blog background
 
Maciej Brzeziński: Poznańskie Historie
historia, zabytki, kultura, ludzie
metka_epoznan
Pod skrzydłami pegaza
ok
12
not ok
0
liczba odsłon: 148
Teatr Wielki im. Stanisława Moniuszki, wcześniej Opera Poznańska, a jeszcze wcześniej Teatr Miejski (właściwie Stadttheater) w Poznaniu, to jeden z najpiękniejszych budynków w stolicy Wielkopolski. Został zbudowany jako część Dzielnicy Cesarskiej, a dziś to duma Poznania.


Historia poznańskiego Teatru Wielkiego jest niezwykła. Odbyło tu się wiele polskich premier i światowych prapremier. Na deskach teatru występowały gwiazdy opery i baletu światowego formatu oraz wybitni dyrygenci. Dzieje Teatru Wielkiego, to temat na co najmniej kilka tekstów, dziś przedstawię tylko historię budowy tego przepięknego gmachu oraz jego działalność w okresie rządów niemieckich. 


1. Teatr Wielki w Poznaniu.


Dwa teatry miejskie

Pierwszy stały gmach Teatru Miejskiego w Poznaniu, powstał w latach 1802 – 1803 wg projektu Friedricha Gilly’ego (nie mylić z Davidem Gilly). Było to monumentalny budynek, z widownią na 800 miejsc, zbudowany w stylu tzw. romantycznego klasycyzmu. Teatr stanął na placu Wilhelmowskim, czyli obecnym placu Wolności. Gmach był bardzo okazały, kryty czterospadowym dachem, o dość surowej, geometrycznej bryle. Fasadę zdobiły popiersia Ajschylosa i Sofoklesa oraz muz: Melpomeny (w mitologii greckiej muza tragedii) i Talii (muza komedii). Mimo, że zbudowano go z funduszu króla pruskiego, a jego zadaniem było szerzenie kultury niemieckiej, to jednak wystawiano tam także polskie sztuki. Kilka razy wystąpił tu Wojciech Bogusławski oraz Helena Modrzejewska. Na deskach Teatru Miejskiego odbywały się także koncerty. Wystąpiło tu też kilku artystów o międzynarodowej sławie, jak Ferenc Liszt czy Niccolò Paganini. Niestety, budynek mimo dość okazałej bryły, miał sporo wad, z których najpoważniejszą był brak ogrzewania.


2. Pierwszy Teatr Miejski w Poznaniu.


W latach 1873 – 1875 ze składek Polaków z trzech zaborów, a nawet z emigracji, zbudowano w Poznaniu Teatr Polski. Więcej o tym teatrze w tekście: "Naród Sobie", czyli narodziny i pierwsze lata Teatru Polskiego w Poznaniu Teatr Miejski władze niemieckie uznały za przestarzały i wymagający modernizacji. Zdecydowano jednak, że jego przebudowa mija się z celem ze względu na opłakany stan techniczny budynku. Uzyskano więc zezwolenie na jego rozbiórkę i postawienie nowego gmachu. Nowy teatr, zwany powszechnie Teatrem Niemieckim, stanął w 1879 r. Trudno o dokładniejszy opis jego ówczesnych wnętrz, gdyż niezastąpiony kronikarz dziewiętnastowiecznego Poznania Marceli Motty, zapewniał, że jego noga nigdy tam nie postała, podobnie zresztą jak nogi innych uczciwych Polaków. Zbudowano go wg projektu Cezarego Stenzla i Henryka Hermanna. Budynek mógł pomieścić 550 osób i możemy go oglądać po dziś dzień, bo to doskonale wszystkim znany budynek Arkadii przy placu Wolności, choć oczywiście pierwotny budynek nieco się od niego różnił. Niemieccy mieszkańcy Poznania okazali się zbyt skąpi, więc pieniądze na zbudowanie teatru musiały pochodzić ze skarbu cesarskiego. Władze wyłożyły pieniądze, ale pod warunkiem, że będą wystawiane tam wyłącznie sztuki niemieckie.


3. Teatr Niemiecki w Poznaniu.


Niestety, wkrótce się okazało, że Teatr Miejski nie spełnił pokładanych w nim nadziei. Plac Wilhelmowski był dobrą lokalizacją na początku XIX w., ale w drugiej połowie stulecia, już się taką nie wydawał. Teatrowi brakowało także zaplecza. W latach 1895 – 1896 przeprowadzono rozbudowę gmachu, ale i tak wiele to nie zmieniło. Zdecydowano więc o postawieniu nowego teatru na terenach pofortecznych, powstałych po rozbiórce dawnych umocnień twierdzy Poznań. Nowy Teatr Miejski miał być częścią nowej dzielnicy, którą planowano zbudować. Dzielnicę miał tworzyć zespół reprezentacyjnych budynków, które odtąd tworzyłyby nowe centrum Poznania.


Nowy teatr w nowej dzielnicy

Już w 1903 r. uwzględniono budynek teatru w planie rozbudowy Poznania, przygotowanym przez Heinricha Grüdera. Według tego planu, teatr miał zostać zbudowany pierwotnie w południowej stronie obecnej ul. Fredry, która wówczas nazywała się ul. Kościoła św. Pawła. Uznano jednak tę lokalizację za nieodpowiednią. Joseph Stübben zaproponował nowe miejsce dla gmachu teatralnego. Teatr miał stanąć bardziej na północ, a jego bryła miała współgrać z parkiem, który planowano tam założyć.


