blog background
 
Maciej Brzeziński: Poznańskie Historie
historia, zabytki, kultura, ludzie
metka_epoznan
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1810, część 1
ok
50
not ok
0
liczba odsłon: 349
Minęło już niemal pół roku od chwili, kiedy ostatni raz odbyliśmy podróż wehikułem czasu i przenieśliśmy się w przeszłość Poznania. Wówczas był to rok 1790, dziś zobaczymy czym żył gród Przemysła dwadzieścia lat później, czyli w 1810 r. Przez te dwadzieścia lat Poznań zmieni się nie do poznania.

Tym Czytelnikom, którzy nie śledzą na bieżąco „Wehikułu Czasu”, albo dopiero od niedawno czytają „Poznańskie Historie” wyjaśnię, że w każdym kolejnym odcinku tego cyklu, najpierw przedstawiam w skrócie najważniejsze wydarzenia polityczne, kulturalne i społeczne świata, Polski i Poznania w interesującym nas roku, a później przekazuję streszczenia rozmów z kilkoma historycznymi, bądź fikcyjnymi postaciami, z którym spotykam się podczas podróży wehikułem czasu. Zaczynajmy zatem.


Świat w 1810 r.

Znaleźliśmy się w centrum wydarzeń, które przeszły do historii jako epoka napoleońska. Napoleon, geniusz wojenny, człowiek o niespożytej energii i wielkich ambicjach, jest prawdziwym władcą większej części Europy. Sześć lat wcześniej koronował się na cesarza Francuzów, ale nawet to nie zaspokoiło jego ambicji. 


1. Cesarz Napoleon I.


Na tronach wielu europejskich krajów osadził swoich braci i zaufanych dowódców, a teraz marzy o założeniu dynastii. Jego dotychczasowa małżonka Józefina de Beauharnais nie mogła dać mu potomka więc rozwiódł się z nią i pojął za żonę arcyksiężniczkę Marię Ludwikę, córkę swego wroga, cesarza Austrii Franciszka II, która wkrótce urodziła mu syna, Napoleona II, zwanego „Orlątkiem”. Małżeństwo z Józefiną a później z Marią Ludwiką nie przeszkodziło cesarzowi w licznych miłostkach. Polaków najbardziej interesował jego romans z Marią Walewską, którego owocem był Aleksander Walewski, urodzony właśnie w 1810 r. W przyszłości zrobi on karierę jako dyplomata i minister spraw zagranicznych Francji. Póki co Napoleon, zajęty jest wojną w Hiszpanii, gdzie walczyli także polscy żołnierze.


Rok 1810 r. okazał się być przełomowy dla Szwecji. W tym roku król Karol XIII adoptował francuskiego marszałka Jeana Baptiste Bernadotte, który w 1818 r. zostanie królem Szwecji jako Karol XIV Jan i założy dynastię, która panuje w Szwecji do dzisiaj. Co ciekawe, tan dawny oficer rewolucyjny, już jako król, okazał się zagorzałym konserwatystą. Ponoć gdy zmarł, służący przygotowujący ciało króla do pogrzebu, odnaleźli wytatuowany na jego skórze napis „śmierć królom!”.


2. Bernadotte jako szwedzki następca tronu.


Na angielskim tronie panuje od 1760 roku (!) niezrównoważony psychicznie król Jerzy III. Pozostanie on na brytyjskim tronie do aż do 1820 r., choć nie będzie miał najmniejszego wpływu na politykę Zjednoczonego Królestwa. Zarówno ten monarcha, jak i jego bezpośredni następcy, przyczynili się do obniżenia autorytetu monarchii angielskiej. Prestiż tronu przyniesie dopiero panowanie królowej Wiktorii. W Austrii panuje wspomniany już Franciszek II, który dwa lata wcześniej mianował ultrakonserwatywnego polityka Klemensa Lothara Metternicha ministrem spraw zagranicznych cesarstwa. Będzie on dzierżył ster polityki austriackiej aż do 1848 r., stając się synonimem reakcji i walki ze wszelkimi przejawami liberalizmu. Był tak przywiązany do tradycji i nienawidził zmian, że smuciły go nawet zmiany pór roku. Był przy tym człowiekiem o wielkiej inteligencji i uroku osobistym. Nawet jego żona twierdziła, że nie wyobraża sobie, aby jakakolwiek kobieta mogłaby oprzeć się jej mężowi.


3. Książę Metternich.


Na brak powodzenia u kobiet nie narzekał również car Rosji Aleksander I. Był przy tym jednym z najbardziej tajemniczych i skrytych władców tego kraju. Nawet jego śmierć owiana jest tajemnicą. W młodości uważał się za liberała i ponoć do końca życia twierdził, że jest republikaninem, co nie przeszkadzało mu prowadzić raczej reakcyjnej polityki. Tych, którzy chcieliby lepiej poznać Rosję w tym czasie, odsyłam do Wojny i pokoju Lwa Tołstoja.


Ważne wydarzenia dzieją się po drugiej stronie Atlantyku. Wykorzystując zaangażowanie Hiszpanii i Portugalii w wojny z Napoleonem, mieszkańcy kolonii należących do tych krajów w Ameryce Południowej i Środkowej, chwytają za broń i rozpoczynają walkę o niepodległość kontynentu. Walki potrwają jeszcze kilka lat, ale ostatecznie dawne kolonie uzyskają niepodległość kładąc kres imperium kolonialnemu krajów półwyspu Iberyjskiego. Nie udało im się jednak stworzyć Stanów Zjednoczonych Ameryki Południowej, o czym marzył „El Libertador” Simon Bolivar i kontynent ten podzieli się na szereg mniejszych i większych państw.


