blog background
 
Maciej Brzeziński: Poznańskie Historie
historia, zabytki, kultura, ludzie
metka_epoznan
Ks. Józef Rogaliński i starania o uniwersytet w osiemnastowiecznym Poznaniu
ok
3
not ok
5
liczba odsłon: 291
Kolegium jezuickie należało do najlepszych szkół w dziejach Poznania. Już w XVII stuleciu dwukrotnie zabiegano o podniesienie go do rangi uniwersytetu, bez powodzenia jednak. Po raz kolejny szansa pojawiła się po kasacie Towarzystwa Jezusowego w 1773 r.

Początek osiemnastego stulecia był wyjątkowo trudny dla Poznania. Wojny, oblężenia, przemarsze obcych i własnych wojsk, a co za tym idzie: rabunki, gwałty, epidemie i pożary spowodowały upadek polityczny, gospodarczy i kulturowy Poznania. Klęski, jakie spadły na miasto nie oszczędziły też szkolnictwa. Na szczęście kolegium jezuickie zdołało podnieść się z upadku do tego stopnia, że po raz kolejny i ostatni w okresie I Rzeczypospolitej podjęto starania o podniesienie go do rangi uniwersytetu. Wielką rolę odegrał w tych zabiegach jeden z największych uczonych poznańskich XVIII w., ksiądz Józef Rogaliński


1. Domniemany portret księdza Józefa Rogalińskiego.


Pomoc francuskiej królowej

W latach 50. i 60. XVIII stulecia, poznańskie kolegium jezuickie wyrosło na jeden z czołowych ośrodków naukowych w Rzeczypospolitej a jego najmocniejszą stroną były nauki ścisłe i przyrodnicze. W tym czasie ufundowano przy nim najnowocześniejsze obserwatorium astronomiczne w kraju i gabinet fizyczny, bogato wyposażony w pomoce naukowe, których nie powstydziłyby się najlepsze uniwersytety w Europie. Oczywiście żadne zmiany nie byłyby możliwe bez pieniędzy, a tych dostarczyła królowa Francji, żona Ludwika XV, Maria Leszczyńska, córka niefortunnego króla polskiego, Stanisława Leszczyńskiego. Królowa znana była ze swej sympatii dla jezuitów i przywiązania do rodzinnej Wielkopolski. 


2. Królowa Maria Leszczyńska.


Dzięki królowej siedmiu jezuitów z Wielkopolski miało możliwość odbycia studiów we Francji w latach 1750 - 1762, gdzie nie tylko zdobywali wiedzę i zapoznawali się z najnowszymi osiągnięciami światowej nauki, ale przede wszystkim przywieźli do kraju książki, instrumenty naukowe i nowe idee w sferze szkolnictwa. Nie bez znaczenia dla rozwoju poznańskiego ośrodka naukowego była też twórcza rywalizacja z innym zakonem zajmującym się nauczaniem, a mianowicie z pijarami.


Poznaniacy w niebo wpatrzeni

Ksiądz Józef Rogaliński (1728 – 1802) był jednym z tych siedmiu szczęśliwców, którym dane było studiować we Francji. Należał on bez wątpienia do najlepiej wykształconych ludzi swoich czasów. Za granicą zdobył szeroką wiedzę z zakresu fizyki, astronomii, prawa, teologii, architektury a dał się również poznać jako teoretyk wojskowości. Do kraju powrócił w 1762 r. i osiadł w stolicy Wielkopolski, gdzie natychmiast rzucił się w wir poznańskiego życia naukowego. W Poznaniu miał świetnie warunki do rozwoju swych naukowych pasji, bowiem już w 1759 r. Ignacy Chmielewski, inny absolwent francuskich uczelni, profesor katedry matematyki poznańskiego kolegium, założył nowoczesny gabinet doświadczalny niezbędny do wykładania fizyki, pierwszy tego typu w Polsce. Ksiądz Rogaliński, we współpracy ze wspomnianym Chmielewskim i matematykiem Jan Paprockim, przystąpił do tworzenia obserwatorium astronomicznego.


3. Osiemnastowieczni astronomowie.


Jeszcze przed przyjazdem Rogalińskiego do Poznaniu, na dachu kolegium zbudowano wieżę przeznaczoną do obserwacji nieba. Poznańskie obserwatorium  było co prawda o kilka lat młodsze od wileńskiego, ale przewyższało litewskie pod względem wyposażenia. Większość instrumentów pochodziła z Francji, dzięki nim Rogaliński i jego współpracownicy mogli prowadzić obserwacje i pomiary o niespotykanej w Polsce dokładności. Bogato wyposażony gabinet fizyczny dawał Rogalińskimu możliwość prowadzenia nowatorskiej działalności edukacyjnej. Proszę sobie wyobrazić, że uczony jezuita zainicjował w Poznaniu otwarte wykłady i eksperymenty prezentowane publiczności. Mieszkańcy Poznania, bez względu na zasobność kiesy i poziom wykształcenia, mogli przypatrywać się doświadczeniom naukowym, z których największą ciekawość wzbudzały eksperymenty z elektrycznością, zwaną wtedy „bursztynowaniem”.


Poznański ośrodek naukowy wzbudzał zainteresowanie nie tylko rodzimych, ale i zagranicznych uczonych. Do Poznania przybyli m. in. dwaj francuscy naukowcy-jezuici, wydaleni z kraju jeszcze przed kasatą zakonu: Jean de la Borde i Louis Sionest. Pracowali oni nawet jako asystenci ks. Rogalińskiego, biorąc udział np. w obserwacji zaćmienia słońca i zorzy polarnej w Poznaniu w 1764 r. Do kolegium poznańskiego przyjeżdżali także inni naukowcy, w tym chociażby Leonhard Euler i Jean Berniuli, wybitni matematycy i astronomowie. Euler oceniając w 1766 r. instrumenty naukowe zgromadzone w poznańskim kolegium, stwierdził, że nie spodziewał się aż tak bogatych zbiorów w Poznaniu.