4. Nowy Teatr Miejski, fot. z 1910 r. 


W 1905 r. ogłoszono zamknięty konkurs na projekt teatru. Do udziału w nim zaproszono cztery firmy architektoniczne, wyspecjalizowane w tego typu budownictwie: Seelinga z Berlina, Moritza z Kolonii, Heilmanna i Littanna z Monachium oraz Fellnera i Helmera z Wiednia. Dopiero w 1906 r. konkurs został rozstrzygnięty. Wygrała firma Heilmann und Littmann z Monachium. Na początku 1908 r. miasto podpisało umowę z architektami. Projekt teatru miał opracować Max Littmann (1862 – 1931), który wcześniej zaprojektował m.in. teatry w Monachium, Bad Kissingen, w Berlinie (nieistniejący Teatr Schillera), w Weimarze i Stuttgarcie. Projekt został ukończony w kwietniu 1908 r. Firma Heilmann und Littmann, nie tylko przygotowała projekt, ale także nadzorowała budowę tego okazałego gmachu.


5. Teatr Miejski i jego otoczenie, zdjęcie z loty ptaka (1911 r.).


Teatr otwarto uroczyście we wrześniu 1910 r. Jego działalność zainaugurowano wystawieniem Czarodziejskiego fletu W. A. Mozarta. Ten monumentalny, klasycyzujący budynek, stanowi jeden z najdoskonalszych dzieł Littmanna. Nie tylko zresztą budynek robi wrażenie. Trzeba przyznać, że mistrzowsko zaprojektowano też otoczenie teatru, a zwłaszcza park przed gmachem. Na szczęście, do dzisiaj stanowi on dominantę tej części ulicy. Lata międzywojenne i okres powojenny, nie zakłóciły tego układu architektonicznego.


Teatr mieszczański

Nowo otwarty Teatr Miejski można określić jako teatr mieszczański. Został on zbudowany z funduszy miejskich, miasto ponosiło koszty jego utrzymania i miał on służyć poznańskim mieszczanom, choć oczywiście wzięto pod uwagę możliwość przyjazdu do miasta cesarza lub kogoś z członków domu panującego. Dla tak wysoko postawionych gości, przeznaczono jedną z dwóch lóż honorowych z osobnym wejściem i klatką schodową. Podczas przerw w spektaklach, dostojni goście mogli odpocząć w saloniku w stylu Ludwika XVI. Trzeba jednak przyznać, że loże cesarskie, które w dodatku były otwarte, zaprojektowano tak, aby nie przeszkadzały w oglądaniu spektakli widzom, którzy nie mieli szczęścia posiadać błękitnej krwi. Widownię rozplanowano tak, aby scena była dobrze widoczna z każdej strony. Właściwie, tak zostało do dzisiaj. Wiem to z własnego doświadczenia, jak zapewne wielu z Was. Głęboka scena była poprzedzona kanałem dla orkiestry tak, aby można było wystawiać dzieła operowe. Scenę zaopatrzono w kulisy i całą gamę wszelkiego rodzaju urządzeń, wyciągów, zapadni i oczywiście systemu oświetleniowego. 






6. Wnętrza Teatru Miejskiego (zdjęcia sprzed I wojny światowej).


Nie muszę dodawać, że zadbano także o kontakty towarzyskie publiczności oglądającej przedstawienia. Temu celowi służył pawilon restauracyjny, połączony z holem teatralnym i z ogródkiem. Budynek, wbrew klasycystycznym założeniom, nie był symetryczny. Symetrię gmachu psuło wysunięte ku wschodowi skrzydło rekwizytorni. Starano się to zatuszować, sadząc przed nim drzewa, aby zasłonić ten „mankament”.


7. Teatr Miejski, zdjęcie sprzed wybuchu I wojny światowej.


Pozostała jeszcze kwestia interpretacji grup rzeźbiarskich, zdobiących gmach teatru. Najbardziej widowiskowa jest oczywiście rzeźba Pegaza, stojąca na naczółku fasady. Według mitologii greckiej, Pegaz uderzeniem kopyta, spowodował wytryśnięcie wody ze źródła Hippokrene w Beocji. Źródło było poświęcone muzom, a jego wody wzbudzały natchnienie. 


8. Rzeźba pegaza na dachu teatru.


Niezwykle efektowne są rzeźby zdobiące wejście do teatru. Po stronie wschodniej widzimy dumnie wyprostowanego, atletycznego mężczyznę trzymającego wieniec laurowy, stojącego obok pantery. Według różnych interpretacji, ta grupa rzeźbiarska ma symbolizować życie czynne lub po prostu jeden z gatunków literackich, czyli dramat. 


9. Rzeźba mężczyzny z panterą.


Nie brak jednak zdań, że owy mężczyzna z panterą, to nic innego, tylko symbol potęgi niemieckiej kultury. Po zachodniej stronie widzimy nagą, zamyśloną kobietę, siedzącą na lwie. To z kolei symbol życia kontemplacyjnego lub liryki.


10. Rzeźba kobiety na lwie.


W okresie międzywojennym nie zmieniono wyglądu zewnętrznego gmachu. Dokonano jedynie niewielkich zmian wewnątrz budynku. W 1928 r. zmodernizowano oświetlenie oraz przemalowano foyer, korytarze i hole. Dotychczasową lożę cesarską przeznaczono dla prezydenta Rzeczypospolitej, a drugą miał zajmować prezydent miasta Poznania. 


