blog background
 
Maciej Brzeziński: Poznańskie Historie
historia, zabytki, kultura, ludzie
metka_epoznan
Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, czyli namiastka uniwersytetu
ok
23
not ok
1
liczba odsłon: 369
Mimo, że tradycje uniwersyteckie Poznania sięgają 400 lat,  a nawet więcej, bo można przyjąć, że Akademia Lubrańskiego, założona w 1519 r., to także część owych tradycji, aż dziw bierze, że poznański uniwersytet liczy sobie dopiero niespełna 100 lat. No cóż, skoro nie było w Poznaniu uniwersytetu, to trzeba było stworzyć jego namiastkę. 


Od starań o podniesienie kolegium jezuickiego do rangi uniwersytetu na początku XVII, co jakiś czas podnoszono sprawę utworzenia w Poznaniu pełnoprawnej uczelni wyższej. Stolica Wielkopolski posiadała warunki i kadrę potrzebną do stworzenia wszechnicy, ale sprzeciw najpierw Uniwersytetu Jagiellońskiego, a później pruskiego zaborcy, storpedował te plany. W 1857 r. grupa naukowców i miłośników nauki, z których wielu zaangażowanych było w pracę organiczną, powołało do życia instytucję naukową, która gromadziła uczonych i pasjonatów nauki, a jej celem była popularyzacja wiedzy. Wielu z jej członków przyczyniło się z czasem do powstania Uniwersytetu Poznańskiego i stanowiło jego kadrę. Instytucja ta działa do dziś. Mowa tu oczywiście o Poznańskim Towarzystwie Przyjaciół Nauk.


1. Arcybiskup Leon Przyłuski.


O uniwersytet w Wielkim Księstwie Poznańskim

Już w pierwszej połowie XIX w., grono wybitnych mieszkańców Wielkopolski, nie tylko Polaków zresztą, słało petycje do władz pruskich i wysuwało propozycję utworzenia w Poznaniu uniwersytetu. Sprawę tę podnoszono kilkakrotnie na sejmach prowincjonalnych, które powstały w 1827 r. i miały charakter doradczy. Jeśli dany postulat zyskał poparcie 2/3 głosów, wówczas można było wystąpić z petycją do króla. W 1843 r. opracowano plan erygowania uniwersytetu składającego się z trzech wydziałów: filozoficznego, teologicznego i prawnego oraz szkoły chirurgiczno-medycznej. Wobec niepowodzenia tej propozycji, kolejną wysunął arcybiskup Gniezna i Poznania, Leon Przyłuski w 1845 r. Zakładała ona przekształcenie seminarium duchownego w uczelnię wyższą – akademię duchowną. Plany te spotkały się z przychylną reakcją opinii publicznej, ale one również upadły. Kolejną próbę podjęto w dobie Wiosny Ludów w 1848 r. Zakładała ona utworzenie uniwersytetu krajowego polsko-niemieckiego, ale plany te nie doczekały się realizacji. Trzeba przyznać, że w zabiegi o uniwersytet w latach 40. XIX wieku, angażowali się także Niemcy, na czele z przychylnym Polakom nadburmistrzem Poznania, Eugenem Naumanem. Ze strony polskiej, oprócz wspomnianego arcybiskupa Przyłuskiego, w sprawę zaangażowani byli m.in. ziemianie: Tytus Działyński i Wojciech Lipski oraz filozofowie i społecznicy: August Cieszkowski i Karol Libelt. Ostatni raz sprawę utworzenia uniwersytetu w zaborze pruskim podniesiono w 1879 r. Władze pruskie konsekwentnie odrzucały te propozycje, obawiające się, że wyższa uczelnia mogłaby stać się ogniskiem krzewienia polskości.