Kultura i sztuka w 1810 roku

W sztuce, architekturze i muzyce panuje klasycyzm. W literaturze klasycyzm rywalizuje z sentymentalizmem, a w modzie obowiązuje styl zwany „empire”, czyli styl cesarski. Klasycyzm odwoływał się do kultury starożytnych Greków i Rzymian. O klasycyzmie pisałem już  w poprzednim odcinku „Wehikułu Czasu”, dodam tylko, że w malarstwie tego okresu dominują sceny mitologiczne, portrety, ważne wydarzenia zarówno z dziejów starożytnych, jak i współczesnych. Malarstwo klasycystyczne cechuje wzniosłość, powaga, chłodny koloryt, spokój i oszczędność wyrazu. Do najważniejszych malarzy tego okresu należy, opisany już w poprzednim odcinku, Jacques-Louis David oraz inny Francuz, Jean-Auguste-Dominique Ingres. 


4. Ingres "Wielka Odaliska".


W rzeźbie również dominują sceny mitologiczne i rzeźby wybitnych postaci wzorowane są na pomnikach bohaterów starożytności. Do najwybitniejszych rzeźbiarzy tego czasu należą: Włoch Antoni Canova i Duńczyk Bertel Thorvaldsen.


5. Thorvaldsen "Trzy Gracje".


Styl zwany „empire” dotyczył z kolei głównie sztuki użytkowej i mody. Kobiety zrezygnowały z obszernych sukien i peruk na rzecz prostych, długich, wydekoltowanych sukienek, mających podkreślać figurę, wdzięk i kobiecość. Kobiece ubrania, wykonane z delikatnych tkanin, nawiązywały do strojów noszonych w starożytności. Panowie zakładali czarne, obcisłe fraki, białe koszule, szerokie chusty na szyję i obcisłe, jedwabne pantalony do kolan, a od kolan – pończochy lub po prostu spodnie. Centrum mody kobiecej dalej stanowił Paryż, ale dla eleganckich panów prawdziwą Mekką mody męskiej stawał się Londyn.



6. Moda okresu empire.


W literaturze trwała rywalizacja pomiędzy klasycyzmem a sentymentalizmem. Pisarze sentymentalni zwracali uwagę na uczucia człowieka, jego wnętrze i postulowali powrót do natury. Sentymentalizm stanowił zapowiedź romantyzmu. Wiele można napisać o literaturze tego okresu. Wspomnę jedynie o dwójce pisarzy rodem z Wysp Brytyjskich. Pierwsze kroki w literaturze stawiał szkocki pisarz Walter Scott, choć najlepsze powieści miał jeszcze przed sobą. 


7. Sir Walter Scott.


Scotta można traktować jako ojca nowożytnej powieści historycznej, a do jego stylu nawiązywało wielu późniejszych pisarzy, jak choćby Aleksander Dumas-ojciec. Scott uważał się na pisarza powieści rozrywkowych dla mas, stąd często pisał pod pseudonimem. W jego powieściach główne role odgrywają postacie fikcyjne, których przygody rozgrywają się na tle wydarzeń historycznych. Postacie historyczne znajdują się z reguły na drugim planie. W omawianych czasach za pióro chwyta także Jane Austen, której powieści ukazują blaski i cienie angielskiego społeczeństwa początków XIX w. Rok po naszej wizycie, ukaże się jej pierwsza książka Rozważna i romantyczna a w 1813 r. najlepsza (moim zdaniem) powieść tej pisarki, Duma i uprzedzenie.


8. Ilustracja do "Dumy i uprzedzenia".


W muzyce dominuje Ludwig van Beethoven, ostatni z trzech „klasyków wiedeńskich”. Pozostali dwaj, to nieżyjący już wówczas Wolfgang Amadeusz Mozart i Joseph Haydn. W 1810 r. Beethoven komponuje jeden ze swoich najsłynniejszych utworów - miniaturę fortepianową Dla Elizy. Twórczość Beethovena, zwłaszcza jego późniejsze utwory, stanowią już zapowiedź romantyzmu. W omawianym 1810 r. urodziło się dwóch wybitnych kompozytorów romantycznych: Fryderyk Chopin i Robert Schumann.


Księstwo Warszawskie

„Małe państwo wielkich nadziei”, tak obrazowo scharakteryzowała Księstwo Warszawskie profesor Barbara Grochulska. Państwo utworzono na mocy traktatu pokojowego z Tylży, podpisanego przez Napoleona i cara Aleksandra. W skład tego kadłubowego państewka weszły ziemie drugiego i trzeciego zaboru pruskiego, z wyjątkiem obwodu białostockiego, podarowanego Rosji przez Francję. W 1809 r. po zwycięskiej wojnie w Austrią, przyłączono do księstwa ziemie trzeciego zaboru austriackiego. Księstwo było oficjalnie niezależne, ale w istocie podporządkowane było Francji. Na jego terytorium obowiązywał Kodeks Cywilny Napoleona, a jego konstytucja była wzorowana na francuskiej. Władcą państwa był król Saksonii Fryderyk August I, wnuk Augusta III Sasa, którego potomkom Konstytucja 3 Maja gwarantowała następstwo tronu w Polsce. Księstwo nie spełniło nadziei Polaków, którzy nie szczędzili krwi na polach walk całej Europy, ale nie doczekali się wyzwolenia wszystkich ziem dawnej Rzeczypospolitej. Kres Księstwu Warszawskiemu położył kongres wiedeński, choć samo państewko już w 1813 r. dostało się pod okupację rosyjską. Poznań był stolicą jednego z sześciu departamentów Księstwa Warszawskiego.


