24 mar 2015)
Generał Krzyżanowski, czyli jak wielkopolski szlachcic został amerykańskim bohaterem (10 mar 2015)
Ludzie niezwyczajni - o Dezyderym Chłapowskim i księdzu Piotrze Wawrzyniaku słów kilka (3 mar 2015)
10 najpiękniejszych miejsc w Poznaniu (17 lut 2015)
Marcin Kasprzak i Róża Luksemburg, czyli socjaliści w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (1 lut 2015)
Wybierzmy 10 najpiękniejszych miejsc w Poznaniu (26 sty 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1650, część 2 (18 sty 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1650, część 1 (11 sty 2015)
Poznańska parafia prawosławna (14 gru 2014)
10 najpiękniejszych i najcenniejszych poznańskich kościołów (30 lis 2014)
"De optimo senatore", czyli międzynarodowa kariera pewnego poznańskiego biskupa (16 lis 2014)
Od Wszystkich Świętych do Andrzejek, czyli listopad w wielkopolskiej tradycji ludowej (2 lis 2014)
Poznań 1146 - Krzyszków 1157 (26 paź 2014)
Historia Folwarku Edwardowo (12 paź 2014)
Targowisko, centrum polskości i miejsce zgromadzeń, czyli Stary Rynek w XIX wieku (9 paź 2014)
10 symboli Poznania (21 wrz 2014)
Ad maiorem Dei gloriam, czyli przybycie jezuitów do Poznania (14 wrz 2014)
Na pensji w Poznaniu dziewiętnastego stulecia (7 wrz 2014)
Dzieje Górczyna (31 sie 2014)
Przerwa wakacyjna (27 lip 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1580, część 2 (21 lip 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1580, część 1 (13 lip 2014)
10 najsłynniejszych poznanianek (29 cze 2014)
Katedra poznańska królewską nekropolią? (22 cze 2014)
Grecy w Poznaniu (15 cze 2014)
Konstancja z Potockich Raczyńska, czyli żywot kobiety niezwykłej (8 cze 2014)
Poznańska parafia Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego (1 cze 2014)
Gniezno czy Poznań? Gdzie znajdowała się pierwsza stolica Polski? (25 maj 2014)
No to mamy już 3 lata! (21 maj 2014)
10 osób, które najbardziej przyczyniły się do rozwoju Poznania (18 maj 2014)
Co kryje park na osiedlu Czecha? Pruskie umocnienia wśród ratajskich bloków! (11 maj 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1500, część 2 (4 maj 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1500, część 1 (27 kwi 2014)
Wesołych Świąt! (13 kwi 2014)
Beocja czy Sparta? Jak wykształcił się poznański etos (23 mar 2014)
Reformowany Kościół Katolicki w Polsce i jego poznańska siedziba (16 mar 2014)
Pomniki Wieszcza Adama w Poznaniu (2 mar 2014)
Dominikanie, karmelici, bernardyni, czyli zakony żebracze w średniowiecznym Poznaniu (16 lut 2014)
Od Śluzy Katedralnej do powstania ICHOT (9 lut 2014)
W domu i w kamienicy, czyli jak mieszkali poznaniacy w XIX stuleciu (2 lut 2014)
Od osady Stelmachy do placu Wiosny Ludów (26 sty 2014)
Wehikuł czasu, czyli jak się żyło w Poznaniu 600 lat temu, część 2 (19 sty 2014)
Wehikuł czasu, czyli jak się żyło w Poznaniu 600 lat temu, część 1 (12 sty 2014)
Dwa stare forty. Jedna historia, wspólna przyszłość? (5 sty 2014)
Chwała Zwycięzcom! (26 gru 2013)
Wesołych Świąt! (22 gru 2013)
Z Poznania do Hollywood, czyli historia Lilli Palmer (15 gru 2013)
Legenda o trzech skradzionych Hostiach - prawda, czy mit? (8 gru 2013)
Sejm Dzielnicowy w Poznaniu (1 gru 2013)
Panorama renesansowego Poznania (17 lis 2013)
Miejsce kaźni Wielkopolan w okresie II wojny światowej - obóz koncentracyjny w Forcie VII w Poznaniu (8 lis 2013)
Kłopotliwy honorowy obywatel miasta Poznania (3 lis 2013)
Historia Jeżyc, część 2 (27 paź 2013)