4. Osiemnastowieczne instrumenty astronomiczne.


Niestety, wspaniały rozwój poznańskiego ośrodka naukowego, do którego walnie przyczynił się ks. Rogaliński, był łabędzim śpiewem kolegium jezuickiego w Poznaniu. 21 lipca 1773 r. papież Klemens XIV pod naciskiem mocarstw europejskich, ogłosił kasatę Towarzystwa Jezuickiego. Koniec jezuitów oznaczał też zaprzestanie działalności poznańskiego kolegium. Ks. Rogaliński a wraz z nim grono poznańskich uczonych, nie zamierzali jednak zamykać poznańskiej szkoły. Na fundamentach kolegium postanowiono założyć nową szkołę, która miała stać się wyższą uczelnią.


5. Fara i dawne kolegium jezuickie (lata 30. XIX w.).


Akademia Wielkopolska

Już 16 listopada 1773 r., a więc zaledwie cztery miesiące po ogłoszeniu bulli papieskiej, rozwiązującej zakon jezuitów a w miesiąc po powołaniu Komisji Edukacji Narodowej, w gmachu kolegium pojawili się komisarze, wyznaczeni przez KEN, którzy mieli zabezpieczyć majątek pojezuicki. Byli to: oficjał poznański Skrzetuski, kanonik Rokossowski, starosta mosiński Ksawery Kęszycki i Michał Krzyżanowski. Komisja została powołana w celu przejęcia majątku pojezuickiego w celu przekazania go na potrzeby edukacji. Niestety, oblicza się, że ok. 30% majątku ruchomego jezuitów została rozkradziona, głównie przez pierwszego przewodniczącego KEN, biskupa wileńskiego Ignacego Massalskiego, biskupa poznańskiego Andrzeja Stanisława Młodziejowskiego i innych oficjeli. Trzeba jednak przyznać, że dzięki wielkopolskim komisarzom, udało się uniknąć defraudacji większej części majątku wielkopolskich jezuitów, co nie udało się w innych prowincjach. Niestety, nie wszystko uratowano. Część zbiorów bibliotecznych wywieźli ze sobą wyjeżdżający z Wielkopolski zakonnicy. Większość nauczycieli kolegium także wyjechała z Poznania, szukając posady nauczycieli domowych na dworach magnackich. Z dawnego zespołu nauczycielskiego pozostał jedynie Rogaliński oraz czterech innych nauczycieli. Formalnie szkoła istniała dalej, choć zlikwidowano katedry teologii i filozofii, choć większość studentów opuściła mury uczelni.


Rogaliński, który de facto stanął na czele uczelni, zabrał się w pierwszej kolejności za inwentaryzację i zabezpieczenie zbiorów gabinetu fizycznego. Król Stanisław August Poniatowski oddał Rogalińskiemu w dożywotnią dzierżawę byłą drukarnię jezuitów. Dochody z niej miały mu zrekompensować środki przeznaczone na utrzymywanie i zabezpieczanie zbiorów. KEN przyznała byłemu kolegium nazwę Akademii Poznańskiej, wyznaczając Rogalińskiego na jego rektora. Eks-jezuita w korespondencji z KEN używał tytułu „rektor Akademii Wielkopolskiej”, choć jej oficjalna nazwa brzmiała Akademia Poznańska. Prawdopodobnie w 1774 r. Rogaliński podjął kroki w kierunku przekształcenia jej w uczelnię wyższą.


6. Dziedziniec dawnego kolegium jezuickiego.


Wydawało się, że wszystko zmierza w dobrym kierunku, kiedy energiczny ksiądz rektor pozyskał do swoich celów wpływowego magnata a jednocześnie dyrektora wielkopolskiego departamentu Komisji Edukacji Narodowej, księcia Augusta Sułkowskiego, pana na Rydzynie. W korespondencji z pozostałymi członami KEN Rogaliński przytoczył szereg argumentów, które przemawiały za powstaniem uniwersytetu w Poznaniu. W pierwszej kolejności wskazywał na brak wyższej uczelni na zachodnich rubieżach Rzeczypospolitej. Majątek byłego kolegium, obejmujący 14 majątków ziemskich i 13 nieruchomości w Poznaniu szacowany był na 1 112 610 złotych polskich. Rektor zaznaczył, że podobny majątek posiadają uniwersytety we Wrocławiu i Frankfurcie nad Odrą, co pozwala im na spokojne funkcjonowanie. Zbiory gabinetu fizycznego, przyrodniczego i obserwatorium astronomicznego, a także biblioteki zapewniały odpowiednią ilość pomocy naukowych. Nie czekając na decyzję KEN, Rogaliński rozpoczął rekrutację kadry naukowej. Udało mu się wkrótce sprowadzić do miasta 14 nauczycieli różnych specjalności, dzięki czemu można było ułożyć program uczelni obejmujący naukę języków: łacińskiego, greckiego, hebrajskiego, francuskiego, niemieckiego, literatury greckiej i łacińskiej, historii polskiej i powszechnej, algebry, geometrii, trygonometrii, mechaniki, fizyki, kosmologii, historii naturalnej, rolnictwa, ogrodnictwa, logiki, metafizyki, etyki, prawa cywilnego i kanonicznego oraz teologii. Rogaliński przekonywał, że to więcej, niż może zaoferować Akademia Wileńska, której statusu akademickiego nikt nie kwestionował. Byłe kolegium poznańskie dysponowało odpowiednią ilością budynków z przeznaczeniem na sale wykładowe. Uczelnia miała być gotowa do natychmiastowego przyjęcia co najmniej 300 studentów. Rogaliński postulował włączenie do Akademii Wielkopolski wegetującej Akademii Lubrańskiego. Ten ostatni argument oraz zdecydowany opór Akademii Krakowskiej zdecydował jednak o porażce planu księdza rektora