11. Teatr Wielki w okresie międzywojennym.

Dopiero w okresie okupacji, na polecenie Hitlera, dokonano znaczących zmian. Przebudowę przeprowadzono w 1940 i 1941 r. Zlikwidowano portyk nad dawnym wejściem cesarskim, rozebrano wieże skrzydła restauracyjnego oraz częściowo zabudowano taras pomiędzy restauracją a wschodnim skrzydłem teatru. Znacznie za to przebudowano wnętrze. Usunięto loże parterowe, urządzono nową lożę honorową dla Hitlera, zawieszono efektowny, kryształowy żyrandol, przebudowano restaurację. Ponadto unowocześniono techniczne wyposażenie teatru, zainstalowano scenę obrotową, przebudowano proscenium, kanał dla orkiestry i zainstalowano elektryczne organy. W 1945 r. teatr mocno ucierpiał. Na szczęście, przywrócono mu pierwotny wygląd z uwzględnieniem zmian dokonanych w okresie okupacji.


Pierwszym dyrektorem Teatru Miejskiego był Franz Gottscheid, który zainaugurował działalności teatru Czarodziejskim fletem Mozarta 30 września 1910 r., o czym była już mowa. Przez dziewięć lat niemieckiego kierownictwa, w teatrze wystawiono niemal wszystkie dzieła Wagnera, sześć oper Mozarta i Kawalera srebrnej róży Richarda Straussa. 


12. Afisz informujący o wystawieniu "Tannhausera" R. Wagnera.


Lata I wojny światowej nie wpłynęły negatywnie na aktywność teatru. Oprócz oper, wystawiano też operetki, balet i dzieła dramatyczne. Ostatnie niemieckie przedstawienie odbyło się 17 sierpnia 1919 r., a więc już po zakończeniu powstania wielkopolskiego. Był to Parsifal Wagnera. Już dwa tygodnie później, 31 sierpnia, odbyła się inauguracja polskiego teatru, wystawieniem Halki Stanisława Moniuszki. Doszło wtedy do wymownej sceny. W tym samym budynku, ale w osobnych pomieszczeniach rzecz jasna, niemieccy śpiewacy ćwiczyli Parsifala, a polscy artyści przygotowywali Halkę. Pierwszym polskim dyrektorem teatru został Adam Dołżycki. Ale to już zupełnie inna historia.


13. Widownia Teatru Wielkiego.


Teatr Wielki, to zdecydowanie jeden z najbardziej udanych gmachów zbudowanych jako część Dzielnicy Cesarskiej. To także wizytówka Poznania i jeden z jego symboli. Co prawda, istnieje dopiero nieco ponad sto lat, ale zdążył już zdobyć ogólnopolską renomę.


Źródło:


Z. Pałat, Trzeci gmach poznańskiego Teatru Miejskiego, w: Muzyka, „Kronika Miasta Poznania”, nr 2, 2010.

S. Pietras, Postacie i cienie moich poprzedników, w: Muzyka, „Kronika Miasta Poznania”, nr 2, 2010.

J. Skuratowicz, Architektura Poznania 1890 – 1918, Poznań 1991.


Źródło fotografii:


1.By Marcin Chady from Vancouver, Canada [CC BY 2.0 (http://creativecommons.org/licenses/by/2.0)], via Wikimedia Commons

2. http://fotopolska.eu/1023241,foto.html

3. http://fotopolska.eu/629406,foto.html

4. http://fotopolska.eu/22949,foto.html

5. http://fotopolska.eu/1106040,foto.html

6. http://fotopolska.eu/386729,foto.html

    http://fotopolska.eu/386727,foto.html

    http://fotopolska.eu/224156,foto.html

    http://fotopolska.eu/224158,foto.html

7. http://fotopolska.eu/5780,foto.html

8. By user:Radomil (Own work) [GFDL (http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html) or CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/)], via Wikimedia Commons

9. By Dawid Galus (Own work) [CC BY-SA 3.0 pl (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/pl/deed.en)], via Wikimedia Commons

10. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Opera_Poznan_Lew.jpg

11. http://fotopolska.eu/20136,foto.html

12. By Anonymous [CC0], via Wikimedia Commons

13. By Krzysztof Citak (Teatr Wielki w Poznaniu) [CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0)], via Wikimedia Commons


