blog background
 
Radca prawny Sylwia Zaręba: Blog o prawie
prawnik, prawo
metka_epoznan
Separacja i jej skutki
ok
6
not ok
0
liczba odsłon: 472

Separacja może stanowić alternatywę dla małżonków, którzy z różnych powodów np. religijnych, nie chcą orzeczenia rozwodu. Skutki separacji poza ustaniem małżeństwa są zbliżone do skutków rozwodu.

Sąd może orzec separację, jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny rozkład pożycia rozumiany jako więź emocjonalna (uczucie miłości), więź fizyczna (współżycie płciowe), więź gospodarcza (prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego). Sąd Najwyższy stwierdził jednak, że gdy przy zupełnym braku więzi duchowej i fizycznej pozostały pewne elementy więzi gospodarczej, rozkład pożycia może być mimo to uznany za zupełny, jeśli utrzymanie elementów więzi gospodarczej (np. wspólnego mieszkania) wywołane zostało szczególnymi okolicznościami (Uchwała Całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 1955 r. I CO. 5/55).

Sąd może oddalić żądanie  orzeczenia separacji, jeżeli mogłoby ucierpieć dobro  małoletnich dzieci albo z innych względów orzeczenie separacji byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Separacja na zgodny wniosek małżonków

W sytuacji, gdy małżonkowie nie mają wspólnych małoletnich dzieci, sąd może orzec separację na podstawie zgodnego żądania małżonków. Wówczas sprawa toczy się w postępowaniu nieprocesowym.  Właściwy do  rozpoznania sprawy jest Sąd Okręgowy  według miejsca zamieszkania małżonków, a w przypadku braku takiej podstawy – według miejsca ich pobytu. W sytuacji gdy brak wspólnego zamieszkania albo pobytu małżonków, wniosek należy zgłosić w sądzie właściwym dla jednego z małżonków zgodnie z art. 508 kpc. 

Opłata sądowa od wniosku wynosi 100 zł.

Orzekając separację na podstawie zgodnego żądania małżonków sąd nie orzeka o winie rozkładu pożycia. W tym przypadku następują skutki takie same, jak gdyby żaden z małżonków nie ponosił winy.

Separacja w procesie

Jeśli nie ma zgodnego wniosku małżonków albo posiadają oni małoletnie dzieci  sprawa o separację jest rozpoznawana w procesie. Wyłącznie właściwy do  rozpoznania sprawy jest Sąd Okręgowy  według ostatnie wspólnego miejsca zamieszkania małżonków, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym ma jeszcze miejsce zamieszkania lub pobytu. W przypadku braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli nie i tej podstawy nie ma – sąd miejsca zamieszkania powoda.

 Opłata sądowa od pozwu wynosi 600 zł

Sąd może zaniechać orzeczenia o winie tylko na zgodne żądanie małżonków.

Skutki separacji

Orzeczenie separacji ma skutki takie jak rozwiązanie małżeństwa przez rozwód z pewnymi wyjątkami.

Ustaje obowiązek wspólnego pożycia. Sąd może orzec o alimentach na rzecz małżonka, a także z urzędu orzeka o obowiązku ponoszenia kosztów utrzymania małoletnich dzieci. Sąd orzeka o władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi. Jeżeli małżonkowie mają wspólne mieszkanie, sąd orzeka o sposobie korzystania z tego mieszkania na czas wspólnego w nim zamieszkiwania małżonków. Następuję między małżonkami rozdzielność majątkowa – dopuszczalny jest podział majątku wspólnego. W przypadku śmierci jednego z małżonków, drugi małżonek nie dziedziczy po nim z mocy ustawy  (art. 935 1 k.c.)

Jeżeli chodzi o odrębności w skutkach między rozwodem a separacją, to  małżonek pozostający w separacji nie może zawrzeć związku małżeńskiego. Jeżeli wymagają tego względy słuszności małżonkowie pozostający w separacji obowiązani są do wzajemnej pomocy. W orzecznictwie wskazuje się, że pomimo separacji małżonkowie nadal mają obowiązek wierności względem siebie (por. wyrok SA w Poznaniu z dnia 09.09.2009r.  I ACa 565/09). Jako uzasadnienie takiego stanowiska przyjmuje się, że separacja ma stworzyć warunki do restytucji związku małżeńskiego. Ja jednak uważam inaczej. Gdyby ustawodawca chciał utrzymać ten obowiązek, to wprowadziłby podobne uregulowanie jak w przepisie art. 61 (4) par. 3 krio, w którym wskazano na obowiązek wzajemnej pomocy.