2. Tytus Działyński.


Kiedy marzenia o szkole wyższej w Poznaniu nie ziszczały się, organicznicy podejmowali wiele inicjatyw, które mogły choć w części zrekompensować brak takiej instytucji. W latach 1841–43 Karol Libelt i historyk Jędrzej Moraczewski organizowali w Pałacu Działyńskich wykłady otwarte, które jednak nie zaowocowały przyjęciem żadnych ram instytucjonalnych, ale przyczyniły się do zainteresowania Poznańczyków nauką. Karol Libelt wykładał estetykę, August Cieszkowski filozofię, Jędrzej Moraczewski historię, lekarz Teofil Matecki chemię i fizykę, a adwokat Jakub Krauthofer, prawo. W 1870 r., staraniem Augusta Cieszkowski utworzono w podpoznańskim Żabikowie średnią szkołę rolniczą o tak wysokim poziomie nauczania, że trzy lata później przekształcono ją w wyższą szkołę rolniczą, niestety, już w 1876 r., została ona zamknięta. Staraniem miejscowych Niemców, w 1903 r. powstała w Poznaniu Królewska Akademia Niemiecka, ale nie miała ona pełni praw uniwersyteckich i właściwie służyła raczej dokształcaniu, niż kształceniu. Pamiątką bo niej jest okazały gmach dzisiejszego Collegium Minus. Zainteresowanych bliżej tą szkołą, odsyłam do tekstu: http://epoznan.pl/blogi-blog-19-1026


3. Karol Libelt.


Pomysł Kazimierza Szulca

Co ciekawe, mimo istnienia w Poznaniu w połowie XIX w. prężnego ośrodka pracy organicznej, inicjatorem założenia towarzystwa naukowego w stolicy Wielkopolski był nie Poznańczyk, a Pomorzanin - Kazimierz Szulc. Miał on za sobą burzliwą, acz heroiczną przeszłość. Uczestniczył w spiskach lat czterdziestych, za co trafił do więzienia, a uwolniła go Wiosna Ludów. Po ustatkowaniu się zrobił doktorat na Uniwersytecie Wrocławskim i zajął się etnografią. W 1856 r. przybył do Poznania i objął posadę nauczyciela w Gimnazjum św. Marii Magdaleny. W rozmowach z przyjaciółmi, zaproponował utworzenie masowej organizacji szerzącej wiedzę na wzór czeskiej Maticy, lub mniej masowego, Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, powstałego w 1800 r., a zlikwidowanego po upadku powstania listopadowego. Postanowił zainteresować tym projektem elity Poznania. Początkowo napotkał jednak na sceptycyzm Hipolita Cegielskiego, uważanego za następcę Karola Marcinkowskiego. Filolog-fabrykant, uważał, że nie da się stworzyć w Poznaniu towarzystwa naukowego na wzór warszawskiego, bowiem tutejsze środowisko naukowe jest zbyt małe. Na szczęście z entuzjazmem odnieśli się do tej idei inni organicznicy, w tym m.in.: Tytus Działyński, prawnik Władysław Niegolewski (syn bohatera spod Somosierry, pułkownika Andrzeja Niegolewskiego), Karol Libelt i  August Cieszkowski. Postanowiono, że poznańskie stowarzyszenie nazwie się Towarzystwo Przyjaciół Nauk Poznańskie i będzie nawiązywać do Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. Odpowiedzią na wątpliwości Cegielskiego był zapis w projekcie statutu, mówiący o tym, że towarzystwo skupia zarówno naukowców, jak i miłośników nauki.


4. Władysław Niegolewski.


Zebranie konstytucyjne odbyło się 12 stycznia 1857 r. w mieszkaniu Władysława Niegolewskiego w przy ul. Młyńskiej (ob. ul. Seweryna Mielżyńskiego). Wzięło w nim udział 42 członków założycieli, wśród których było: 15 ziemian, 8 prawników, 6 profesorów gimnazjalnych, 4 urzędników,  2 historyków, 2 lekarzy, 1 ksiądz, 1 kupiec, 1 przemysłowiec, 1 księgarz i 1 dziennikarz. Uchwalono statut i wybrano prezesa, którym został Cieszkowski, natomiast arcybiskupa Leona Przyłuskiego mianowano honorowym prezesem Towarzystwa. Towarzystwo Naukowe Poznańskie postawiło sobie za cel wydawanie i gromadzenie źródeł dotyczących przeszłości polski, opracowywanie, tłumaczenie i wydawanie dzieł uznanych autorów i klasyków literatury polskiej. W toku działalności, PTPN utworzyło bibliotekę i zbiory muzealne. Aby nie drażnić Prusaków zapisano w statusie, że towarzystwo nie prowadzi działalności politycznej, a jedynie naukową i publicystyczną.