 
WASZE KOMENTARZE[1]
~Autor: Mężczyzna jest z lwicą a kobieta z lwem
dodano: Wtorek, 2017.12.05 06:21, IP:109.173.215.XXX
ok
1
not ok
0
odpowiedz|usuń
~Autor: Żeńczyzna jest z lwem a kob z lwicą
dodano: Wtorek, 2017.12.05 20:54, IP:83.30.77.XXX
ok
1
not ok
0
odpowiedz|usuń
DODAJ KOMENTARZ | Jesteś niezalogowany, Twój nick będzie poprzedzony ~zaloguj | zarejestruj
Liczba znaków do wykorzystania: 1000
codeimgNie jesteś anonimowy, Twoje IP zapisujemy w naszej bazie danych. Dodając komentarz akceptujesz Regulamin Forum
Do poprawnego działania mechanizmu dodawania komentarzy wymagane jest włączenie obsługi ciasteczek.
avatar
MACIEJ BRZEZIŃSKI
poznanskiehistorie.epoznan.pl
RSSsend_message
Nazywam się Maciej Brzeziński. Z wykształcenia jestem historykiem i wschodoznawcą. Od maja 2011 roku prowadzę tego bloga. Historia Poznania to jedna z moich pasji, ale za to największa, dlatego chcę popularyzować fascynujące dzieje tego miasta. Można mnie znaleźć także pod adresem: www.poznanskiehistorie.blogspot.com oraz na facebooku. Zapraszam więc do lektury.
Mój kontakt: poznanskiehistorie@gmail.com
ARCHIWUM WPISÓW
Katarzyna Marciszewska "Wiedźmy Himmlera" - recenzja (10 gru 2017)
Wielki kryzys 1929 roku w Poznaniu (8 gru 2017)
Pod skrzydłami pegaza (3 gru 2017)
Kaiser Wilhelm-Siedlung, czyli osiedle kolejarzy przy ulicy Hutniczej (16 lis 2017)
Ormianie w dawnym Poznaniu (9 lis 2017)
Poznańska parafia Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego (3 lis 2017)
10 grunwaldzkich "perełek" (27 paź 2017)
Balony, sterowce, aeroplany, czyli początki lotnictwa w Poznaniu (19 paź 2017)
Krótka historia osiedla Piątkowo-Naramowice (11 paź 2017)
Pogrobowiec, czyli historia króla Przemysła II (5 paź 2017)
Złota Kaplica, czyli cząstka Bizancjum w Poznaniu (28 wrz 2017)
Szkoła Wydziałowa Poznańska (2 wrz 2017)
Ogródki rozrywkowe i wyścigi konne, czyli jak dawniej bawiono się przy Drodze Dębińskiej (21 sie 2017)
10 wildeckich "perełek" (8 sie 2017)
Poznański gotyk, część 2 (23 lip 2017)
Poznański gotyk, część 1 (13 lip 2017)
Bunt wójta Przemka (3 lip 2017)
Sołacz - willowa dzielnica Poznania (15 cze 2017)
Cesarzowa Wiktoria w Poznaniu (9 cze 2017)
Protestanci w przedrozbiorowym Poznaniu, część 2 (27 maj 2017)
Protestanci w przedrozbiorowym Poznaniu, część 1 (18 maj 2017)
Zanim powstały Targi Poznańskie, czyli Wystawa Wschodnioniemiecka w 1911 roku. (14 maj 2017)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1835, część 2 (4 maj 2017)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1835, część 1 (27 kwi 2017)
10 poznańskich "naj..." (18 kwi 2017)
Medycyna i higiena w renesansowym Poznaniu (2 kwi 2017)
Adwentyści Dnia Siódmego w Poznaniu (22 mar 2017)
Bambrzy w dziejach Poznania, część 2 (9 mar 2017)
Bambrzy w dziejach Poznania, część 1 (3 mar 2017)
Jeżyckie wille - luksus i elegancja (15 lut 2017)
Legendarni biskupi poznańscy wg Długosza (6 lut 2017)
10 najsłynniejszych poznanianek (II) (22 sty 2017)
Poznaniacy wobec powstania listopadowego (30 lis 2016)
Paganini w Poznaniu (23 lis 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1810, część 2 (17 lis 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1810, część 1 (9 lis 2016)
Żydzi w międzywojennym Poznaniu (27 paź 2016)
Ks. Józef Rogaliński i starania o uniwersytet w osiemnastowiecznym Poznaniu (19 paź 2016)
10 najpiękniejszych ulic w Poznaniu (13 paź 2016)
Aleksander I w Poznaniu (29 wrz 2016)
Współczesne kościoły Poznania (23 wrz 2016)
Generał Tadeusz Kutrzeba i Armia "Poznań" (14 wrz 2016)
Niegolewski i inni, czyli wielkopolscy szwoleżerowie Napoleona (6 sie 2016)
Początki nowoczesnego sportu w Poznaniu (17 lip 2016)
Od października do czerwca, czyli ogólnopolskie znaczenie Czerwca'56 (7 lip 2016)
Johow-Gelände, czyli urok łazarskich kamienic (23 cze 2016)
Jak bernardyn z franciszkaninem, czyli wojna mnichów w siedemnastowiecznym Poznaniu (16 cze 2016)
95 lat Międzynarodowych Targów Poznańskich (2 cze 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1790, część 2 (25 maj 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1790, część 1 (19 maj 2016)
Adelajda i Kazimierz, czyli królewski ślub w katedrze poznańskiej (5 maj 2016)
Obchody Millenium Chrztu Polski w Poznaniu w 1966 roku (24 kwi 2016)
Jak Poznańczycy walczyli z germanizacją, część 2 (16 kwi 2016)
Jak Poznańczycy walczyli z germanizacją, część 1 (10 kwi 2016)
Socrealizm w Poznaniu (16 mar 2016)
Panowie z Górki (2 mar 2016)
Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, czyli namiastka uniwersytetu (25 lut 2016)
Jordan - biskup polski czy poznański? (11 lut 2016)
Zjazd poznański 1530 roku (3 lut 2016)