7. Książę August Sułkowski.


Akademii Krakowska już w XVII w. skutecznie storpedowała wszelkie plany przekształcenia poznańskiego kolegium w uniwersytet. Tym razem także postanowiła bronić swego monopolu na szkolnictwo wyższe w Koronie. Krakowianie sprzeciwiali się powstaniu wyższej uczelni w Poznaniu oraz włączeniu do niej Akademii Lubrańskiego. Dowodzili, że szkoła Lubrańskiego jest filią krakowskiej uczelni, a zatem nie potrzeba już tworzyć owej uczelni w stolicy Wielkopolski. Po stronie Krakowa opowiadali się m.in.: biskup płocki Michał Poniatowski, najmłodszy brat króla, cieszący się jego zaufaniem, biskup Massalski przewodniczący KEN oraz jeden z jej członków, a jednocześnie rektor Akademii Krakowskiej, Hugo Kołłątaj. Kołłątaj odpierał argumenty dowodząc, że obsada profesorska Akademii Poznańskiej i program nauczania nie gwarantuje spełnienia oczekiwań Komisji, gdyż zbyt mało miejsca poświęcono naukom empirycznym, natomiast żaden z podanych przez Rogalińskiego profesorów nie wyróżniał się szczególnie na polu nauki, no może poza samym rektorem. Rogalińskiemu udało się pozyskać jedynie wspomnianego już Sułkowskiego i kilku dygnitarzy.


8. Hugo Kołłątaj.


Wizytator Rogaliński

W 1774 r. sprawa Akademii Poznańskiej stanęła na posiedzeniu Komisji Edukacji Narodowej, jednakże nie doszło tam do żadnych rozstrzygnięć. Za to, czy to w uznaniu zasług i w dowód zaufania, czy też aby zapewnić Rogalińskiemu tyle roboty, aby nie myślał już o uniwersytecie, mianowano go wizytatorem szkół pojezuickich i pijarskich w wielu miastach Wielkopolski i poza nią,  m.in. w Lesznie, Trzemesznie, Gnieźnie, Miejskiej Górce, Wschowie, Włocławku, Kaliszu, Toruniu, Łęczycy, Rawie, Łowiczu, Radziejowie, Piotrkowie, Rydzynie i Wieluniu. Funkcja wizytatora pochłaniała siły i czas Rogalińskiego, do tego stopnia, że nie miał możliwości kontynuować starań o poznańską uczelnię wyższą. Nad sprawą Akademii Poznańskiej miał czuwać książę Sułkowski, ale został w 1776 r. wojewodą kaliskim i zdaje się, przestał interesować się szkołą. Obowiązki wizytatora spowodowały, że Rogaliński przestał dbać także o majątek byłego kolegium. Część instrumentów do obserwacji astronomicznych wywiózł do Warszawy ksiądz Gawroński.


Rok 1780 r. przyniósł ostateczne rozstrzygnięcie, niestety, niekorzystne dla Poznania. Komisja opracowała nową strukturę szkolnictwa w Rzeczypospolitej. Rangę szkół wyższych przyznano uczelniom w Krakowie i Wilnie. Akademia Poznańska i Akademia Lubrańskiego zostały rozwiązane i połączone w jedną szkołę wydziałową, mającą rangę szkoły średniej, podporządkowanej Akademii Krakowskiej. Ksiądz Rogaliński, rozgoryczony upadkiem swoich planów, podał się do dymisji. Wycofał się także z działalności naukowej, skupiając wyłącznie na sprawach kościelnych. W 1783 r. wybitny naukowiec Jędrzej Śniadecki, działając z polecenia KEN wywiózł z Poznania do Krakowa resztę przyrządów fizycznych i astronomicznych. 


9. Jędrzej Śniadecki.


W tym samym roku rozebrano wieże do obserwacji astronomicznych przy byłym kolegium jezuickim w Poznaniu. Tak zakończyły się marzenia ks. Rogalińskiego o poznańskim uniwersytecie.


10. Epitafium ks. Rogalińskiego w poznańskiej farze.


Nieudana próba stworzenia poznańskiej uczelni wyższej w Poznaniu podjęta przez ks. Rogalińskiego była ostatnią w okresie przedrozbiorowym. Władze pruskie nie zgadzały się na powstanie uniwersytetu w Poznaniu. Dla Polaków pewną namiastką uczelni wyższej było gimnazjum św. Marii Magdaleny i Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, jednakże na uniwersytet z prawdziwego znaczenia trzeba było poczekać do 1919 r.


Źródło:


Chłapowski F., Józef Rogaliński. Uczony poznański czasów Oświecenia. Fizyk, astronom, pedagog, Poznań 2007.


Drozdowski M., Tradycje akademickie Poznania w XVIII wieku, w: Alma Mater Posnaniensis. W 80. rocznicę utworzenia Uniwersytetu w Poznaniu, praca zbiorowa pod redakcją P. Hausnera, T. Jasińskiego i J. Topolskiego, Poznań 1999.


Forycki M., Próby utworzenia uczelni o europejskiej renomie w XVIII-wiecznym Poznaniu, w: Vivat Academia! 400 lat tradycji akademickich Poznania. Wydawnictwo Pokonferencyjne CTK TRAKT.