5. August Cieszkowski.


Źródłem finansowania towarzystwa były składki członkowskie, darowizny oraz udziały w poznańskim Bazarze. Władze pruskie, którym oczywiście powstanie Towarzystwa było nie w smak,  ale nic zrobić nie mogły, co oczywiście nie oznaczało, że nie starali się sabotować jego działalności. Wkrótce po powstaniu PTPN wydano zarządzenie, na mocy którego zabroniono nauczycielom wstępować do Towarzystwa. Nauczyciele mieli status urzędników państwowych, a więc musieli podporządkować się decyzji władz. Tym sposobem jednak pomysłodawca PTPN, Kazimierz Szulc, jako nauczyciel, znalazł się poza towarzystwem. Mimo przeszkód stawianych przez władzę, liczba członków PTPN szybko rosła. Już kilka miesięcy po złożeniu Towarzystwa, należało do niego już 140 członków, a w 1918 r. aż 796. Niemal każda postać, która zaznaczyła się jakoś z dziejach Poznania drugiej połowy XIX i pierwszej połowy XX wieku, należała do PTPN. Dość wymienić chociażby historyków: Józefa Łukaszewicza, Stanisława Karwowskiego, czy Kazimierza Jarochowskiego. Prócz tego do PTPN należało wielu ziemian – działaczy społecznych, jak choćby wspomniany Tytus Działyński, a także słynny generał i wzorowy gospodarz z Turwi, Dezydery Chłapowski. Dalej wśród członków PTPN znalazł się autor słynnych Przechadzek po mieście, Marceli Motty, ponadto lekarze: Ludwik Gąsiorowski, Teofil Matecki i Heliodor Święcicki, w przyszłości założyciel i pierwszy rektor Uniwersytetu Poznańskiego. Prócz tego członkami Towarzystwa byli dwaj przyszli arcybiskupi: Florian Stablewski i Edward Likowski, jeden z ojców polskiej archeologii – Józef Kostrzewski, przemysłowcy: Hipolit Cegielski i jego syn Stefan oraz Roman May. W 1911 r. w poczet członków Towarzystwa przyjęto pierwszą kobietę, lekarkę Janinę Żniniewicz. Aby podkreślić ponadzaborowy charakter PTPN, przyjęto wielu wybitnych Polaków z innych zaborów jako członków honorowych, korespondencyjnych i rzeczywistych. Wystarczy tu wymienić choćby Jana Matejkę, Józefa Kraszewskiego, Michała Bobrzyńskiego i Aleksandra Brücknera.


6. Heliodor Święcicki.


Działalność Towarzystwa

Aby usprawnić prace Towarzystwa, stworzono odpowiednie struktury organizacyjne, poprzez stworzenie wydziałów. Początkowo powstały dwa wydziały: Wydział Przyrodniczy i Wydział Nauk Historycznych i Moralnych. Po jakimś czasie z pierwszego wyłoniono Wydział Lekarski, a z drugiego – Wydział Teologiczny. Na krótko przed odzyskaniem niepodległości, powstały kolejne wydziały: Prawno-Ekonomiczny, Archeologiczny i Sztuki. Krótki żywot miały zaś wydziały: Nauk Ekonomicznych i Statystycznych oraz Nauk Technicznych.


7. Pismo Zarządu PTPN do Maksymiliana Jackowskiego.


Członkowie PTPN w ramach swoich wydziałów, odczytywali napisane przez siebie rozprawy, po czym dyskutowano nad zawartymi w nich tezami. Te bardziej wartościowe publikowano w „Rocznikach” Towarzystwa, ukazujących się od 1860 r. Prócz tego, badano źródła do dziejów Polski, przygotowywano sprawozdania z odbytych „wycieczek” archeologicznych i wykonywano inne prace zlecane wydziałom przez zarząd. Ciekawym pomysłem na pobudzenie ludności do badań naukowych było organizowanie konkursów na pracę naukową. Pierwszy konkurs ogłoszono już w 1857 r. Główną nagrodą był 1000 talarów. Aby ją zdobyć, należało przedstawić rozprawę na temat: „Historia włościan i stosunków ekonomicznych w dawnej Polsce”. Zarząd PTPN chyba jednak zbyt wysoko ustawił poprzeczkę, nie zdając sobie widocznie sprawy, że w tamtych czasach, przy ówczesnym stanie wiedzy, napisanie podobnej pracy wymagało wieloletnich i kosztownych badań w archiwach i bibliotekach, stąd nie dziwi, że przez 15 lat (!) nie wyłoniono zwycięzcy. Dopiero po obniżeniu wymagań, przyznano nagrodę Aleksandrowi Maciejowskiemu z Warszawy, znanemu erudycie. Podobnych konkursów było oczywiście więcej.