9. Napoleon nadaje konstytucję Księstwu Warszawskiemu.


Poznań w roku 1810

Poznań w ciągu trzynastu lat, kiedy rządzili w nim Prusacy, czyli w latach 1793 – 1806, przeżył największą przemianę swego układu przestrzennego od czasów lokacji z 1253 r. Władze pruskie powiększyły jego terytorium, likwidując stare mury miejskie, przyłączając osady podmiejskie i miasteczka tworzące niegdyś aglomerację poznańską, jak: Chwaliszewo, Śródka, Święty Marcin, Święty Wojciech, Ostrów Tumski z Zagórzem, Ostrówek, Wenetowo, Muszą Górę, Zawady, Komandorię, itd. Prusacy zbudowali tzw. górne miasto mające stanowić konkurencję dla Starego Rynku. Nowe centrum zbudowano w oparciu o plac Wilhelma (ob. plac Wolności) i ul. Wilhelmowską (ob. Aleje Marcinkowskiego). Wytyczono też nowe ulice (Podgórną  i obecne: 23 Lutego i Solną), place  - Królewski (ob. Cyryla Ratajskiego) i Sapieżyński (ob. Wielkopolski). Stare ulice zostały powiększone i uregulowane (Garbary). Na placu Wilhelmowski stanął budynek teatru miejskiego, na miejsku którego stoi dziś Arkadia. Kolejną okazją do dalszej przebudowy Poznania był wielki pożar miasta z 1803 r., który zniszczył dawną dzielnicę żydowską. Żydzi od tej pory mogli osiedlać się także w innych rejonach miasta.


10. Dawny Teatr Miejski na placu Wilhelma (Wolności).


Niestety, podczas przebudowy Poznania Prusacy nie wahali się rozebrać wielu starych i cennych budowli, znajdujących się często w opłakanym stanie. Z krajobrazu miasta bezpowrotnie zniknęło wiele kościołów mających jeszcze średniowieczną metrykę. Rozebrano m.in. ruiny starej fary, kościół św. Mikołaja na Zagórzu, kościół św. Krzyża w rejonie obecnego placu Wiosny Ludów, dwa chwaliszewskie kościoły: św. Barbary i św. Wawrzyńca oraz św. Sebastiana na Piotrowie. Prusacy nie mieli szacunku dla zabytków polskiego Poznania. Najbardziej reprezentacyjnym budynkiem w mieście było dawne kolegium jezuickie, zwane pałacem poznańskim. Zatrzymał się w nim car Aleksander I podczas krótkiego pobytu w mieście w 1805 r. Przez trzy tygodnie mieszkał w nim Napoleon pod koniec 1806 r.


11. C. Alberti, Ostrów Tumski (1798 r.).


Generał „Amilkar”

Pierwszą osobą, z którą się zetknąłem podczas mojej wędrówki po Poznaniu w 1810 r. był nie kto inny, jak sam generał Antoni „Amilkar” Kosiński. Była to postać niezwykła. Urodził się na ziemi drohickiej w 1769 r., a wiec był rówieśnikiem Napoleona. W dzieciństwie myślał o wstąpieniu do zakonu pijarów, w których szkole się kształcił, ale wkrótce poczuł pociąg do wojaczki. Na okazję nie musiał długo czekać, bo rychło wybuchła insurekcja kościuszkowska, do której się przyłączył. Po jej upadku przedostał się do Francji, chcąc walczyć w szeregach armii francuskiej. Aby zdobyć obywatelstwo republiki, służył przez kilka lat na okręcie kaperskim, gdzie zgodnie z rewolucyjną modą na antycznych bohaterów, przybrał sobie przydomek „Amilkar” na cześć jednego z wodzów kartagińskich (w historii Kartaginy zapisało się wielu Hamilkarów). Następnie walnie przyczynił się do utworzenia Legionów Polskich we Włoszech, ale po kilku latach służby, już jako generał, poprosił o dymisję. Na wieść o wysłaniu części legionistów na San Domingo, zamierzał przejść na służbę rosyjską, ale wkrótce poniechał tego zamiaru. Później ponownie przywdział mundur, walcząc przeciw Prusom w latach 1806 – 1807 oraz przeciwko Austrii. Dał się poznać jako zdolny i odważny oficer, ale także jak człowiek chorobliwie ambitny, drażliwy i mściwy, a przy tym nie stroniący od intryg.

W chwili, kiedy do spotykam w Poznaniu, jest chwilowo bez zajęcia, za to gospodaruje na wydzierżawionym majątku Starołęka pod Poznaniem. Rok po naszym spotkaniu, ożeni się z pruską arystokratką Adelajdą von Keyserling. W posagu otrzymał dobra w Targowej Górce. 


12. Antoni "Amilkar" Kosiński.


Antoni „Amilkar” Kosiński. Nie wiem, skąd acan pochodzisz, ale skoroś ciekawy i chcesz poznać koleje życia mojego, to słuchaj. Teraz mamy w kraju naszym czas pokoju, choć sądzić należy, że nie długo on potrwa. Cesarz długo bez wojaczki nie wysiedzi, choć teraz z Anglikami w Hiszpanii wojuje, ale on woli wielkie bitwy z wielkimi armiami toczyć, a Hiszpanie i Anglicy to dla niego fraszka. Poznałem go wiele lat temu, gdy był jeszcze zaledwie jenerałem. Wówczas to Dąbrowski, który po prawdzie po polsku ledwie mówił, ale dla ojczyzny wiele poświęcić potrafił, zamierzył legijony z polskich jeńców z austriackiej armii tworzyć i do walki z tymiż użyć. Bonapartemu niezbyt ten koncept do gustu przypadł, bo choć radby więcej żołnierzy pod swoimi rozkazami mieć, ale Dąbrowskiego nie znał, a ten go jakoś do siebie przekonać nie potrafił. Dąbrowski już poddać się był gotowy, ale do mnie przyszedł po protekcyję. Ja, nie chwaląc się, przyjaciół wielu tam miałem i o poparcie dla legijonów się wystarałem. Tedy formacje te powstały, ale cóż z tego. Bonaparte po paru latach pokój z austriackim cesarzem zrobił, a później najlepszych z żołnierzy naszych za morze wysłał. Nie mogłem tego ścierpieć i wypowiedziałem służbę. Z jeneralskimi szlifami wróciłem do kraju. Spokój długo nie trwał, a Napoleon będąc już cesarzem, Prusaków pobił i na ziemie nasze wkroczył. Roiliśmy sobie, że kraj nasz z ruin podniesie, a ten tylko księstwo robił, choć zawsześmy królestwem bywali. Za dawne zasługi spodziewałem się wiele, ale cesarz widać o nich zapomniał i tego fircyka Poniatowskiego wodzem naczelnym uczynił. Więcej się on balami i kobietami zajmował się nić wojaczką. Dość, że nie tylko mnie ale i Dąbrowskiego pominął. Da Bóg pokaże jeszcze żem sroce spod ogon nie wyfrunął i wiele jeszcze dokonać mogę. No bywajcie panie. Czas na mnie.