Historia Jeżyc, część 1 (20 paź 2013)
Poznań kontra Kraków, czyli jezuickie starania o uniwersytet w Poznaniu w 1611 roku (13 paź 2013)
Doktor Marcin i inni, czyli początki poznańskiej pracy organicznej (29 wrz 2013)
Poznań w oparach czarnej magii (24 wrz 2013)
"W Poznaniu na wygnaniu", czyli poznańskie lata Kazimiery Iłłakowiczówny (15 wrz 2013)
Perły poznańskich podwórek, czyli ul. Ratajczaka 14 - historia zabudowy w podwórzu (8 wrz 2013)
Przerwa wakacyjna (21 lip 2013)
Burzliwe dzieje ratuszowego orła (14 lip 2013)
Podróż sentymentalna kolejką wąskotorową - kiedyś czasy świetności, a dziś pozostałości i wspomnienia (7 lip 2013)
Poznań pod wodą (30 cze 2013)
Wędrujące serce generała (23 cze 2013)
Pancerna Impreza. Fotorelacja z Dnia Otwartych Koszar w Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych (16 cze 2013)
Odrodzenie z upadku, czyli działalność Komisji Dobrego Porządku w Poznaniu (9 cze 2013)
Fort VIIa - militarna przeszłość, "biurowa" przyszłość (2 cze 2013)
Od Wszechnicy Piastowskiej do Uniwersytetu Poznańskiego (26 maj 2013)
Książę Przemysł I - ojciec Poznania (19 maj 2013)
Medycyna i higiena w Poznaniu XIX stulecia (12 maj 2013)
28. Dni Ułana 2013 - fotorelacja Agnieszki Wiśniewskiej. (7 maj 2013)
"Błazeńskie urządzenie", czyli historia poznańskich koziołków (28 kwi 2013)
Poznańska Gra Liczbowa "Koziołki" (21 kwi 2013)
Hipodrom Wola - tradycja i teraźniejszość (14 kwi 2013)
Halo, halo, tu Radio Poznań! (7 kwi 2013)
Wesołych Świąt (28 mar 2013)
Książka w renesansowym Poznaniu (24 mar 2013)
Świat, którego już nie ma - Bambrzy na poznańskich Ratajach (17 mar 2013)
"Wichrzyciele i warchoły", czyli Marzec'68 w Poznaniu (10 mar 2013)
Apel (3 mar 2013)
Pozostałości Poznańskiej Twierdzy Fortowej - Fort 1 (3 mar 2013)
Alianckie naloty na Poznań (24 lut 2013)
Budynki pokawaleryjskie w Poznaniu, czyli od koszar do osiedla (17 lut 2013)
Jego Królewska Mość Mikołaj Rychlik (10 lut 2013)
Poznań w latach Wielkiej Wojny (3 lut 2013)
Zachować w pamięci miniony czas, czyli o Muzeum Uzbrojenia na poznańskiej Cytadeli (27 sty 2013)
Konkurs "Blog Roku 2012" (24 sty 2013)
"Piękna Polka", czyli historia królowej Elżbiety Ryksy (20 sty 2013)
Spotkanie z Igorem Janke (15 sty 2013)
Poznańskie stadiony, część 3 - Stadion przy ul. Bułgarskiej (13 sty 2013)
Dwieście lat temu urodził się Hipolit Cegielski! (6 sty 2013)
Wesołych Świąt !!! (19 gru 2012)
Rozrywki dzieci i młodzieży w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (9 gru 2012)
Powojenna odbudowa Starego Rynku (2 gru 2012)
Roman Wilhelmi - wybitny aktor z Poznania (25 lis 2012)
Ponowny pochówek junikowskich kosynierów (21 lis 2012)
Antiqua civitas posnaniensis, czyli dzieje Śródki (18 lis 2012)
Poznań w listopadzie 1918 roku (11 lis 2012)
Poznańska moda w czasach Oświecenia (5 lis 2012)
Odsłonięcie pomnika Romana Wilhelmiego w Poznaniu - fotorelacja (5 lis 2012)
Mały komunikat (5 lis 2012)
Poznańskie stadiony, część 2 - Stadion im. Edmunda Szyca (5 lis 2012)
Legenda polskiej archeologii (21 paź 2012)
Jak budowano Winogrady (14 paź 2012)
Poznaniaków droga ku nowoczesności (8 paź 2012)
Złodziejki, prostytutki, cudzołożnice, czyli kobieca przestępczość w dawnym Poznaniu (30 wrz 2012)
Od mostu Łacina do mostu św. Rocha (23 wrz 2012)
Jak króla Henryka w Poznaniu witano (16 wrz 2012)
Poznańskie stadiony, część 1 - Stadion Lecha na Dębcu (9 wrz 2012)
Budowniczy, uczony, biskup i polityk, czyli opowieść o Janie Lubrańskim (2 wrz 2012)