Architektura międzywojennego Poznania (28 sty 2016)
10 nietuzinkowych poznaniaków (12 sty 2016)
Życie w Poznaniu w pierwszych miesiącach Wielkiej Wojny w świetle "Kuriera Poznańskiego" (15 gru 2015)
Święci patroni Poznania (9 gru 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1740, część 2 (24 lis 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1740, część 1 (17 lis 2015)
Cmentarz na Górczynie (4 lis 2015)
130 lat komunikacji telefonicznej w Poznaniu (21 paź 2015)
Włosi w dawnym Poznaniu (7 paź 2015)
"Ukochana żona", czyli historia księżnej Ryksy szwedzkiej, żony Przemysła II (12 sie 2015)
10 najpiękniejszych kamienic poznańskiej "belle epoque" (28 lip 2015)
Od Intendentury do Collegium Historicum (14 lip 2015)
"Naród Sobie", czyli narodziny i pierwsze lata Teatru Polskiego w Poznaniu (30 cze 2015)
Rymarze, krawcy i kuśnierze, czyli słów kilka o rzemieślnikach w średniowiecznym Poznaniu (24 cze 2015)
Kulturkampf (9 cze 2015)
Poznańscy muzułmanie (2 cze 2015)
Port rzeczny w Poznaniu (26 maj 2015)
10 osobliwości Poznania (13 maj 2015)
Szkoci w Poznaniu (5 maj 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1700, część 2 (27 kwi 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1700, część 1 (21 kwi 2015)
Poznańscy reformaci i ich śródecki kościół (24 mar 2015)
Generał Krzyżanowski, czyli jak wielkopolski szlachcic został amerykańskim bohaterem (10 mar 2015)
Ludzie niezwyczajni - o Dezyderym Chłapowskim i księdzu Piotrze Wawrzyniaku słów kilka (3 mar 2015)
10 najpiękniejszych miejsc w Poznaniu (17 lut 2015)
Marcin Kasprzak i Róża Luksemburg, czyli socjaliści w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (1 lut 2015)
Wybierzmy 10 najpiękniejszych miejsc w Poznaniu (26 sty 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1650, część 2 (18 sty 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1650, część 1 (11 sty 2015)
Poznańska parafia prawosławna (14 gru 2014)
10 najpiękniejszych i najcenniejszych poznańskich kościołów (30 lis 2014)
"De optimo senatore", czyli międzynarodowa kariera pewnego poznańskiego biskupa (16 lis 2014)
Od Wszystkich Świętych do Andrzejek, czyli listopad w wielkopolskiej tradycji ludowej (2 lis 2014)
Poznań 1146 - Krzyszków 1157 (26 paź 2014)
Historia Folwarku Edwardowo (12 paź 2014)
Targowisko, centrum polskości i miejsce zgromadzeń, czyli Stary Rynek w XIX wieku (9 paź 2014)
10 symboli Poznania (21 wrz 2014)
Ad maiorem Dei gloriam, czyli przybycie jezuitów do Poznania (14 wrz 2014)
Na pensji w Poznaniu dziewiętnastego stulecia (7 wrz 2014)
Dzieje Górczyna (31 sie 2014)
Przerwa wakacyjna (27 lip 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1580, część 2 (21 lip 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1580, część 1 (13 lip 2014)
10 najsłynniejszych poznanianek (29 cze 2014)
Katedra poznańska królewską nekropolią? (22 cze 2014)
Grecy w Poznaniu (15 cze 2014)
Konstancja z Potockich Raczyńska, czyli żywot kobiety niezwykłej (8 cze 2014)
Poznańska parafia Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego (1 cze 2014)
Gniezno czy Poznań? Gdzie znajdowała się pierwsza stolica Polski? (25 maj 2014)
No to mamy już 3 lata! (21 maj 2014)
10 osób, które najbardziej przyczyniły się do rozwoju Poznania (18 maj 2014)
Co kryje park na osiedlu Czecha? Pruskie umocnienia wśród ratajskich bloków! (11 maj 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1500, część 2 (4 maj 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1500, część 1 (27 kwi 2014)
Wesołych Świąt! (13 kwi 2014)
Beocja czy Sparta? Jak wykształcił się poznański etos (23 mar 2014)
Reformowany Kościół Katolicki w Polsce i jego poznańska siedziba (16 mar 2014)
Pomniki Wieszcza Adama w Poznaniu (2 mar 2014)
Dominikanie, karmelici, bernardyni, czyli zakony żebracze w średniowiecznym Poznaniu (16 lut 2014)
Od Śluzy Katedralnej do powstania ICHOT (9 lut 2014)
W domu i w kamienicy, czyli jak mieszkali poznaniacy w XIX stuleciu (2 lut 2014)
Od osady Stelmachy do placu Wiosny Ludów (26 sty 2014)
Wehikuł czasu, czyli jak się żyło w Poznaniu 600 lat temu, część 2 (19 sty 2014)
Wehikuł czasu, czyli jak się żyło w Poznaniu 600 lat temu, część 1 (12 sty 2014)
Dwa stare forty. Jedna historia, wspólna przyszłość? (5 sty 2014)
Chwała Zwycięzcom! (26 gru 2013)
Wesołych Świąt! (22 gru 2013)
Z Poznania do Hollywood, czyli historia Lilli Palmer (15 gru 2013)
Legenda o trzech skradzionych Hostiach - prawda, czy mit? (8 gru 2013)
Sejm Dzielnicowy w Poznaniu (1 gru 2013)
Panorama renesansowego Poznania (17 lis 2013)
Miejsce kaźni Wielkopolan w okresie II wojny światowej - obóz koncentracyjny w Forcie VII w Poznaniu (8 lis 2013)