Ważne, że pomimo separacji zgodnie z wyrokiem NSA w Warszawie z dnia 23.04.2008r. II FSK 373/07 małżonkowie nadal pozostają zakwalifikowani do I grupy podatkowej.

Separacja  w świetle dominującego stanowiska w orzecznictwie  wyklucza uzyskanie prawa do renty rodzinnej po zmarłym mężu ( tak np. SA w Katowicach w wyroku z dnia 13.02.2008r.  III AUa 757/07, NSA w wyroku z 25.01.2007r. II GSK 273/06), chyba że małżonka miała w dniu śmierci męża prawo do alimentów z jego strony ustalone wyrokiem lub ugodą sądową.

Natomiast zgodnie z uchwałą SN z dnia 17.01.2012r. w sprawie I UZP 8/11 „Prawo do zasiłku pogrzebowego przysługuje na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) także w razie śmierci małżonka pozostającego w separacji w rozumieniu art. 614 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.” Sąd Najwyższy wskazał, że „Spośród obowiązków, jakimi obciążeni są względem siebie małżonkowie pozostający w separacji, najbardziej doniosłe znaczenie z punktu widzenia prawa do zasiłku pogrzebowego ma obowiązek wzajemnej pomocy, gdy tego wymagają względy słuszności (art. 614 § 3 k.r.o.). Obowiązek ten, jak podkreślono w doktrynie, dotyczy nie tylko sfery materialnej, ale i duchowej, np. wsparcia moralnego w razie choroby. Małżonkowie pozostający w separacji mają zatem nie tylko moralny, ale także prawny obowiązek niesienia sobie pomocy, jeżeli wymagają tego względy słuszności. Może być to przeniesione na obowiązek pochowania zmarłego małżonka pozostającego w separacji, ponieważ tak nakazują względy moralne, obyczajowe, kulturowe i cywilizacyjne (także-religijne).”

www.radca-poznan.eu

KancelariaSylwia Zaręba radca prawny

 

 

 

WASZE KOMENTARZE
Autor bloga wyłączył możliwość komentowania tego wpisu
avatar
RADCA PRAWNY SYLWIA ZARĘBA
Radca prawny Sylwia Zaręba.epoznan.pl
RSSsend_message
Kancelaria Radcy Prawnego Sylwia Zaręba zapewnia kompleksową pomoc prawną skierowaną do Klientów indywidualnych i przedsiębiorców. Siedziba Kancelarii mieści się w Poznaniu.