Pomniki dziewiętnastowiecznego Poznania (26 sie 2012)
Poznańscy ułani (15 sie 2012)
Na scenach kabaretów międzywojennego Poznania (12 sie 2012)
Próby emancypacji poznańskich Żydów w pierwszej połowie XIX wieku (8 sie 2012)
Dzieje "Poznańskiej Wenecji" (5 sie 2012)
Czas na urlop! (17 lip 2012)
Poznański debiut Władysława Hańczy (15 lip 2012)
Najcenniejsza relikwia poznańskiej katedry (11 lip 2012)
Łacińskie inskrypcje na poznańskim Ratuszu, część 2 (8 lip 2012)
Łacińskie inskrypcje na poznańskim Ratuszu, część 1 (4 lip 2012)
Poznański romantyk - Ryszard Wincenty Berwiński (28 cze 2012)
Na pomoc Prezydentowi i Rządowi! Poznań wobec przewrotu majowego 1926 roku (24 cze 2012)
Roman May i jego przemysłowe imperium (20 cze 2012)
Poznańskie organy Ladegasta (17 cze 2012)
Książka w średniowiecznym Poznaniu (10 cze 2012)
Wielkopolskie struktury przedwojennego wywiadu i kontrwywiadu, czyli "Dwójka" w Poznaniu i Bydgoszczy, część 2 (6 cze 2012)
Wielkopolskie struktury przedwojennego wywiadu i kontrwywiadu, czyli "Dwójka" w Poznaniu i Bydgoszczy, część 1 (3 cze 2012)
"Echt Poznanioki" kontra "Galicjoki", czyli konflikt swój-obcy w międzywojennym Poznaniu (30 maj 2012)
Królewska Niemiecka Akademia (27 maj 2012)
No to stuknął nam roczek! (20 maj 2012)
Pierwszy polski podręcznik savoir-vivre (16 maj 2012)
Centrum Turystyki Kulturowej TRAKT, czyli jak wypromować Poznań, część 2 (13 maj 2012)
Dzieje poznańskiej masonerii, część 2 (9 maj 2012)
Dzieje poznańskiej masonerii, część 1 (6 maj 2012)
Poznań a Konstytucja 3 Maja (3 maj 2012)
Rowerem przez Afrykę (29 kwi 2012)
Rycerze św. Jana Jerozolimskiego w Poznaniu (25 kwi 2012)
Czy w Poznaniu strzelano do cara? (15 kwi 2012)
Początki poznańskiej kinematografii (11 kwi 2012)
Palmy, zajączek i dyngus, czyli wielkopolskie tradycje wielkanocne, część 2 (1 kwi 2012)
Palmy, zajączek i dyngus, czyli wielkopolskie tradycje wielkanocne, część 1 (28 mar 2012)
Centrum Turystyki Kulturowej TRAKT, czyli jak wypromować Poznań, część 1 (25 mar 2012)
Ostatnia publiczna egzekucja w Polsce (21 mar 2012)
Poznańskie duchy i zjawy (18 mar 2012)
Szermierz poznańskiej kontrreformacji (14 mar 2012)
Moda renesansowego Poznania (11 mar 2012)
Związki Józefa Ignacego Kraszewskiego z Poznaniem (7 mar 2012)
Edukacja regionalna - czy jest obecna w szkole? (4 mar 2012)
O profesji kata w dawnym Poznaniu (29 lut 2012)
Ferdinand Foch w Poznaniu (26 lut 2012)
Najstarsza poznańska nekropolia (22 lut 2012)
O poznańskich łaźniach (19 lut 2012)
Ustrój renesansowego Poznania (15 lut 2012)
Tragiczna historia Ludgardy (12 lut 2012)
Trakt Królewsko-Cesarski. Podróż po historii Poznania, częśc 3 (8 lut 2012)
Perły Starego Rynku, część 4 (5 lut 2012)
Matka, żona i nauczycielka, czyli pozycja kobiet w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (1 lut 2012)
Ze wspomnień poznańskiego architekta (29 sty 2012)
Trakt Królewsko-Cesarski. Podróż po historii Poznania, częśc 2 (25 sty 2012)
Między lojalnością a kontestacją. Mniejszość niemiecka w międzywojennym Poznaniu (22 sty 2012)
Poznań w Prusach Południowych 1793 - 1806 (17 sty 2012)
Trakt Królewsko-Cesarski. Podróż po historii Poznania, część 1 (15 sty 2012)
Krynoliny, gorsety, surduty i cylindry. Kilka słów o modzie dziewiętnastowiecznego Poznania, część 2 (12 sty 2012)
Pomnik Powstańców Wielkopolskich (10 sty 2012)
Kawiarnia, teatr i karty, czyli kilka słów o rozrywkach osiemnastowiecznego Poznania (8 sty 2012)