Kłopotliwy honorowy obywatel miasta Poznania (3 lis 2013)
Historia Jeżyc, część 2 (27 paź 2013)
Historia Jeżyc, część 1 (20 paź 2013)
Poznań kontra Kraków, czyli jezuickie starania o uniwersytet w Poznaniu w 1611 roku (13 paź 2013)
Doktor Marcin i inni, czyli początki poznańskiej pracy organicznej (29 wrz 2013)
Poznań w oparach czarnej magii (24 wrz 2013)
"W Poznaniu na wygnaniu", czyli poznańskie lata Kazimiery Iłłakowiczówny (15 wrz 2013)
Perły poznańskich podwórek, czyli ul. Ratajczaka 14 - historia zabudowy w podwórzu (8 wrz 2013)
Przerwa wakacyjna (21 lip 2013)
Burzliwe dzieje ratuszowego orła (14 lip 2013)
Podróż sentymentalna kolejką wąskotorową - kiedyś czasy świetności, a dziś pozostałości i wspomnienia (7 lip 2013)
Poznań pod wodą (30 cze 2013)
Wędrujące serce generała (23 cze 2013)
Pancerna Impreza. Fotorelacja z Dnia Otwartych Koszar w Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych (16 cze 2013)
Odrodzenie z upadku, czyli działalność Komisji Dobrego Porządku w Poznaniu (9 cze 2013)
Fort VIIa - militarna przeszłość, "biurowa" przyszłość (2 cze 2013)
Od Wszechnicy Piastowskiej do Uniwersytetu Poznańskiego (26 maj 2013)
Książę Przemysł I - ojciec Poznania (19 maj 2013)
Medycyna i higiena w Poznaniu XIX stulecia (12 maj 2013)
28. Dni Ułana 2013 - fotorelacja Agnieszki Wiśniewskiej. (7 maj 2013)
"Błazeńskie urządzenie", czyli historia poznańskich koziołków (28 kwi 2013)
Poznańska Gra Liczbowa "Koziołki" (21 kwi 2013)
Hipodrom Wola - tradycja i teraźniejszość (14 kwi 2013)
Halo, halo, tu Radio Poznań! (7 kwi 2013)
Wesołych Świąt (28 mar 2013)
Książka w renesansowym Poznaniu (24 mar 2013)
Świat, którego już nie ma - Bambrzy na poznańskich Ratajach (17 mar 2013)
"Wichrzyciele i warchoły", czyli Marzec'68 w Poznaniu (10 mar 2013)
Apel (3 mar 2013)
Pozostałości Poznańskiej Twierdzy Fortowej - Fort 1 (3 mar 2013)
Alianckie naloty na Poznań (24 lut 2013)
Budynki pokawaleryjskie w Poznaniu, czyli od koszar do osiedla (17 lut 2013)
Jego Królewska Mość Mikołaj Rychlik (10 lut 2013)
Poznań w latach Wielkiej Wojny (3 lut 2013)
Zachować w pamięci miniony czas, czyli o Muzeum Uzbrojenia na poznańskiej Cytadeli (27 sty 2013)
Konkurs "Blog Roku 2012" (24 sty 2013)
"Piękna Polka", czyli historia królowej Elżbiety Ryksy (20 sty 2013)
Spotkanie z Igorem Janke (15 sty 2013)
Poznańskie stadiony, część 3 - Stadion przy ul. Bułgarskiej (13 sty 2013)
Dwieście lat temu urodził się Hipolit Cegielski! (6 sty 2013)
Wesołych Świąt !!! (19 gru 2012)
Rozrywki dzieci i młodzieży w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (9 gru 2012)
Powojenna odbudowa Starego Rynku (2 gru 2012)
Roman Wilhelmi - wybitny aktor z Poznania (25 lis 2012)
Ponowny pochówek junikowskich kosynierów (21 lis 2012)
Antiqua civitas posnaniensis, czyli dzieje Śródki (18 lis 2012)
Poznań w listopadzie 1918 roku (11 lis 2012)
Poznańska moda w czasach Oświecenia (5 lis 2012)
Odsłonięcie pomnika Romana Wilhelmiego w Poznaniu - fotorelacja (5 lis 2012)
Mały komunikat (5 lis 2012)
Poznańskie stadiony, część 2 - Stadion im. Edmunda Szyca (5 lis 2012)
Legenda polskiej archeologii (21 paź 2012)
Jak budowano Winogrady (14 paź 2012)
Poznaniaków droga ku nowoczesności (8 paź 2012)
Złodziejki, prostytutki, cudzołożnice, czyli kobieca przestępczość w dawnym Poznaniu (30 wrz 2012)
Od mostu Łacina do mostu św. Rocha (23 wrz 2012)
Jak króla Henryka w Poznaniu witano (16 wrz 2012)
Poznańskie stadiony, część 1 - Stadion Lecha na Dębcu (9 wrz 2012)
Budowniczy, uczony, biskup i polityk, czyli opowieść o Janie Lubrańskim (2 wrz 2012)
Pomniki dziewiętnastowiecznego Poznania (26 sie 2012)
Poznańscy ułani (15 sie 2012)
Na scenach kabaretów międzywojennego Poznania (12 sie 2012)
Próby emancypacji poznańskich Żydów w pierwszej połowie XIX wieku (8 sie 2012)
Dzieje "Poznańskiej Wenecji" (5 sie 2012)
Czas na urlop! (17 lip 2012)
Poznański debiut Władysława Hańczy (15 lip 2012)
Najcenniejsza relikwia poznańskiej katedry (11 lip 2012)
Łacińskie inskrypcje na poznańskim Ratuszu, część 2 (8 lip 2012)
Łacińskie inskrypcje na poznańskim Ratuszu, część 1 (4 lip 2012)
Poznański romantyk - Ryszard Wincenty Berwiński (28 cze 2012)
Na pomoc Prezydentowi i Rządowi! Poznań wobec przewrotu majowego 1926 roku (24 cze 2012)
Roman May i jego przemysłowe imperium (20 cze 2012)
Poznańskie organy Ladegasta (17 cze 2012)
Książka w średniowiecznym Poznaniu (10 cze 2012)
Wielkopolskie struktury przedwojennego wywiadu i kontrwywiadu, czyli "Dwójka" w Poznaniu i Bydgoszczy, część 2 (6 cze 2012)
Wielkopolskie struktury przedwojennego wywiadu i kontrwywiadu, czyli "Dwójka" w Poznaniu i Bydgoszczy, część 1 (3 cze 2012)