Kancelaria zorientowana jest na świadczenie profesjonalnych usług prawnych skierowanych do najbardziej wymagających Klientów. Gruntowne przygotowanie merytoryczne, doświadczenie i pełne zaangażowanie w realizację powierzonych nam zadań stanowią o naszej skuteczności i pozwalają realizować politykę wysokiej jakości usług. Klienci Kancelarii mogą liczyć na zindywidualizowane podejście do każdej sprawy, żelazną konsekwencję w dążeniu do realizacji założonych celów i rzetelną, miłą obsługę. W relacjach na linii Klient - radca prawny dbamy o pełną transparentność, zachowanie zrozumiałego dla obu stron dialogu i otwartość. Jesteśmy dyskretni i zawsze bezwzględnie dochowujemy tajemnicy powierzonych nam informacji.
POLECANE STRONY
www.radca-poznan.eu
ARCHIWUM WPISÓW
Kasacja od wyroku w sprawie karnej (24 sie 2017)
Jak przygotować się do rozprawy o alimenty ? (9 sie 2017)
Opłata egzekucyjna a podatek VAT (27 lip 2017)
Wniosek o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia postępowania dowodowego (dobrowolne poddanie się karze) (21 lip 2017)
Wyrok nakazowy w sprawie karnej i sprzeciw od wyroku nakazowego (15 lip 2017)
Apelacja od wyroku w sprawie karnej (23 maj 2017)
Rozliczenie konkubinatu (4 kwi 2017)
Wykreślenie wierzyciela z KRS a hipoteka (28 mar 2017)
Urlop wypoczynkowy i ekwiwalent za niewykorzystany urlop (19 mar 2017)
Małżeństwo z cudzoziemcem, wymagane dokumenty (12 mar 2017)
Zezwolenie na zawarcie związku małżeńskiego przez osobę chorą psychicznie albo niedorozwiniętą umysłowo (7 mar 2017)
Zawarcie małżeństwa przez pełnomocnika (26 lut 2017)
Zmiana wyroku rozwodowego  w zakresie władzy rodzicielskiej i wpływ tej  zmiany na alimenty  (16 sty 2017)
Alimenty dla małżonka przed i po rozwodzie (24 sie 2016)
MOBBING W PRACY (19 sie 2016)
Separacja i jej skutki (30 cze 2016)
Ubezwłasnowolnienie całkowite z powodu zaburzeń psychicznych (13 kwi 2016)
Rozwód a długi małżonków (9 mar 2016)
Sądowe ustanowienie rozdzielności majątkowej (10 sty 2016)
Powrót do nazwiska noszonego przed zawarciem małżeństwa (4 sty 2016)
Kara umowna za przedwczesne rozwiązanie umowy z operatorem sieci telefonii komórkowej, naruszenie obowiązku utrzymywania aktywnej karty SIM (29 lis 2015)
Eksmisja małżonka w sprawie o rozwód (5 paź 2015)
Uzupełniający podział majątku wspólnego (19 sie 2015)
Alimenty za okres przeszły (18 lip 2015)
Rozstrzygnięcie o istotnych sprawach dziecka. Zgoda na paszport. (7 lip 2015)
Przedawnienie roszczenia o zwrot pożyczki udzielonej przez bank (31 maj 2015)
Wniosek o zezwolenie na opuszczenie zakładu karnego (przepustka) (9 kwi 2015)
Odpowiedź na akt oskarżenia (26 mar 2015)
Testament własnoręczny (22 mar 2015)
Zakaz utrzymywania kontaktów z dzieckiem (15 mar 2015)
"Alimenty" dla matki dziecka pozamałżeńskiego (9 mar 2015)
Bezpieczny zakup używanego samochodu. (20 lut 2015)
Sprzedaż samochodu przez jednego małżonka w trakcie trwania małżeństwa (7 lut 2015)
Wniosek o skazanie bez rozprawy (23 sty 2015)
Jak zmienić nazwisko dziecka? (15 sty 2015)
Warunkowe umorzenie postępowania karnego (13 sty 2015)
Roszczenia związane z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (9 sty 2015)
Pozbawienie rodzica władzy rodzicielskiej (31 gru 2014)
„Wspólny” dom na gruncie męża. (12 lis 2014)
Odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę (5 lis 2014)
Odpowiedzialność za długi małżonka (8 paź 2014)
Odpowiedzialność dewelopera za wady budowy (25 wrz 2014)
Prawo do zachowku (20 wrz 2014)
Tylko pół roku na zaprzeczenie ojcostwa (13 wrz 2014)
Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracodawcy (3 wrz 2014)
Najem mieszkania po rozwodzie i możliwość wykupu lokalu z bonifikatą tylko przez jednego z małżonków (23 sie 2014)
Walka o władzę rodzicielską i kontakty z dzieckiem (18 sie 2014)
Alimenty, czyli kto i od kogo może żądać wsparcia finansowego. (9 sie 2014)
Rozwód z winy małżonka (5 sie 2014)
Postępowanie spadkowe – stwierdzenie nabycia spadku i dział spadku (1 sie 2014)
Zasiedzenie jako sposób nabycia własności nieruchomości (28 lip 2014)
Budowa domu na gruncie małżonka - rozliczenie nakładów w sprawie o podział majątku wspólnego (26 lip 2014)
Odrzucenie spadku w imieniu małoletniego dziecka (25 lip 2014)
Nieudany urlop? Zobacz kiedy możesz żądać odszkodowania od biura podróży. (24 lip 2014)