Z Rogalina przez Francję i Holandię, do Brazylii (5 sty 2012)
Bale w hotelu Bazar (3 sty 2012)
Świąteczny komunikat (20 gru 2011)
Gwiazdor, makiełki i Herody, czyli wielkopolskie tradycje bożonarodzeniowe, część 2 (18 gru 2011)
Gwiazdor, makiełki i Herody, czyli wielkopolskie tradycje bożonarodzeniowe, część 1 (15 gru 2011)
Perły Starego Rynku, część 3 (13 gru 2011)
Krynoliny, gorsety, surduty i cylindry. Kilka słów o modzie dziewiętnastowiecznego Poznania (11 gru 2011)
Prezydent "Rzeczpospolitej Polskiej Poznańskiej" (5 gru 2011)
Perły Starego Rynku, część 2 (4 gru 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 7 (1 gru 2011)
Most znany i nieznany (29 lis 2011)
Romantycy i spiskowcy, czyli próba wywołania powstania w 1846 roku w Poznaniu (27 lis 2011)
Mentalność mieszkańców dawnego Poznania (24 lis 2011)
Perły Starego Rynku, część 1 (22 lis 2011)
Elegantki i modnisie dwudziestolecia międzywojennego (20 lis 2011)
Prezydent-legenda, czyli opowieść o Cyrylu Ratajskim (17 lis 2011)
Skóry, wosk, śledzie i wino, czyli handel nowożytnego Poznania, część 2 (15 lis 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 6 (13 lis 2011)
Patron najsłynniejszej ulicy w Poznaniu (10 lis 2011)
Miłość i polityka (8 lis 2011)
Skóry, wosk, śledzie i wino, czyli handel nowożytnego Poznania, część 1 (6 lis 2011)
Jak budowano Rataje (3 lis 2011)
Cmentarze na poznańskiej Cytadeli (1 lis 2011)
Muzyka w dawnym Poznaniu (30 paź 2011)
Polacy i Niemcy w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (27 paź 2011)
Dyplomata - arcybiskup - więzień - kardynał (25 paź 2011)
To już niemal sto lat, czyli historia Warty Poznań (23 paź 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów osiemnastowiecznego Poznania (20 paź 2011)
Tramwaje konne w Poznaniu (18 paź 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 6 (16 paź 2011)
Religijność w barokowym Poznaniu (13 paź 2011)
Twórca poznańskiego ratusza (11 paź 2011)
Dzieje poznańskiej sceny operetkowej (9 paź 2011)
Poznańskie wiosła (6 paź 2011)
Rozrywki mieszkańców renesansowego Poznania (4 paź 2011)
Administracja niemiecka w okupowanym Poznaniu 1939-45 (2 paź 2011)
Doktor Marcin (29 wrz 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 5 (27 wrz 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 5 (25 wrz 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów siedemnastowiecznego Poznania (22 wrz 2011)
Historia "Kolejorza", część 2 (20 wrz 2011)
Od miasta-twierdzy do nowoczesnej metropolii. Rozwój Poznania w 1 poł. XX wieku. (18 wrz 2011)
Ludność żydowska w średniowiecznym i nowożytnym Poznaniu (15 wrz 2011)
Filolog i fabrykant. Opowieść o Hipolicie Cegielskim (13 wrz 2011)
Historia "Kolejorza", część 1 (11 wrz 2011)
Pomnik Armii "Poznań" (9 wrz 2011)
Międzynarodowe Targi Poznańskie w okresie międzywojennym, część 2 (6 wrz 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 4 (4 wrz 2011)
Wrzesień 1939 roku w Poznaniu (2 wrz 2011)
Międzynarodowe Targi Poznańskie w okresie międzywojennym, część 1 (31 sie 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 4 (29 sie 2011)
Most Królowej Jadwigi (27 sie 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów szesnastowiecznego Poznania (25 sie 2011)
Poznańska Georges Sand (23 sie 2011)
Bułgarzy w Poznaniu (21 sie 2011)
Kolegium Jezuickie w Poznaniu (19 sie 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 3 (17 sie 2011)
Występy Heleny Modrzejewskiej na scenach poznańskich teatrów (15 sie 2011)