"Echt Poznanioki" kontra "Galicjoki", czyli konflikt swój-obcy w międzywojennym Poznaniu (30 maj 2012)
Królewska Niemiecka Akademia (27 maj 2012)
No to stuknął nam roczek! (20 maj 2012)
Pierwszy polski podręcznik savoir-vivre (16 maj 2012)
Centrum Turystyki Kulturowej TRAKT, czyli jak wypromować Poznań, część 2 (13 maj 2012)
Dzieje poznańskiej masonerii, część 2 (9 maj 2012)
Dzieje poznańskiej masonerii, część 1 (6 maj 2012)
Poznań a Konstytucja 3 Maja (3 maj 2012)
Rowerem przez Afrykę (29 kwi 2012)
Rycerze św. Jana Jerozolimskiego w Poznaniu (25 kwi 2012)
Czy w Poznaniu strzelano do cara? (15 kwi 2012)
Początki poznańskiej kinematografii (11 kwi 2012)
Palmy, zajączek i dyngus, czyli wielkopolskie tradycje wielkanocne, część 2 (1 kwi 2012)
Palmy, zajączek i dyngus, czyli wielkopolskie tradycje wielkanocne, część 1 (28 mar 2012)
Centrum Turystyki Kulturowej TRAKT, czyli jak wypromować Poznań, część 1 (25 mar 2012)
Ostatnia publiczna egzekucja w Polsce (21 mar 2012)
Poznańskie duchy i zjawy (18 mar 2012)
Szermierz poznańskiej kontrreformacji (14 mar 2012)
Moda renesansowego Poznania (11 mar 2012)
Związki Józefa Ignacego Kraszewskiego z Poznaniem (7 mar 2012)
Edukacja regionalna - czy jest obecna w szkole? (4 mar 2012)
O profesji kata w dawnym Poznaniu (29 lut 2012)
Ferdinand Foch w Poznaniu (26 lut 2012)
Najstarsza poznańska nekropolia (22 lut 2012)
O poznańskich łaźniach (19 lut 2012)
Ustrój renesansowego Poznania (15 lut 2012)
Tragiczna historia Ludgardy (12 lut 2012)
Trakt Królewsko-Cesarski. Podróż po historii Poznania, częśc 3 (8 lut 2012)
Perły Starego Rynku, część 4 (5 lut 2012)
Matka, żona i nauczycielka, czyli pozycja kobiet w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (1 lut 2012)
Ze wspomnień poznańskiego architekta (29 sty 2012)
Trakt Królewsko-Cesarski. Podróż po historii Poznania, częśc 2 (25 sty 2012)
Między lojalnością a kontestacją. Mniejszość niemiecka w międzywojennym Poznaniu (22 sty 2012)
Poznań w Prusach Południowych 1793 - 1806 (17 sty 2012)
Trakt Królewsko-Cesarski. Podróż po historii Poznania, część 1 (15 sty 2012)
Krynoliny, gorsety, surduty i cylindry. Kilka słów o modzie dziewiętnastowiecznego Poznania, część 2 (12 sty 2012)
Pomnik Powstańców Wielkopolskich (10 sty 2012)
Kawiarnia, teatr i karty, czyli kilka słów o rozrywkach osiemnastowiecznego Poznania (8 sty 2012)
Z Rogalina przez Francję i Holandię, do Brazylii (5 sty 2012)
Bale w hotelu Bazar (3 sty 2012)
Świąteczny komunikat (20 gru 2011)
Gwiazdor, makiełki i Herody, czyli wielkopolskie tradycje bożonarodzeniowe, część 2 (18 gru 2011)
Gwiazdor, makiełki i Herody, czyli wielkopolskie tradycje bożonarodzeniowe, część 1 (15 gru 2011)
Perły Starego Rynku, część 3 (13 gru 2011)
Krynoliny, gorsety, surduty i cylindry. Kilka słów o modzie dziewiętnastowiecznego Poznania (11 gru 2011)
Prezydent "Rzeczpospolitej Polskiej Poznańskiej" (5 gru 2011)
Perły Starego Rynku, część 2 (4 gru 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 7 (1 gru 2011)
Most znany i nieznany (29 lis 2011)
Romantycy i spiskowcy, czyli próba wywołania powstania w 1846 roku w Poznaniu (27 lis 2011)
Mentalność mieszkańców dawnego Poznania (24 lis 2011)
Perły Starego Rynku, część 1 (22 lis 2011)
Elegantki i modnisie dwudziestolecia międzywojennego (20 lis 2011)
Prezydent-legenda, czyli opowieść o Cyrylu Ratajskim (17 lis 2011)
Skóry, wosk, śledzie i wino, czyli handel nowożytnego Poznania, część 2 (15 lis 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 6 (13 lis 2011)
Patron najsłynniejszej ulicy w Poznaniu (10 lis 2011)
Miłość i polityka (8 lis 2011)
Skóry, wosk, śledzie i wino, czyli handel nowożytnego Poznania, część 1 (6 lis 2011)
Jak budowano Rataje (3 lis 2011)
Cmentarze na poznańskiej Cytadeli (1 lis 2011)
Muzyka w dawnym Poznaniu (30 paź 2011)
Polacy i Niemcy w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (27 paź 2011)
Dyplomata - arcybiskup - więzień - kardynał (25 paź 2011)
To już niemal sto lat, czyli historia Warty Poznań (23 paź 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów osiemnastowiecznego Poznania (20 paź 2011)
Tramwaje konne w Poznaniu (18 paź 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 6 (16 paź 2011)
Religijność w barokowym Poznaniu (13 paź 2011)
Twórca poznańskiego ratusza (11 paź 2011)
Dzieje poznańskiej sceny operetkowej (9 paź 2011)
Poznańskie wiosła (6 paź 2011)
Rozrywki mieszkańców renesansowego Poznania (4 paź 2011)
Administracja niemiecka w okupowanym Poznaniu 1939-45 (2 paź 2011)