8. Budynek PTPN w 1883 r.


Ważnym owocem działalności Towarzystwa, był współudział z publikowaniu ważnych wydawnictw źródłowych, jak chociażby Kodeksu Dyplomatycznego Polskiego. Nie obyło się jednak bez wpadek. Choć brzmi to kuriozalnie, odmówiono i to aż dwukrotnie, prośbie Oskara Kolberga o wydanie części jego monumentalnego dzieła Lud, dotyczącej etnografii Wielkopolski. Zasłaniano się brakiem pieniędzy, ale prawdziwym powodem było chyba niedocenienie pracy ojca polskiej etnografii. Na szczęście, Kolberg wydał swe dzieło gdzie indziej i dziś stanowi ono bezcenne źródło wiedzy o obyczajach i zwyczajach ludu wiejskiego ziem dawnej Rzeczpospolitej w połowy XIX stulecia.


9. Dziedziniec PTPN.


Organizowano także publiczne wykłady, aby dzięki temu, zgodnie ze statutem, popularyzować wiedzę, jednak źródłem prawdziwej dumy członków Towarzystwa, były jego zbiory biblioteczne, muzealne, archeologiczne i przyrodnicze. Zanim jednak można było udostępnić te bogate zbiory publiczności, trzeba było rozwiązać problemy lokalowe, z którymi PTPN borykał się od samego powstania. Początkowo Towarzystwo zbierało się w gmachu Biblioteki Raczyńskich, ale po śmierci Rogera Raczyńskiego władze niemieckie wymówiły Towarzystwu lokal. Przeniesiono się więc do Bazaru, aż w 1871 r., kupiono dom przy ul. Młyńskiej (od. Mielżyńskiego) i przebudowano go, dostosowując do potrzeb Towarzystwa. Uroczyste otwarcie nowej siedziby nastąpiło w 1882 r. Wkrótce dokupiono sąsiadującą nieruchomość i również ją przebudowano. Autorem projektu siedziby PTPN był początkujący wówczas, ale wielce utalentowany architekt Roger Sławski, sam będący zresztą członkiem Towarzystwa. Do dzisiaj mieści się tam siedziba PTPN i biblioteka, jedna z największych i najlepiej zaopatrzonych w Poznaniu. W chwili przeprowadzki do nowej siedziby, jej zbiory liczyły już ponad 50 tys. tomów. Muszę przyznać, że podczas studiów uwielbiałem korzystać ze zbiorów tej biblioteki, a zwłaszcza pracować w jej czytelni, która była co prawda niewielka, ale miała niesamowity klimat.


Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk okazało się bardzo trwałą inicjatywą poznańskich organiczników, istnieje bowiem nieprzerwalnie do dziś. Jego wieloletnia działalność jest trudna do przecenienia. Stworzyło bowiem nie tylko środowisko naukowe i wyrobiło wśród Poznańczyków przekonanie o potrzebie uprawiania i popularyzacji nauki. Co najważniejsze jednak, spośród członków Towarzystwa wyszli organizatorzy Uniwersytetu Poznańskiego, powstałego w 1919 r. Nieprzypadkowo, prezes PTPN został pierwszy rektorem poznańskiej wszechnicy.

Źródło:

Molik W., Zamiast uniwersytetu. Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, w: Vivat Academia! 400 lat tradycji akademickich Poznania. Wydawnictwo pokonferencyjne CTK TRAKT, Poznań 2012.

Trzeciakowski L., Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk w dobie zaborów, w: Alma Mater Posnaniensis. W 80. rocznicę utworzenia Uniwersytetu w Poznaniu, Poznań 1999.  

Źródło fotografii:

1. By anonymous plate (Biblioteka Narodowa) [Public domain], via Wikimedia Commons

2. By Anonymous plate (http://www.bkpan.poznan.pl/muzeum/index.html) [Public domain], via Wikimedia Commons

3. By Maksymilian Fajans (1827-1890) [Public domain], via Wikimedia Commons

4. By Anonymous plate [Public domain], via Wikimedia Commons

5. By Maksymilian Fajans (1827-1890) [Public domain or Public domain], via Wikimedia Commons

6. By nn (Przewodnik Katolicki 14.11.1920 Nr 46 R.26) [Public domain or Public domain], via Wikimedia Commons

7. By Anonymous [CC0], via Wikimedia Commons

8. By nn [Public domain], via Wikimedia Commons

9. By MOs810 (Own work) [CC BY-SA 3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons

 
WASZE KOMENTARZE[1]
avatarUporekMarcepanowicz: Wielcy ludzie, wielcy Polacy. Już samo przebywanie w gmachu PTPN daje poczucie obcowania z historią.
dodano: Piątek, 2016.02.26 14:22
ok
12
not ok
0
odpowiedz|usuń
DODAJ KOMENTARZ | Jesteś niezalogowany, Twój nick będzie poprzedzony ~zaloguj | zarejestruj
Liczba znaków do wykorzystania: 1000
codeimgNie jesteś anonimowy, Twoje IP zapisujemy w naszej bazie danych. Dodając komentarz akceptujesz Regulamin Forum
Do poprawnego działania mechanizmu dodawania komentarzy wymagane jest włączenie obsługi ciasteczek.
avatar
MACIEJ BRZEZIŃSKI
poznanskiehistorie.epoznan.pl
RSSsend_message
Nazywam się Maciej Brzeziński. Z wykształcenia jestem historykiem i wschodoznawcą. Od maja 2011 roku prowadzę tego bloga. Historia Poznania to jedna z moich pasji, ale za to największa, dlatego chcę popularyzować fascynujące dzieje tego miasta. Można mnie znaleźć także pod adresem: www.poznanskiehistorie.blogspot.com oraz na facebooku. Zapraszam więc do lektury.
Mój kontakt: poznanskiehistorie@gmail.com
ARCHIWUM WPISÓW
Sołacz - willowa dzielnica Poznania (15 cze 2017)
Cesarzowa Wiktoria w Poznaniu (9 cze 2017)
Protestanci w przedrozbiorowym Poznaniu, część 2 (27 maj 2017)
Protestanci w przedrozbiorowym Poznaniu, część 1 (18 maj 2017)
Zanim powstały Targi Poznańskie, czyli Wystawa Wschodnioniemiecka w 1911 roku. (14 maj 2017)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1835, część 2 (4 maj 2017)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1835, część 1 (27 kwi 2017)
10 poznańskich "naj..." (18 kwi 2017)
Medycyna i higiena w renesansowym Poznaniu (2 kwi 2017)
Adwentyści Dnia Siódmego w Poznaniu (22 mar 2017)
Bambrzy w dziejach Poznania, część 2 (9 mar 2017)
Bambrzy w dziejach Poznania, część 1 (3 mar 2017)
Jeżyckie wille - luksus i elegancja (15 lut 2017)
Legendarni biskupi poznańscy wg Długosza (6 lut 2017)
10 najsłynniejszych poznanianek (II) (22 sty 2017)
Poznaniacy wobec powstania listopadowego (30 lis 2016)
Paganini w Poznaniu (23 lis 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1810, część 2 (17 lis 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1810, część 1 (9 lis 2016)
Żydzi w międzywojennym Poznaniu (27 paź 2016)
Ks. Józef Rogaliński i starania o uniwersytet w osiemnastowiecznym Poznaniu (19 paź 2016)
10 najpiękniejszych ulic w Poznaniu (13 paź 2016)
Aleksander I w Poznaniu (29 wrz 2016)
Współczesne kościoły Poznania (23 wrz 2016)
Generał Tadeusz Kutrzeba i Armia "Poznań" (14 wrz 2016)
Niegolewski i inni, czyli wielkopolscy szwoleżerowie Napoleona (6 sie 2016)
Początki nowoczesnego sportu w Poznaniu (17 lip 2016)
Od października do czerwca, czyli ogólnopolskie znaczenie Czerwca'56 (7 lip 2016)
Johow-Gelände, czyli urok łazarskich kamienic (23 cze 2016)
Jak bernardyn z franciszkaninem, czyli wojna mnichów w siedemnastowiecznym Poznaniu (16 cze 2016)
95 lat Międzynarodowych Targów Poznańskich (2 cze 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1790, część 2 (25 maj 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1790, część 1 (19 maj 2016)
Adelajda i Kazimierz, czyli królewski ślub w katedrze poznańskiej (5 maj 2016)
Obchody Millenium Chrztu Polski w Poznaniu w 1966 roku (24 kwi 2016)