Ciąg dalszy nastąpi…


Źródło fotografii:


1. Robert Lefèvre [Public domain], via Wikimedia Commons

2. François Gérard [Public domain], via Wikimedia Commons

3. Thomas Lawrence [Public domain], via Wikimedia Commons

4. Jean Auguste Dominique Ingres [Public domain], via Wikimedia Commons

5. By Sailko (Own work) [CC BY 3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by/3.0)], via Wikimedia Commons

6. See page for author [Public domain], via Wikimedia Commons

   See page for author [Public domain], via Wikimedia Commons

7. William Humphrey [Public domain], via Wikimedia Commons

8. By C. E. Brock (Scans from the book at Pemberley.com) [Public domain], via Wikimedia Commons

9. Marcello Bacciarelli [Public domain], via Wikimedia Commons

10. http://www.wieczorkiewicz.org/obraz/140/plac-wilhelmowski-1840-1850-001

11. By "Karol Alberti" (?-?), real name unknown (http://www.wm.poznan.pl/kronika/portret.html) [Public domain], via Wikimedia Commons

12. By miedzioryt M. Jaroczyńskiego [Public domain], via Wikimedia Commons


 
WASZE KOMENTARZE
DODAJ KOMENTARZ | Jesteś niezalogowany, Twój nick będzie poprzedzony ~zaloguj | zarejestruj
Liczba znaków do wykorzystania: 1000
codeimgNie jesteś anonimowy, Twoje IP zapisujemy w naszej bazie danych. Dodając komentarz akceptujesz Regulamin Forum
Do poprawnego działania mechanizmu dodawania komentarzy wymagane jest włączenie obsługi ciasteczek.
avatar
MACIEJ BRZEZIŃSKI
poznanskiehistorie.epoznan.pl
RSSsend_message
Nazywam się Maciej Brzeziński. Z wykształcenia jestem historykiem i wschodoznawcą. Od maja 2011 roku prowadzę tego bloga. Historia Poznania to jedna z moich pasji, ale za to największa, dlatego chcę popularyzować fascynujące dzieje tego miasta. Można mnie znaleźć także pod adresem: www.poznanskiehistorie.blogspot.com oraz na facebooku. Zapraszam więc do lektury.
Mój kontakt: poznanskiehistorie@gmail.com
ARCHIWUM WPISÓW
Szkoła Wydziałowa Poznańska (2 wrz 2017)
Ogródki rozrywkowe i wyścigi konne, czyli jak dawniej bawiono się przy Drodze Dębińskiej (21 sie 2017)
10 wildeckich "perełek" (8 sie 2017)
Poznański gotyk, część 2 (23 lip 2017)
Poznański gotyk, część 1 (13 lip 2017)
Bunt wójta Przemka (3 lip 2017)
Sołacz - willowa dzielnica Poznania (15 cze 2017)
Cesarzowa Wiktoria w Poznaniu (9 cze 2017)
Protestanci w przedrozbiorowym Poznaniu, część 2 (27 maj 2017)
Protestanci w przedrozbiorowym Poznaniu, część 1 (18 maj 2017)
Zanim powstały Targi Poznańskie, czyli Wystawa Wschodnioniemiecka w 1911 roku. (14 maj 2017)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1835, część 2 (4 maj 2017)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1835, część 1 (27 kwi 2017)
10 poznańskich "naj..." (18 kwi 2017)
Medycyna i higiena w renesansowym Poznaniu (2 kwi 2017)
Adwentyści Dnia Siódmego w Poznaniu (22 mar 2017)
Bambrzy w dziejach Poznania, część 2 (9 mar 2017)
Bambrzy w dziejach Poznania, część 1 (3 mar 2017)
Jeżyckie wille - luksus i elegancja (15 lut 2017)
Legendarni biskupi poznańscy wg Długosza (6 lut 2017)
10 najsłynniejszych poznanianek (II) (22 sty 2017)
Poznaniacy wobec powstania listopadowego (30 lis 2016)
Paganini w Poznaniu (23 lis 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1810, część 2 (17 lis 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1810, część 1 (9 lis 2016)
Żydzi w międzywojennym Poznaniu (27 paź 2016)
Ks. Józef Rogaliński i starania o uniwersytet w osiemnastowiecznym Poznaniu (19 paź 2016)
10 najpiękniejszych ulic w Poznaniu (13 paź 2016)
Aleksander I w Poznaniu (29 wrz 2016)
Współczesne kościoły Poznania (23 wrz 2016)
Generał Tadeusz Kutrzeba i Armia "Poznań" (14 wrz 2016)
Niegolewski i inni, czyli wielkopolscy szwoleżerowie Napoleona (6 sie 2016)
Początki nowoczesnego sportu w Poznaniu (17 lip 2016)
Od października do czerwca, czyli ogólnopolskie znaczenie Czerwca'56 (7 lip 2016)
Johow-Gelände, czyli urok łazarskich kamienic (23 cze 2016)
Jak bernardyn z franciszkaninem, czyli wojna mnichów w siedemnastowiecznym Poznaniu (16 cze 2016)
95 lat Międzynarodowych Targów Poznańskich (2 cze 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1790, część 2 (25 maj 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1790, część 1 (19 maj 2016)
Adelajda i Kazimierz, czyli królewski ślub w katedrze poznańskiej (5 maj 2016)
Obchody Millenium Chrztu Polski w Poznaniu w 1966 roku (24 kwi 2016)
Jak Poznańczycy walczyli z germanizacją, część 2 (16 kwi 2016)
Jak Poznańczycy walczyli z germanizacją, część 1 (10 kwi 2016)
Socrealizm w Poznaniu (16 mar 2016)
Panowie z Górki (2 mar 2016)
Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, czyli namiastka uniwersytetu (25 lut 2016)