Doktor Marcin (29 wrz 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 5 (27 wrz 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 5 (25 wrz 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów siedemnastowiecznego Poznania (22 wrz 2011)
Historia "Kolejorza", część 2 (20 wrz 2011)
Od miasta-twierdzy do nowoczesnej metropolii. Rozwój Poznania w 1 poł. XX wieku. (18 wrz 2011)
Ludność żydowska w średniowiecznym i nowożytnym Poznaniu (15 wrz 2011)
Filolog i fabrykant. Opowieść o Hipolicie Cegielskim (13 wrz 2011)
Historia "Kolejorza", część 1 (11 wrz 2011)
Pomnik Armii "Poznań" (9 wrz 2011)
Międzynarodowe Targi Poznańskie w okresie międzywojennym, część 2 (6 wrz 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 4 (4 wrz 2011)
Wrzesień 1939 roku w Poznaniu (2 wrz 2011)
Międzynarodowe Targi Poznańskie w okresie międzywojennym, część 1 (31 sie 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 4 (29 sie 2011)
Most Królowej Jadwigi (27 sie 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów szesnastowiecznego Poznania (25 sie 2011)
Poznańska Georges Sand (23 sie 2011)
Bułgarzy w Poznaniu (21 sie 2011)
Kolegium Jezuickie w Poznaniu (19 sie 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 3 (17 sie 2011)
Występy Heleny Modrzejewskiej na scenach poznańskich teatrów (15 sie 2011)
Komunikat (30 lip 2011)
Przybycie Bambrów do Poznania (28 lip 2011)
Edward hr. Raczyński (1786 - 1845) (26 lip 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 3. Czas pracy i odpoczynku. (25 lip 2011)
Edukacja dziewcząt w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (24 lip 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów średniowiecznego Poznania (22 lip 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 2 (22 lip 2011)
Szwedzi w Poznaniu, część 2 (21 lip 2011)
Mikołaj Skrzetuski (ok. 1610 - 1673) (19 lip 2011)
Szwedzi w Poznaniu, część 1 (18 lip 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 1 (17 lip 2011)
Poznań na morzach i oceanach, część 3 (16 lip 2011)
Poznań na morzach i oceanach, część 2 (15 lip 2011)
Poznań na morzach i oceanach, część 1 (14 lip 2011)
Inteligencja polska w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (13 lip 2011)
Biskup Andrzej Bniński (1396 - 1479) (12 lip 2011)
Perypetie z pomnikiem Bamberki (11 lip 2011)
Reformacja i kontrreformacja w Poznaniu, część 2 (10 lip 2011)
Reformacja i kontrreformacja w Poznaniu, część 1 (9 lip 2011)
Biblioteka Raczyńskich (8 lip 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 2 (7 lip 2011)
Antoni Pfitzner i jego firma (5 lip 2011)
Krótka historia Łazarza (4 lip 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 1 (3 lip 2011)
Przyjęcia u prezydenta Ratajskiego (2 lip 2011)
Emilia Sczaniecka (1804 - 1896) (1 lip 2011)
Zajezdnia tramwajowa przy ulicy Gajowej (30 cze 2011)
Panorama średniowiecznego Poznania, część 2 (29 cze 2011)
Pomnik Poznańskiego Czerwca'56 (28 cze 2011)
Poznański Czerwiec 1956 (27 cze 2011)
Przemysł piwowarski w Poznaniu w XIX i na początku XX wieku (26 cze 2011)
Panorama średniowiecznego Poznania, część 1 (25 cze 2011)
Pomnik Bismarcka w Poznaniu (24 cze 2011)
Akademia Lubrańskiego (23 cze 2011)
Kościół św. Wojciecha (22 cze 2011)
Antoni Radziwiłł 1775 - 1833 (21 cze 2011)
Ustrój średniowiecznego Poznania (20 cze 2011)
Fortyfikacje Twierdzy Poznań - bariera w rozwoju miasta w XIX wieku (19 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 5 (18 cze 2011)
Pałac Górków (16 cze 2011)
Józef Struś 1510 - 1568 (15 cze 2011)
Brytyjski nalot na Poznań (14 cze 2011)
Krótka historia Wildy (13 cze 2011)
Zamtuzy i gamratki, czyli płatna miłość w Poznaniu, część 2 (12 cze 2011)
Więzienia w Poznaniu (10 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 4 (9 cze 2011)
Pożary i powodzie w renesansowym Poznaniu (8 cze 2011)
Perła poznańskiego baroku (7 cze 2011)
Twórca praskiego golema był Poznaniakiem (6 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 3 (5 cze 2011)
Zamtuzy i gamratki, czyli płatna miłość w Poznaniu, część 1 (4 cze 2011)
Pręgierz (3 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 2 (2 cze 2011)
Paweł Edmund Strzelecki 1797 - 1873 (1 cze 2011)
Zamek Wilhelma II (31 maj 2011)
Poznańskie czarownice i ich obrońcy (30 maj 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 1 (29 maj 2011)
Poznaniak wśrod pionierów pediatrii (27 maj 2011)
Poznaniak współtwórcą wielkich odkryć geograficznych (26 maj 2011)
Sytuacja kobiet w renesansowym Poznaniu (25 maj 2011)
Zamek Przemysła (24 maj 2011)
Dopisek (23 maj 2011)
Napoleon w Poznaniu (23 maj 2011)
Herb miasta Poznania (22 maj 2011)
Skąd się wzięła nazwa "Poznań"? (21 maj 2011)
Witam wszystkich i zapraszam do lektury. (20 maj 2011)
Zdjęcie: Marek Barankiewicz