Źródło fotografii:


1.http://www.poznan.pl/mim/turystyka/pictures/portret-domniemany-ks-jozefa-rogalinskiego-ze-zbiorow-biblioteki-uniwersyteckiej-w-poznaniu,pic1,1017,47786,56852,show2.jpg

2. Charles-André van Loo [Public domain], via Wikimedia Commons

3. Attributed to Francesco Zugno [Public domain], via Wikimedia Commons

4. By Jacques Cassini [Public domain], via Wikimedia Commons

    By Cassini de Thury [Public domain], via Wikimedia Commons

5. http://www.wieczorkiewicz.org/obraz/99/kosciol-jezuitow-1833-001

6. By Dawid Galus (Own work) [CC BY-SA 3.0 pl (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/pl/deed.en)], via Wikimedia Commons

7. By Unknown from Poland [Public domain], via Wikimedia Commons

8. Józef Peszka [Public domain], via Wikimedia Commons

9. See page for author [Public domain], via Wikimedia Commons

10. By MOs810 (Own work) [GFDL (http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html) or CC BY-SA 4.0-3.0-2.5-2.0-1.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0-3.0-2.5-2.0-1.0)], via Wikimedia Commons



 
WASZE KOMENTARZE
DODAJ KOMENTARZ | Jesteś niezalogowany, Twój nick będzie poprzedzony ~zaloguj | zarejestruj
Liczba znaków do wykorzystania: 1000
codeimgNie jesteś anonimowy, Twoje IP zapisujemy w naszej bazie danych. Dodając komentarz akceptujesz Regulamin Forum
Do poprawnego działania mechanizmu dodawania komentarzy wymagane jest włączenie obsługi ciasteczek.
avatar
MACIEJ BRZEZIŃSKI
poznanskiehistorie.epoznan.pl
RSSsend_message
Nazywam się Maciej Brzeziński. Z wykształcenia jestem historykiem i wschodoznawcą. Od maja 2011 roku prowadzę tego bloga. Historia Poznania to jedna z moich pasji, ale za to największa, dlatego chcę popularyzować fascynujące dzieje tego miasta. Można mnie znaleźć także pod adresem: www.poznanskiehistorie.blogspot.com oraz na facebooku. Zapraszam więc do lektury.
Mój kontakt: poznanskiehistorie@gmail.com
ARCHIWUM WPISÓW
Poznański gotyk, część 1 (13 lip 2017)
Bunt wójta Przemka (3 lip 2017)
Sołacz - willowa dzielnica Poznania (15 cze 2017)
Cesarzowa Wiktoria w Poznaniu (9 cze 2017)
Protestanci w przedrozbiorowym Poznaniu, część 2 (27 maj 2017)
Protestanci w przedrozbiorowym Poznaniu, część 1 (18 maj 2017)
Zanim powstały Targi Poznańskie, czyli Wystawa Wschodnioniemiecka w 1911 roku. (14 maj 2017)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1835, część 2 (4 maj 2017)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1835, część 1 (27 kwi 2017)
10 poznańskich "naj..." (18 kwi 2017)
Medycyna i higiena w renesansowym Poznaniu (2 kwi 2017)
Adwentyści Dnia Siódmego w Poznaniu (22 mar 2017)
Bambrzy w dziejach Poznania, część 2 (9 mar 2017)
Bambrzy w dziejach Poznania, część 1 (3 mar 2017)
Jeżyckie wille - luksus i elegancja (15 lut 2017)
Legendarni biskupi poznańscy wg Długosza (6 lut 2017)
10 najsłynniejszych poznanianek (II) (22 sty 2017)
Poznaniacy wobec powstania listopadowego (30 lis 2016)
Paganini w Poznaniu (23 lis 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1810, część 2 (17 lis 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1810, część 1 (9 lis 2016)
Żydzi w międzywojennym Poznaniu (27 paź 2016)
Ks. Józef Rogaliński i starania o uniwersytet w osiemnastowiecznym Poznaniu (19 paź 2016)
10 najpiękniejszych ulic w Poznaniu (13 paź 2016)
Aleksander I w Poznaniu (29 wrz 2016)
Współczesne kościoły Poznania (23 wrz 2016)
Generał Tadeusz Kutrzeba i Armia "Poznań" (14 wrz 2016)
Niegolewski i inni, czyli wielkopolscy szwoleżerowie Napoleona (6 sie 2016)
Początki nowoczesnego sportu w Poznaniu (17 lip 2016)
Od października do czerwca, czyli ogólnopolskie znaczenie Czerwca'56 (7 lip 2016)
Johow-Gelände, czyli urok łazarskich kamienic (23 cze 2016)
Jak bernardyn z franciszkaninem, czyli wojna mnichów w siedemnastowiecznym Poznaniu (16 cze 2016)
95 lat Międzynarodowych Targów Poznańskich (2 cze 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1790, część 2 (25 maj 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1790, część 1 (19 maj 2016)
Adelajda i Kazimierz, czyli królewski ślub w katedrze poznańskiej (5 maj 2016)
Obchody Millenium Chrztu Polski w Poznaniu w 1966 roku (24 kwi 2016)
Jak Poznańczycy walczyli z germanizacją, część 2 (16 kwi 2016)
Jak Poznańczycy walczyli z germanizacją, część 1 (10 kwi 2016)
Socrealizm w Poznaniu (16 mar 2016)
Panowie z Górki (2 mar 2016)
Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, czyli namiastka uniwersytetu (25 lut 2016)
Jordan - biskup polski czy poznański? (11 lut 2016)
Zjazd poznański 1530 roku (3 lut 2016)
Architektura międzywojennego Poznania (28 sty 2016)