Komunikat (30 lip 2011)
Przybycie Bambrów do Poznania (28 lip 2011)
Edward hr. Raczyński (1786 - 1845) (26 lip 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 3. Czas pracy i odpoczynku. (25 lip 2011)
Edukacja dziewcząt w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (24 lip 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów średniowiecznego Poznania (22 lip 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 2 (22 lip 2011)
Szwedzi w Poznaniu, część 2 (21 lip 2011)
Mikołaj Skrzetuski (ok. 1610 - 1673) (19 lip 2011)
Szwedzi w Poznaniu, część 1 (18 lip 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 1 (17 lip 2011)
Poznań na morzach i oceanach, część 3 (16 lip 2011)
Poznań na morzach i oceanach, część 2 (15 lip 2011)
Poznań na morzach i oceanach, część 1 (14 lip 2011)
Inteligencja polska w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (13 lip 2011)
Biskup Andrzej Bniński (1396 - 1479) (12 lip 2011)
Perypetie z pomnikiem Bamberki (11 lip 2011)
Reformacja i kontrreformacja w Poznaniu, część 2 (10 lip 2011)
Reformacja i kontrreformacja w Poznaniu, część 1 (9 lip 2011)
Biblioteka Raczyńskich (8 lip 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 2 (7 lip 2011)
Antoni Pfitzner i jego firma (5 lip 2011)
Krótka historia Łazarza (4 lip 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 1 (3 lip 2011)
Przyjęcia u prezydenta Ratajskiego (2 lip 2011)
Emilia Sczaniecka (1804 - 1896) (1 lip 2011)
Zajezdnia tramwajowa przy ulicy Gajowej (30 cze 2011)
Panorama średniowiecznego Poznania, część 2 (29 cze 2011)
Pomnik Poznańskiego Czerwca'56 (28 cze 2011)
Poznański Czerwiec 1956 (27 cze 2011)
Przemysł piwowarski w Poznaniu w XIX i na początku XX wieku (26 cze 2011)
Panorama średniowiecznego Poznania, część 1 (25 cze 2011)
Pomnik Bismarcka w Poznaniu (24 cze 2011)
Akademia Lubrańskiego (23 cze 2011)
Kościół św. Wojciecha (22 cze 2011)
Antoni Radziwiłł 1775 - 1833 (21 cze 2011)
Ustrój średniowiecznego Poznania (20 cze 2011)
Fortyfikacje Twierdzy Poznań - bariera w rozwoju miasta w XIX wieku (19 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 5 (18 cze 2011)
Pałac Górków (16 cze 2011)
Józef Struś 1510 - 1568 (15 cze 2011)
Brytyjski nalot na Poznań (14 cze 2011)
Krótka historia Wildy (13 cze 2011)
Zamtuzy i gamratki, czyli płatna miłość w Poznaniu, część 2 (12 cze 2011)
Więzienia w Poznaniu (10 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 4 (9 cze 2011)
Pożary i powodzie w renesansowym Poznaniu (8 cze 2011)
Perła poznańskiego baroku (7 cze 2011)
Twórca praskiego golema był Poznaniakiem (6 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 3 (5 cze 2011)
Zamtuzy i gamratki, czyli płatna miłość w Poznaniu, część 1 (4 cze 2011)
Pręgierz (3 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 2 (2 cze 2011)
Paweł Edmund Strzelecki 1797 - 1873 (1 cze 2011)
Zamek Wilhelma II (31 maj 2011)
Poznańskie czarownice i ich obrońcy (30 maj 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 1 (29 maj 2011)
Poznaniak wśrod pionierów pediatrii (27 maj 2011)
Poznaniak współtwórcą wielkich odkryć geograficznych (26 maj 2011)
Sytuacja kobiet w renesansowym Poznaniu (25 maj 2011)
Zamek Przemysła (24 maj 2011)
Dopisek (23 maj 2011)
Napoleon w Poznaniu (23 maj 2011)
Herb miasta Poznania (22 maj 2011)
Skąd się wzięła nazwa "Poznań"? (21 maj 2011)
Witam wszystkich i zapraszam do lektury. (20 maj 2011)
Zdjęcie: Marek Barankiewicz