Jordan - biskup polski czy poznański? (11 lut 2016)
Zjazd poznański 1530 roku (3 lut 2016)
Architektura międzywojennego Poznania (28 sty 2016)
10 nietuzinkowych poznaniaków (12 sty 2016)
Życie w Poznaniu w pierwszych miesiącach Wielkiej Wojny w świetle "Kuriera Poznańskiego" (15 gru 2015)
Święci patroni Poznania (9 gru 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1740, część 2 (24 lis 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1740, część 1 (17 lis 2015)
Cmentarz na Górczynie (4 lis 2015)
130 lat komunikacji telefonicznej w Poznaniu (21 paź 2015)
Włosi w dawnym Poznaniu (7 paź 2015)
"Ukochana żona", czyli historia księżnej Ryksy szwedzkiej, żony Przemysła II (12 sie 2015)
10 najpiękniejszych kamienic poznańskiej "belle epoque" (28 lip 2015)
Od Intendentury do Collegium Historicum (14 lip 2015)
"Naród Sobie", czyli narodziny i pierwsze lata Teatru Polskiego w Poznaniu (30 cze 2015)
Rymarze, krawcy i kuśnierze, czyli słów kilka o rzemieślnikach w średniowiecznym Poznaniu (24 cze 2015)
Kulturkampf (9 cze 2015)
Poznańscy muzułmanie (2 cze 2015)
Port rzeczny w Poznaniu (26 maj 2015)
10 osobliwości Poznania (13 maj 2015)
Szkoci w Poznaniu (5 maj 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1700, część 2 (27 kwi 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1700, część 1 (21 kwi 2015)
Poznańscy reformaci i ich śródecki kościół (24 mar 2015)
Generał Krzyżanowski, czyli jak wielkopolski szlachcic został amerykańskim bohaterem (10 mar 2015)
Ludzie niezwyczajni - o Dezyderym Chłapowskim i księdzu Piotrze Wawrzyniaku słów kilka (3 mar 2015)
10 najpiękniejszych miejsc w Poznaniu (17 lut 2015)
Marcin Kasprzak i Róża Luksemburg, czyli socjaliści w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (1 lut 2015)
Wybierzmy 10 najpiękniejszych miejsc w Poznaniu (26 sty 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1650, część 2 (18 sty 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1650, część 1 (11 sty 2015)
Poznańska parafia prawosławna (14 gru 2014)
10 najpiękniejszych i najcenniejszych poznańskich kościołów (30 lis 2014)
"De optimo senatore", czyli międzynarodowa kariera pewnego poznańskiego biskupa (16 lis 2014)
Od Wszystkich Świętych do Andrzejek, czyli listopad w wielkopolskiej tradycji ludowej (2 lis 2014)
Poznań 1146 - Krzyszków 1157 (26 paź 2014)
Historia Folwarku Edwardowo (12 paź 2014)
Targowisko, centrum polskości i miejsce zgromadzeń, czyli Stary Rynek w XIX wieku (9 paź 2014)
10 symboli Poznania (21 wrz 2014)
Ad maiorem Dei gloriam, czyli przybycie jezuitów do Poznania (14 wrz 2014)
Na pensji w Poznaniu dziewiętnastego stulecia (7 wrz 2014)
Dzieje Górczyna (31 sie 2014)
Przerwa wakacyjna (27 lip 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1580, część 2 (21 lip 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1580, część 1 (13 lip 2014)
10 najsłynniejszych poznanianek (29 cze 2014)
Katedra poznańska królewską nekropolią? (22 cze 2014)
Grecy w Poznaniu (15 cze 2014)
Konstancja z Potockich Raczyńska, czyli żywot kobiety niezwykłej (8 cze 2014)
Poznańska parafia Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego (1 cze 2014)
Gniezno czy Poznań? Gdzie znajdowała się pierwsza stolica Polski? (25 maj 2014)
No to mamy już 3 lata! (21 maj 2014)
10 osób, które najbardziej przyczyniły się do rozwoju Poznania (18 maj 2014)
Co kryje park na osiedlu Czecha? Pruskie umocnienia wśród ratajskich bloków! (11 maj 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1500, część 2 (4 maj 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1500, część 1 (27 kwi 2014)
Wesołych Świąt! (13 kwi 2014)
Beocja czy Sparta? Jak wykształcił się poznański etos (23 mar 2014)
Reformowany Kościół Katolicki w Polsce i jego poznańska siedziba (16 mar 2014)
Pomniki Wieszcza Adama w Poznaniu (2 mar 2014)
Dominikanie, karmelici, bernardyni, czyli zakony żebracze w średniowiecznym Poznaniu (16 lut 2014)
Od Śluzy Katedralnej do powstania ICHOT (9 lut 2014)
W domu i w kamienicy, czyli jak mieszkali poznaniacy w XIX stuleciu (2 lut 2014)
Od osady Stelmachy do placu Wiosny Ludów (26 sty 2014)
Wehikuł czasu, czyli jak się żyło w Poznaniu 600 lat temu, część 2 (19 sty 2014)
Wehikuł czasu, czyli jak się żyło w Poznaniu 600 lat temu, część 1 (12 sty 2014)
Dwa stare forty. Jedna historia, wspólna przyszłość? (5 sty 2014)
Chwała Zwycięzcom! (26 gru 2013)
Wesołych Świąt! (22 gru 2013)
Z Poznania do Hollywood, czyli historia Lilli Palmer (15 gru 2013)
Legenda o trzech skradzionych Hostiach - prawda, czy mit? (8 gru 2013)
Sejm Dzielnicowy w Poznaniu (1 gru 2013)
Panorama renesansowego Poznania (17 lis 2013)