10 nietuzinkowych poznaniaków (12 sty 2016)
Życie w Poznaniu w pierwszych miesiącach Wielkiej Wojny w świetle "Kuriera Poznańskiego" (15 gru 2015)
Święci patroni Poznania (9 gru 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1740, część 2 (24 lis 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1740, część 1 (17 lis 2015)
Cmentarz na Górczynie (4 lis 2015)
130 lat komunikacji telefonicznej w Poznaniu (21 paź 2015)
Włosi w dawnym Poznaniu (7 paź 2015)
"Ukochana żona", czyli historia księżnej Ryksy szwedzkiej, żony Przemysła II (12 sie 2015)
10 najpiękniejszych kamienic poznańskiej "belle epoque" (28 lip 2015)
Od Intendentury do Collegium Historicum (14 lip 2015)
"Naród Sobie", czyli narodziny i pierwsze lata Teatru Polskiego w Poznaniu (30 cze 2015)
Rymarze, krawcy i kuśnierze, czyli słów kilka o rzemieślnikach w średniowiecznym Poznaniu (24 cze 2015)
Kulturkampf (9 cze 2015)
Poznańscy muzułmanie (2 cze 2015)
Port rzeczny w Poznaniu (26 maj 2015)
10 osobliwości Poznania (13 maj 2015)
Szkoci w Poznaniu (5 maj 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1700, część 2 (27 kwi 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1700, część 1 (21 kwi 2015)
Poznańscy reformaci i ich śródecki kościół (24 mar 2015)
Generał Krzyżanowski, czyli jak wielkopolski szlachcic został amerykańskim bohaterem (10 mar 2015)
Ludzie niezwyczajni - o Dezyderym Chłapowskim i księdzu Piotrze Wawrzyniaku słów kilka (3 mar 2015)
10 najpiękniejszych miejsc w Poznaniu (17 lut 2015)
Marcin Kasprzak i Róża Luksemburg, czyli socjaliści w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (1 lut 2015)
Wybierzmy 10 najpiękniejszych miejsc w Poznaniu (26 sty 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1650, część 2 (18 sty 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1650, część 1 (11 sty 2015)
Poznańska parafia prawosławna (14 gru 2014)
10 najpiękniejszych i najcenniejszych poznańskich kościołów (30 lis 2014)
"De optimo senatore", czyli międzynarodowa kariera pewnego poznańskiego biskupa (16 lis 2014)
Od Wszystkich Świętych do Andrzejek, czyli listopad w wielkopolskiej tradycji ludowej (2 lis 2014)
Poznań 1146 - Krzyszków 1157 (26 paź 2014)
Historia Folwarku Edwardowo (12 paź 2014)
Targowisko, centrum polskości i miejsce zgromadzeń, czyli Stary Rynek w XIX wieku (9 paź 2014)
10 symboli Poznania (21 wrz 2014)
Ad maiorem Dei gloriam, czyli przybycie jezuitów do Poznania (14 wrz 2014)
Na pensji w Poznaniu dziewiętnastego stulecia (7 wrz 2014)
Dzieje Górczyna (31 sie 2014)
Przerwa wakacyjna (27 lip 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1580, część 2 (21 lip 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1580, część 1 (13 lip 2014)
10 najsłynniejszych poznanianek (29 cze 2014)
Katedra poznańska królewską nekropolią? (22 cze 2014)
Grecy w Poznaniu (15 cze 2014)
Konstancja z Potockich Raczyńska, czyli żywot kobiety niezwykłej (8 cze 2014)
Poznańska parafia Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego (1 cze 2014)
Gniezno czy Poznań? Gdzie znajdowała się pierwsza stolica Polski? (25 maj 2014)
No to mamy już 3 lata! (21 maj 2014)
10 osób, które najbardziej przyczyniły się do rozwoju Poznania (18 maj 2014)
Co kryje park na osiedlu Czecha? Pruskie umocnienia wśród ratajskich bloków! (11 maj 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1500, część 2 (4 maj 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1500, część 1 (27 kwi 2014)
Wesołych Świąt! (13 kwi 2014)
Beocja czy Sparta? Jak wykształcił się poznański etos (23 mar 2014)
Reformowany Kościół Katolicki w Polsce i jego poznańska siedziba (16 mar 2014)
Pomniki Wieszcza Adama w Poznaniu (2 mar 2014)
Dominikanie, karmelici, bernardyni, czyli zakony żebracze w średniowiecznym Poznaniu (16 lut 2014)
Od Śluzy Katedralnej do powstania ICHOT (9 lut 2014)
W domu i w kamienicy, czyli jak mieszkali poznaniacy w XIX stuleciu (2 lut 2014)
Od osady Stelmachy do placu Wiosny Ludów (26 sty 2014)
Wehikuł czasu, czyli jak się żyło w Poznaniu 600 lat temu, część 2 (19 sty 2014)
Wehikuł czasu, czyli jak się żyło w Poznaniu 600 lat temu, część 1 (12 sty 2014)
Dwa stare forty. Jedna historia, wspólna przyszłość? (5 sty 2014)
Chwała Zwycięzcom! (26 gru 2013)
Wesołych Świąt! (22 gru 2013)
Z Poznania do Hollywood, czyli historia Lilli Palmer (15 gru 2013)
Legenda o trzech skradzionych Hostiach - prawda, czy mit? (8 gru 2013)
Sejm Dzielnicowy w Poznaniu (1 gru 2013)
Panorama renesansowego Poznania (17 lis 2013)
Miejsce kaźni Wielkopolan w okresie II wojny światowej - obóz koncentracyjny w Forcie VII w Poznaniu (8 lis 2013)
Kłopotliwy honorowy obywatel miasta Poznania (3 lis 2013)
Historia Jeżyc, część 2 (27 paź 2013)
Historia Jeżyc, część 1 (20 paź 2013)
Poznań kontra Kraków, czyli jezuickie starania o uniwersytet w Poznaniu w 1611 roku (13 paź 2013)
Doktor Marcin i inni, czyli początki poznańskiej pracy organicznej (29 wrz 2013)
Poznań w oparach czarnej magii (24 wrz 2013)
"W Poznaniu na wygnaniu", czyli poznańskie lata Kazimiery Iłłakowiczówny (15 wrz 2013)
Perły poznańskich podwórek, czyli ul. Ratajczaka 14 - historia zabudowy w podwórzu (8 wrz 2013)
Przerwa wakacyjna (21 lip 2013)
Burzliwe dzieje ratuszowego orła (14 lip 2013)
Podróż sentymentalna kolejką wąskotorową - kiedyś czasy świetności, a dziś pozostałości i wspomnienia (7 lip 2013)
Poznań pod wodą (30 cze 2013)
Wędrujące serce generała (23 cze 2013)
Pancerna Impreza. Fotorelacja z Dnia Otwartych Koszar w Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych (16 cze 2013)
Odrodzenie z upadku, czyli działalność Komisji Dobrego Porządku w Poznaniu (9 cze 2013)
Fort VIIa - militarna przeszłość, "biurowa" przyszłość (2 cze 2013)
Od Wszechnicy Piastowskiej do Uniwersytetu Poznańskiego (26 maj 2013)
Książę Przemysł I - ojciec Poznania (19 maj 2013)
Medycyna i higiena w Poznaniu XIX stulecia (12 maj 2013)
28. Dni Ułana 2013 - fotorelacja Agnieszki Wiśniewskiej. (7 maj 2013)
"Błazeńskie urządzenie", czyli historia poznańskich koziołków (28 kwi 2013)
Poznańska Gra Liczbowa "Koziołki" (21 kwi 2013)
Hipodrom Wola - tradycja i teraźniejszość (14 kwi 2013)
Halo, halo, tu Radio Poznań! (7 kwi 2013)
Wesołych Świąt (28 mar 2013)
Książka w renesansowym Poznaniu (24 mar 2013)
Świat, którego już nie ma - Bambrzy na poznańskich Ratajach (17 mar 2013)
"Wichrzyciele i warchoły", czyli Marzec'68 w Poznaniu (10 mar 2013)
Apel (3 mar 2013)
Pozostałości Poznańskiej Twierdzy Fortowej - Fort 1 (3 mar 2013)
Alianckie naloty na Poznań (24 lut 2013)
Budynki pokawaleryjskie w Poznaniu, czyli od koszar do osiedla (17 lut 2013)
Jego Królewska Mość Mikołaj Rychlik (10 lut 2013)
Poznań w latach Wielkiej Wojny (3 lut 2013)
Zachować w pamięci miniony czas, czyli o Muzeum Uzbrojenia na poznańskiej Cytadeli (27 sty 2013)
Konkurs "Blog Roku 2012" (24 sty 2013)
"Piękna Polka", czyli historia królowej Elżbiety Ryksy (20 sty 2013)
Spotkanie z Igorem Janke (15 sty 2013)
Poznańskie stadiony, część 3 - Stadion przy ul. Bułgarskiej (13 sty 2013)
Dwieście lat temu urodził się Hipolit Cegielski! (6 sty 2013)
Wesołych Świąt !!! (19 gru 2012)
Rozrywki dzieci i młodzieży w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (9 gru 2012)
Powojenna odbudowa Starego Rynku (2 gru 2012)
Roman Wilhelmi - wybitny aktor z Poznania (25 lis 2012)
Ponowny pochówek junikowskich kosynierów (21 lis 2012)
Antiqua civitas posnaniensis, czyli dzieje Śródki (18 lis 2012)
Poznań w listopadzie 1918 roku (11 lis 2012)
Poznańska moda w czasach Oświecenia (5 lis 2012)
Odsłonięcie pomnika Romana Wilhelmiego w Poznaniu - fotorelacja (5 lis 2012)
Mały komunikat (5 lis 2012)
Poznańskie stadiony, część 2 - Stadion im. Edmunda Szyca (5 lis 2012)
Legenda polskiej archeologii (21 paź 2012)
Jak budowano Winogrady (14 paź 2012)
Poznaniaków droga ku nowoczesności (8 paź 2012)
Złodziejki, prostytutki, cudzołożnice, czyli kobieca przestępczość w dawnym Poznaniu (30 wrz 2012)
Od mostu Łacina do mostu św. Rocha (23 wrz 2012)
Jak króla Henryka w Poznaniu witano (16 wrz 2012)
Poznańskie stadiony, część 1 - Stadion Lecha na Dębcu (9 wrz 2012)
Budowniczy, uczony, biskup i polityk, czyli opowieść o Janie Lubrańskim (2 wrz 2012)
Pomniki dziewiętnastowiecznego Poznania (26 sie 2012)
Poznańscy ułani (15 sie 2012)
Na scenach kabaretów międzywojennego Poznania (12 sie 2012)
Próby emancypacji poznańskich Żydów w pierwszej połowie XIX wieku (8 sie 2012)
Dzieje "Poznańskiej Wenecji" (5 sie 2012)
Czas na urlop! (17 lip 2012)
Poznański debiut Władysława Hańczy (15 lip 2012)
Najcenniejsza relikwia poznańskiej katedry (11 lip 2012)
Łacińskie inskrypcje na poznańskim Ratuszu, część 2 (8 lip 2012)
Łacińskie inskrypcje na poznańskim Ratuszu, część 1 (4 lip 2012)
Poznański romantyk - Ryszard Wincenty Berwiński (28 cze 2012)
Na pomoc Prezydentowi i Rządowi! Poznań wobec przewrotu majowego 1926 roku (24 cze 2012)
Roman May i jego przemysłowe imperium (20 cze 2012)
Poznańskie organy Ladegasta (17 cze 2012)
Książka w średniowiecznym Poznaniu (10 cze 2012)
Wielkopolskie struktury przedwojennego wywiadu i kontrwywiadu, czyli "Dwójka" w Poznaniu i Bydgoszczy, część 2 (6 cze 2012)
Wielkopolskie struktury przedwojennego wywiadu i kontrwywiadu, czyli "Dwójka" w Poznaniu i Bydgoszczy, część 1 (3 cze 2012)