Miejsce kaźni Wielkopolan w okresie II wojny światowej - obóz koncentracyjny w Forcie VII w Poznaniu (8 lis 2013)
Kłopotliwy honorowy obywatel miasta Poznania (3 lis 2013)
Historia Jeżyc, część 2 (27 paź 2013)
Historia Jeżyc, część 1 (20 paź 2013)
Poznań kontra Kraków, czyli jezuickie starania o uniwersytet w Poznaniu w 1611 roku (13 paź 2013)
Doktor Marcin i inni, czyli początki poznańskiej pracy organicznej (29 wrz 2013)
Poznań w oparach czarnej magii (24 wrz 2013)
"W Poznaniu na wygnaniu", czyli poznańskie lata Kazimiery Iłłakowiczówny (15 wrz 2013)
Perły poznańskich podwórek, czyli ul. Ratajczaka 14 - historia zabudowy w podwórzu (8 wrz 2013)
Przerwa wakacyjna (21 lip 2013)
Burzliwe dzieje ratuszowego orła (14 lip 2013)
Podróż sentymentalna kolejką wąskotorową - kiedyś czasy świetności, a dziś pozostałości i wspomnienia (7 lip 2013)
Poznań pod wodą (30 cze 2013)
Wędrujące serce generała (23 cze 2013)
Pancerna Impreza. Fotorelacja z Dnia Otwartych Koszar w Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych (16 cze 2013)
Odrodzenie z upadku, czyli działalność Komisji Dobrego Porządku w Poznaniu (9 cze 2013)
Fort VIIa - militarna przeszłość, "biurowa" przyszłość (2 cze 2013)
Od Wszechnicy Piastowskiej do Uniwersytetu Poznańskiego (26 maj 2013)
Książę Przemysł I - ojciec Poznania (19 maj 2013)
Medycyna i higiena w Poznaniu XIX stulecia (12 maj 2013)
28. Dni Ułana 2013 - fotorelacja Agnieszki Wiśniewskiej. (7 maj 2013)
"Błazeńskie urządzenie", czyli historia poznańskich koziołków (28 kwi 2013)
Poznańska Gra Liczbowa "Koziołki" (21 kwi 2013)
Hipodrom Wola - tradycja i teraźniejszość (14 kwi 2013)
Halo, halo, tu Radio Poznań! (7 kwi 2013)
Wesołych Świąt (28 mar 2013)
Książka w renesansowym Poznaniu (24 mar 2013)
Świat, którego już nie ma - Bambrzy na poznańskich Ratajach (17 mar 2013)
"Wichrzyciele i warchoły", czyli Marzec'68 w Poznaniu (10 mar 2013)
Apel (3 mar 2013)
Pozostałości Poznańskiej Twierdzy Fortowej - Fort 1 (3 mar 2013)
Alianckie naloty na Poznań (24 lut 2013)
Budynki pokawaleryjskie w Poznaniu, czyli od koszar do osiedla (17 lut 2013)
Jego Królewska Mość Mikołaj Rychlik (10 lut 2013)
Poznań w latach Wielkiej Wojny (3 lut 2013)
Zachować w pamięci miniony czas, czyli o Muzeum Uzbrojenia na poznańskiej Cytadeli (27 sty 2013)
Konkurs "Blog Roku 2012" (24 sty 2013)
"Piękna Polka", czyli historia królowej Elżbiety Ryksy (20 sty 2013)
Spotkanie z Igorem Janke (15 sty 2013)
Poznańskie stadiony, część 3 - Stadion przy ul. Bułgarskiej (13 sty 2013)
Dwieście lat temu urodził się Hipolit Cegielski! (6 sty 2013)
Wesołych Świąt !!! (19 gru 2012)
Rozrywki dzieci i młodzieży w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (9 gru 2012)
Powojenna odbudowa Starego Rynku (2 gru 2012)
Roman Wilhelmi - wybitny aktor z Poznania (25 lis 2012)
Ponowny pochówek junikowskich kosynierów (21 lis 2012)
Antiqua civitas posnaniensis, czyli dzieje Śródki (18 lis 2012)
Poznań w listopadzie 1918 roku (11 lis 2012)
Poznańska moda w czasach Oświecenia (5 lis 2012)
Odsłonięcie pomnika Romana Wilhelmiego w Poznaniu - fotorelacja (5 lis 2012)
Mały komunikat (5 lis 2012)
Poznańskie stadiony, część 2 - Stadion im. Edmunda Szyca (5 lis 2012)
Legenda polskiej archeologii (21 paź 2012)
Jak budowano Winogrady (14 paź 2012)
Poznaniaków droga ku nowoczesności (8 paź 2012)
Złodziejki, prostytutki, cudzołożnice, czyli kobieca przestępczość w dawnym Poznaniu (30 wrz 2012)
Od mostu Łacina do mostu św. Rocha (23 wrz 2012)
Jak króla Henryka w Poznaniu witano (16 wrz 2012)
Poznańskie stadiony, część 1 - Stadion Lecha na Dębcu (9 wrz 2012)
Budowniczy, uczony, biskup i polityk, czyli opowieść o Janie Lubrańskim (2 wrz 2012)
Pomniki dziewiętnastowiecznego Poznania (26 sie 2012)
Poznańscy ułani (15 sie 2012)
Na scenach kabaretów międzywojennego Poznania (12 sie 2012)
Próby emancypacji poznańskich Żydów w pierwszej połowie XIX wieku (8 sie 2012)
Dzieje "Poznańskiej Wenecji" (5 sie 2012)
Czas na urlop! (17 lip 2012)
Poznański debiut Władysława Hańczy (15 lip 2012)
Najcenniejsza relikwia poznańskiej katedry (11 lip 2012)
Łacińskie inskrypcje na poznańskim Ratuszu, część 2 (8 lip 2012)
Łacińskie inskrypcje na poznańskim Ratuszu, część 1 (4 lip 2012)
Poznański romantyk - Ryszard Wincenty Berwiński (28 cze 2012)
Na pomoc Prezydentowi i Rządowi! Poznań wobec przewrotu majowego 1926 roku (24 cze 2012)
Roman May i jego przemysłowe imperium (20 cze 2012)
Poznańskie organy Ladegasta (17 cze 2012)
Książka w średniowiecznym Poznaniu (10 cze 2012)
Wielkopolskie struktury przedwojennego wywiadu i kontrwywiadu, czyli "Dwójka" w Poznaniu i Bydgoszczy, część 2 (6 cze 2012)