"Echt Poznanioki" kontra "Galicjoki", czyli konflikt swój-obcy w międzywojennym Poznaniu (30 maj 2012)
Królewska Niemiecka Akademia (27 maj 2012)
No to stuknął nam roczek! (20 maj 2012)
Pierwszy polski podręcznik savoir-vivre (16 maj 2012)
Centrum Turystyki Kulturowej TRAKT, czyli jak wypromować Poznań, część 2 (13 maj 2012)
Dzieje poznańskiej masonerii, część 2 (9 maj 2012)
Dzieje poznańskiej masonerii, część 1 (6 maj 2012)
Poznań a Konstytucja 3 Maja (3 maj 2012)
Rowerem przez Afrykę (29 kwi 2012)
Rycerze św. Jana Jerozolimskiego w Poznaniu (25 kwi 2012)
Czy w Poznaniu strzelano do cara? (15 kwi 2012)
Początki poznańskiej kinematografii (11 kwi 2012)
Palmy, zajączek i dyngus, czyli wielkopolskie tradycje wielkanocne, część 2 (1 kwi 2012)
Palmy, zajączek i dyngus, czyli wielkopolskie tradycje wielkanocne, część 1 (28 mar 2012)
Centrum Turystyki Kulturowej TRAKT, czyli jak wypromować Poznań, część 1 (25 mar 2012)
Ostatnia publiczna egzekucja w Polsce (21 mar 2012)
Poznańskie duchy i zjawy (18 mar 2012)
Szermierz poznańskiej kontrreformacji (14 mar 2012)
Moda renesansowego Poznania (11 mar 2012)
Związki Józefa Ignacego Kraszewskiego z Poznaniem (7 mar 2012)
Edukacja regionalna - czy jest obecna w szkole? (4 mar 2012)
O profesji kata w dawnym Poznaniu (29 lut 2012)
Ferdinand Foch w Poznaniu (26 lut 2012)
Najstarsza poznańska nekropolia (22 lut 2012)
O poznańskich łaźniach (19 lut 2012)
Ustrój renesansowego Poznania (15 lut 2012)
Tragiczna historia Ludgardy (12 lut 2012)
Trakt Królewsko-Cesarski. Podróż po historii Poznania, częśc 3 (8 lut 2012)
Perły Starego Rynku, część 4 (5 lut 2012)
Matka, żona i nauczycielka, czyli pozycja kobiet w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (1 lut 2012)
Ze wspomnień poznańskiego architekta (29 sty 2012)
Trakt Królewsko-Cesarski. Podróż po historii Poznania, częśc 2 (25 sty 2012)
Między lojalnością a kontestacją. Mniejszość niemiecka w międzywojennym Poznaniu (22 sty 2012)
Poznań w Prusach Południowych 1793 - 1806 (17 sty 2012)
Trakt Królewsko-Cesarski. Podróż po historii Poznania, część 1 (15 sty 2012)
Krynoliny, gorsety, surduty i cylindry. Kilka słów o modzie dziewiętnastowiecznego Poznania, część 2 (12 sty 2012)
Pomnik Powstańców Wielkopolskich (10 sty 2012)
Kawiarnia, teatr i karty, czyli kilka słów o rozrywkach osiemnastowiecznego Poznania (8 sty 2012)
Z Rogalina przez Francję i Holandię, do Brazylii (5 sty 2012)
Bale w hotelu Bazar (3 sty 2012)
Świąteczny komunikat (20 gru 2011)
Gwiazdor, makiełki i Herody, czyli wielkopolskie tradycje bożonarodzeniowe, część 2 (18 gru 2011)
Gwiazdor, makiełki i Herody, czyli wielkopolskie tradycje bożonarodzeniowe, część 1 (15 gru 2011)
Perły Starego Rynku, część 3 (13 gru 2011)
Krynoliny, gorsety, surduty i cylindry. Kilka słów o modzie dziewiętnastowiecznego Poznania (11 gru 2011)
Prezydent "Rzeczpospolitej Polskiej Poznańskiej" (5 gru 2011)
Perły Starego Rynku, część 2 (4 gru 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 7 (1 gru 2011)
Most znany i nieznany (29 lis 2011)
Romantycy i spiskowcy, czyli próba wywołania powstania w 1846 roku w Poznaniu (27 lis 2011)
Mentalność mieszkańców dawnego Poznania (24 lis 2011)
Perły Starego Rynku, część 1 (22 lis 2011)
Elegantki i modnisie dwudziestolecia międzywojennego (20 lis 2011)
Prezydent-legenda, czyli opowieść o Cyrylu Ratajskim (17 lis 2011)
Skóry, wosk, śledzie i wino, czyli handel nowożytnego Poznania, część 2 (15 lis 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 6 (13 lis 2011)
Patron najsłynniejszej ulicy w Poznaniu (10 lis 2011)
Miłość i polityka (8 lis 2011)
Skóry, wosk, śledzie i wino, czyli handel nowożytnego Poznania, część 1 (6 lis 2011)
Jak budowano Rataje (3 lis 2011)
Cmentarze na poznańskiej Cytadeli (1 lis 2011)
Muzyka w dawnym Poznaniu (30 paź 2011)
Polacy i Niemcy w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (27 paź 2011)
Dyplomata - arcybiskup - więzień - kardynał (25 paź 2011)
To już niemal sto lat, czyli historia Warty Poznań (23 paź 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów osiemnastowiecznego Poznania (20 paź 2011)
Tramwaje konne w Poznaniu (18 paź 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 6 (16 paź 2011)
Religijność w barokowym Poznaniu (13 paź 2011)
Twórca poznańskiego ratusza (11 paź 2011)
Dzieje poznańskiej sceny operetkowej (9 paź 2011)
Poznańskie wiosła (6 paź 2011)
Rozrywki mieszkańców renesansowego Poznania (4 paź 2011)
Administracja niemiecka w okupowanym Poznaniu 1939-45 (2 paź 2011)
Doktor Marcin (29 wrz 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 5 (27 wrz 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 5 (25 wrz 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów siedemnastowiecznego Poznania (22 wrz 2011)