Wielkopolskie struktury przedwojennego wywiadu i kontrwywiadu, czyli "Dwójka" w Poznaniu i Bydgoszczy, część 1 (3 cze 2012)
"Echt Poznanioki" kontra "Galicjoki", czyli konflikt swój-obcy w międzywojennym Poznaniu (30 maj 2012)
Królewska Niemiecka Akademia (27 maj 2012)
No to stuknął nam roczek! (20 maj 2012)
Pierwszy polski podręcznik savoir-vivre (16 maj 2012)
Centrum Turystyki Kulturowej TRAKT, czyli jak wypromować Poznań, część 2 (13 maj 2012)
Dzieje poznańskiej masonerii, część 2 (9 maj 2012)
Dzieje poznańskiej masonerii, część 1 (6 maj 2012)
Poznań a Konstytucja 3 Maja (3 maj 2012)
Rowerem przez Afrykę (29 kwi 2012)
Rycerze św. Jana Jerozolimskiego w Poznaniu (25 kwi 2012)
Czy w Poznaniu strzelano do cara? (15 kwi 2012)
Początki poznańskiej kinematografii (11 kwi 2012)
Palmy, zajączek i dyngus, czyli wielkopolskie tradycje wielkanocne, część 2 (1 kwi 2012)
Palmy, zajączek i dyngus, czyli wielkopolskie tradycje wielkanocne, część 1 (28 mar 2012)
Centrum Turystyki Kulturowej TRAKT, czyli jak wypromować Poznań, część 1 (25 mar 2012)
Ostatnia publiczna egzekucja w Polsce (21 mar 2012)
Poznańskie duchy i zjawy (18 mar 2012)
Szermierz poznańskiej kontrreformacji (14 mar 2012)
Moda renesansowego Poznania (11 mar 2012)
Związki Józefa Ignacego Kraszewskiego z Poznaniem (7 mar 2012)
Edukacja regionalna - czy jest obecna w szkole? (4 mar 2012)
O profesji kata w dawnym Poznaniu (29 lut 2012)
Ferdinand Foch w Poznaniu (26 lut 2012)
Najstarsza poznańska nekropolia (22 lut 2012)
O poznańskich łaźniach (19 lut 2012)
Ustrój renesansowego Poznania (15 lut 2012)
Tragiczna historia Ludgardy (12 lut 2012)
Trakt Królewsko-Cesarski. Podróż po historii Poznania, częśc 3 (8 lut 2012)
Perły Starego Rynku, część 4 (5 lut 2012)
Matka, żona i nauczycielka, czyli pozycja kobiet w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (1 lut 2012)
Ze wspomnień poznańskiego architekta (29 sty 2012)
Trakt Królewsko-Cesarski. Podróż po historii Poznania, częśc 2 (25 sty 2012)
Między lojalnością a kontestacją. Mniejszość niemiecka w międzywojennym Poznaniu (22 sty 2012)
Poznań w Prusach Południowych 1793 - 1806 (17 sty 2012)
Trakt Królewsko-Cesarski. Podróż po historii Poznania, część 1 (15 sty 2012)
Krynoliny, gorsety, surduty i cylindry. Kilka słów o modzie dziewiętnastowiecznego Poznania, część 2 (12 sty 2012)
Pomnik Powstańców Wielkopolskich (10 sty 2012)
Kawiarnia, teatr i karty, czyli kilka słów o rozrywkach osiemnastowiecznego Poznania (8 sty 2012)
Z Rogalina przez Francję i Holandię, do Brazylii (5 sty 2012)
Bale w hotelu Bazar (3 sty 2012)
Świąteczny komunikat (20 gru 2011)
Gwiazdor, makiełki i Herody, czyli wielkopolskie tradycje bożonarodzeniowe, część 2 (18 gru 2011)
Gwiazdor, makiełki i Herody, czyli wielkopolskie tradycje bożonarodzeniowe, część 1 (15 gru 2011)
Perły Starego Rynku, część 3 (13 gru 2011)
Krynoliny, gorsety, surduty i cylindry. Kilka słów o modzie dziewiętnastowiecznego Poznania (11 gru 2011)
Prezydent "Rzeczpospolitej Polskiej Poznańskiej" (5 gru 2011)
Perły Starego Rynku, część 2 (4 gru 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 7 (1 gru 2011)
Most znany i nieznany (29 lis 2011)
Romantycy i spiskowcy, czyli próba wywołania powstania w 1846 roku w Poznaniu (27 lis 2011)
Mentalność mieszkańców dawnego Poznania (24 lis 2011)
Perły Starego Rynku, część 1 (22 lis 2011)
Elegantki i modnisie dwudziestolecia międzywojennego (20 lis 2011)
Prezydent-legenda, czyli opowieść o Cyrylu Ratajskim (17 lis 2011)
Skóry, wosk, śledzie i wino, czyli handel nowożytnego Poznania, część 2 (15 lis 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 6 (13 lis 2011)
Patron najsłynniejszej ulicy w Poznaniu (10 lis 2011)
Miłość i polityka (8 lis 2011)
Skóry, wosk, śledzie i wino, czyli handel nowożytnego Poznania, część 1 (6 lis 2011)
Jak budowano Rataje (3 lis 2011)
Cmentarze na poznańskiej Cytadeli (1 lis 2011)
Muzyka w dawnym Poznaniu (30 paź 2011)
Polacy i Niemcy w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (27 paź 2011)
Dyplomata - arcybiskup - więzień - kardynał (25 paź 2011)
To już niemal sto lat, czyli historia Warty Poznań (23 paź 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów osiemnastowiecznego Poznania (20 paź 2011)
Tramwaje konne w Poznaniu (18 paź 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 6 (16 paź 2011)
Religijność w barokowym Poznaniu (13 paź 2011)
Twórca poznańskiego ratusza (11 paź 2011)
Dzieje poznańskiej sceny operetkowej (9 paź 2011)
Poznańskie wiosła (6 paź 2011)
Rozrywki mieszkańców renesansowego Poznania (4 paź 2011)
Administracja niemiecka w okupowanym Poznaniu 1939-45 (2 paź 2011)
Doktor Marcin (29 wrz 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 5 (27 wrz 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 5 (25 wrz 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów siedemnastowiecznego Poznania (22 wrz 2011)
Historia "Kolejorza", część 2 (20 wrz 2011)
Od miasta-twierdzy do nowoczesnej metropolii. Rozwój Poznania w 1 poł. XX wieku. (18 wrz 2011)
Ludność żydowska w średniowiecznym i nowożytnym Poznaniu (15 wrz 2011)
Filolog i fabrykant. Opowieść o Hipolicie Cegielskim (13 wrz 2011)
Historia "Kolejorza", część 1 (11 wrz 2011)
Pomnik Armii "Poznań" (9 wrz 2011)
Międzynarodowe Targi Poznańskie w okresie międzywojennym, część 2 (6 wrz 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 4 (4 wrz 2011)
Wrzesień 1939 roku w Poznaniu (2 wrz 2011)
Międzynarodowe Targi Poznańskie w okresie międzywojennym, część 1 (31 sie 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 4 (29 sie 2011)
Most Królowej Jadwigi (27 sie 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów szesnastowiecznego Poznania (25 sie 2011)
Poznańska Georges Sand (23 sie 2011)
Bułgarzy w Poznaniu (21 sie 2011)
Kolegium Jezuickie w Poznaniu (19 sie 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 3 (17 sie 2011)
Występy Heleny Modrzejewskiej na scenach poznańskich teatrów (15 sie 2011)
Komunikat (30 lip 2011)
Przybycie Bambrów do Poznania (28 lip 2011)
Edward hr. Raczyński (1786 - 1845) (26 lip 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 3. Czas pracy i odpoczynku. (25 lip 2011)
Edukacja dziewcząt w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (24 lip 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów średniowiecznego Poznania (22 lip 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 2 (22 lip 2011)
Szwedzi w Poznaniu, część 2 (21 lip 2011)
Mikołaj Skrzetuski (ok. 1610 - 1673) (19 lip 2011)
Szwedzi w Poznaniu, część 1 (18 lip 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 1 (17 lip 2011)
Poznań na morzach i oceanach, część 3 (16 lip 2011)
Poznań na morzach i oceanach, część 2 (15 lip 2011)
Poznań na morzach i oceanach, część 1 (14 lip 2011)
Inteligencja polska w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (13 lip 2011)
Biskup Andrzej Bniński (1396 - 1479) (12 lip 2011)
Perypetie z pomnikiem Bamberki (11 lip 2011)
Reformacja i kontrreformacja w Poznaniu, część 2 (10 lip 2011)
Reformacja i kontrreformacja w Poznaniu, część 1 (9 lip 2011)
Biblioteka Raczyńskich (8 lip 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 2 (7 lip 2011)
Antoni Pfitzner i jego firma (5 lip 2011)
Krótka historia Łazarza (4 lip 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 1 (3 lip 2011)
Przyjęcia u prezydenta Ratajskiego (2 lip 2011)
Emilia Sczaniecka (1804 - 1896) (1 lip 2011)
Zajezdnia tramwajowa przy ulicy Gajowej (30 cze 2011)
Panorama średniowiecznego Poznania, część 2 (29 cze 2011)
Pomnik Poznańskiego Czerwca'56 (28 cze 2011)
Poznański Czerwiec 1956 (27 cze 2011)
Przemysł piwowarski w Poznaniu w XIX i na początku XX wieku (26 cze 2011)
Panorama średniowiecznego Poznania, część 1 (25 cze 2011)
Pomnik Bismarcka w Poznaniu (24 cze 2011)
Akademia Lubrańskiego (23 cze 2011)
Kościół św. Wojciecha (22 cze 2011)
Antoni Radziwiłł 1775 - 1833 (21 cze 2011)
Ustrój średniowiecznego Poznania (20 cze 2011)
Fortyfikacje Twierdzy Poznań - bariera w rozwoju miasta w XIX wieku (19 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 5 (18 cze 2011)
Pałac Górków (16 cze 2011)
Józef Struś 1510 - 1568 (15 cze 2011)
Brytyjski nalot na Poznań (14 cze 2011)
Krótka historia Wildy (13 cze 2011)
Zamtuzy i gamratki, czyli płatna miłość w Poznaniu, część 2 (12 cze 2011)
Więzienia w Poznaniu (10 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 4 (9 cze 2011)
Pożary i powodzie w renesansowym Poznaniu (8 cze 2011)
Perła poznańskiego baroku (7 cze 2011)
Twórca praskiego golema był Poznaniakiem (6 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 3 (5 cze 2011)
Zamtuzy i gamratki, czyli płatna miłość w Poznaniu, część 1 (4 cze 2011)
Pręgierz (3 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 2 (2 cze 2011)
Paweł Edmund Strzelecki 1797 - 1873 (1 cze 2011)
Zamek Wilhelma II (31 maj 2011)
Poznańskie czarownice i ich obrońcy (30 maj 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 1 (29 maj 2011)
Poznaniak wśrod pionierów pediatrii (27 maj 2011)
Poznaniak współtwórcą wielkich odkryć geograficznych (26 maj 2011)
Sytuacja kobiet w renesansowym Poznaniu (25 maj 2011)
Zamek Przemysła (24 maj 2011)
Dopisek (23 maj 2011)
Napoleon w Poznaniu (23 maj 2011)
Herb miasta Poznania (22 maj 2011)
Skąd się wzięła nazwa "Poznań"? (21 maj 2011)
Witam wszystkich i zapraszam do lektury. (20 maj 2011)
Zdjęcie: Marek Barankiewicz