Historia "Kolejorza", część 2 (20 wrz 2011)
Od miasta-twierdzy do nowoczesnej metropolii. Rozwój Poznania w 1 poł. XX wieku. (18 wrz 2011)
Ludność żydowska w średniowiecznym i nowożytnym Poznaniu (15 wrz 2011)
Filolog i fabrykant. Opowieść o Hipolicie Cegielskim (13 wrz 2011)
Historia "Kolejorza", część 1 (11 wrz 2011)
Pomnik Armii "Poznań" (9 wrz 2011)
Międzynarodowe Targi Poznańskie w okresie międzywojennym, część 2 (6 wrz 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 4 (4 wrz 2011)
Wrzesień 1939 roku w Poznaniu (2 wrz 2011)
Międzynarodowe Targi Poznańskie w okresie międzywojennym, część 1 (31 sie 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 4 (29 sie 2011)
Most Królowej Jadwigi (27 sie 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów szesnastowiecznego Poznania (25 sie 2011)
Poznańska Georges Sand (23 sie 2011)
Bułgarzy w Poznaniu (21 sie 2011)
Kolegium Jezuickie w Poznaniu (19 sie 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 3 (17 sie 2011)
Występy Heleny Modrzejewskiej na scenach poznańskich teatrów (15 sie 2011)
Komunikat (30 lip 2011)
Przybycie Bambrów do Poznania (28 lip 2011)
Edward hr. Raczyński (1786 - 1845) (26 lip 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 3. Czas pracy i odpoczynku. (25 lip 2011)
Edukacja dziewcząt w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (24 lip 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów średniowiecznego Poznania (22 lip 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 2 (22 lip 2011)
Szwedzi w Poznaniu, część 2 (21 lip 2011)
Mikołaj Skrzetuski (ok. 1610 - 1673) (19 lip 2011)
Szwedzi w Poznaniu, część 1 (18 lip 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 1 (17 lip 2011)
Poznań na morzach i oceanach, część 3 (16 lip 2011)
Poznań na morzach i oceanach, część 2 (15 lip 2011)
Poznań na morzach i oceanach, część 1 (14 lip 2011)
Inteligencja polska w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (13 lip 2011)
Biskup Andrzej Bniński (1396 - 1479) (12 lip 2011)
Perypetie z pomnikiem Bamberki (11 lip 2011)
Reformacja i kontrreformacja w Poznaniu, część 2 (10 lip 2011)
Reformacja i kontrreformacja w Poznaniu, część 1 (9 lip 2011)
Biblioteka Raczyńskich (8 lip 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 2 (7 lip 2011)
Antoni Pfitzner i jego firma (5 lip 2011)
Krótka historia Łazarza (4 lip 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 1 (3 lip 2011)
Przyjęcia u prezydenta Ratajskiego (2 lip 2011)
Emilia Sczaniecka (1804 - 1896) (1 lip 2011)
Zajezdnia tramwajowa przy ulicy Gajowej (30 cze 2011)
Panorama średniowiecznego Poznania, część 2 (29 cze 2011)
Pomnik Poznańskiego Czerwca'56 (28 cze 2011)
Poznański Czerwiec 1956 (27 cze 2011)
Przemysł piwowarski w Poznaniu w XIX i na początku XX wieku (26 cze 2011)
Panorama średniowiecznego Poznania, część 1 (25 cze 2011)
Pomnik Bismarcka w Poznaniu (24 cze 2011)
Akademia Lubrańskiego (23 cze 2011)
Kościół św. Wojciecha (22 cze 2011)
Antoni Radziwiłł 1775 - 1833 (21 cze 2011)
Ustrój średniowiecznego Poznania (20 cze 2011)
Fortyfikacje Twierdzy Poznań - bariera w rozwoju miasta w XIX wieku (19 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 5 (18 cze 2011)
Pałac Górków (16 cze 2011)
Józef Struś 1510 - 1568 (15 cze 2011)
Brytyjski nalot na Poznań (14 cze 2011)
Krótka historia Wildy (13 cze 2011)
Zamtuzy i gamratki, czyli płatna miłość w Poznaniu, część 2 (12 cze 2011)
Więzienia w Poznaniu (10 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 4 (9 cze 2011)
Pożary i powodzie w renesansowym Poznaniu (8 cze 2011)
Perła poznańskiego baroku (7 cze 2011)
Twórca praskiego golema był Poznaniakiem (6 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 3 (5 cze 2011)
Zamtuzy i gamratki, czyli płatna miłość w Poznaniu, część 1 (4 cze 2011)
Pręgierz (3 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 2 (2 cze 2011)
Paweł Edmund Strzelecki 1797 - 1873 (1 cze 2011)
Zamek Wilhelma II (31 maj 2011)
Poznańskie czarownice i ich obrońcy (30 maj 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 1 (29 maj 2011)
Poznaniak wśrod pionierów pediatrii (27 maj 2011)
Poznaniak współtwórcą wielkich odkryć geograficznych (26 maj 2011)
Sytuacja kobiet w renesansowym Poznaniu (25 maj 2011)
Zamek Przemysła (24 maj 2011)
Dopisek (23 maj 2011)
Napoleon w Poznaniu (23 maj 2011)
Herb miasta Poznania (22 maj 2011)
Skąd się wzięła nazwa "Poznań"? (21 maj 2011)
Witam wszystkich i zapraszam do lektury. (20 maj 2011)
Zdjęcie: Marek Barankiewicz