Jak Poznańczycy walczyli z germanizacją, część 2 (16 kwi 2016)
Jak Poznańczycy walczyli z germanizacją, część 1 (10 kwi 2016)
Socrealizm w Poznaniu (16 mar 2016)
Panowie z Górki (2 mar 2016)
Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, czyli namiastka uniwersytetu (25 lut 2016)
Jordan - biskup polski czy poznański? (11 lut 2016)
Zjazd poznański 1530 roku (3 lut 2016)
Architektura międzywojennego Poznania (28 sty 2016)
10 nietuzinkowych poznaniaków (12 sty 2016)
Życie w Poznaniu w pierwszych miesiącach Wielkiej Wojny w świetle "Kuriera Poznańskiego" (15 gru 2015)
Święci patroni Poznania (9 gru 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1740, część 2 (24 lis 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1740, część 1 (17 lis 2015)
Cmentarz na Górczynie (4 lis 2015)
130 lat komunikacji telefonicznej w Poznaniu (21 paź 2015)
Włosi w dawnym Poznaniu (7 paź 2015)
"Ukochana żona", czyli historia księżnej Ryksy szwedzkiej, żony Przemysła II (12 sie 2015)
10 najpiękniejszych kamienic poznańskiej "belle epoque" (28 lip 2015)
Od Intendentury do Collegium Historicum (14 lip 2015)
"Naród Sobie", czyli narodziny i pierwsze lata Teatru Polskiego w Poznaniu (30 cze 2015)
Rymarze, krawcy i kuśnierze, czyli słów kilka o rzemieślnikach w średniowiecznym Poznaniu (24 cze 2015)
Kulturkampf (9 cze 2015)
Poznańscy muzułmanie (2 cze 2015)
Port rzeczny w Poznaniu (26 maj 2015)
10 osobliwości Poznania (13 maj 2015)
Szkoci w Poznaniu (5 maj 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1700, część 2 (27 kwi 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1700, część 1 (21 kwi 2015)
Poznańscy reformaci i ich śródecki kościół (24 mar 2015)
Generał Krzyżanowski, czyli jak wielkopolski szlachcic został amerykańskim bohaterem (10 mar 2015)
Ludzie niezwyczajni - o Dezyderym Chłapowskim i księdzu Piotrze Wawrzyniaku słów kilka (3 mar 2015)
10 najpiękniejszych miejsc w Poznaniu (17 lut 2015)
Marcin Kasprzak i Róża Luksemburg, czyli socjaliści w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (1 lut 2015)
Wybierzmy 10 najpiękniejszych miejsc w Poznaniu (26 sty 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1650, część 2 (18 sty 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1650, część 1 (11 sty 2015)
Poznańska parafia prawosławna (14 gru 2014)
10 najpiękniejszych i najcenniejszych poznańskich kościołów (30 lis 2014)
"De optimo senatore", czyli międzynarodowa kariera pewnego poznańskiego biskupa (16 lis 2014)
Od Wszystkich Świętych do Andrzejek, czyli listopad w wielkopolskiej tradycji ludowej (2 lis 2014)
Poznań 1146 - Krzyszków 1157 (26 paź 2014)
Historia Folwarku Edwardowo (12 paź 2014)
Targowisko, centrum polskości i miejsce zgromadzeń, czyli Stary Rynek w XIX wieku (9 paź 2014)
10 symboli Poznania (21 wrz 2014)
Ad maiorem Dei gloriam, czyli przybycie jezuitów do Poznania (14 wrz 2014)
Na pensji w Poznaniu dziewiętnastego stulecia (7 wrz 2014)
Dzieje Górczyna (31 sie 2014)
Przerwa wakacyjna (27 lip 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1580, część 2 (21 lip 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1580, część 1 (13 lip 2014)
10 najsłynniejszych poznanianek (29 cze 2014)
Katedra poznańska królewską nekropolią? (22 cze 2014)
Grecy w Poznaniu (15 cze 2014)
Konstancja z Potockich Raczyńska, czyli żywot kobiety niezwykłej (8 cze 2014)
Poznańska parafia Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego (1 cze 2014)
Gniezno czy Poznań? Gdzie znajdowała się pierwsza stolica Polski? (25 maj 2014)
No to mamy już 3 lata! (21 maj 2014)
10 osób, które najbardziej przyczyniły się do rozwoju Poznania (18 maj 2014)
Co kryje park na osiedlu Czecha? Pruskie umocnienia wśród ratajskich bloków! (11 maj 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1500, część 2 (4 maj 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1500, część 1 (27 kwi 2014)
Wesołych Świąt! (13 kwi 2014)
Beocja czy Sparta? Jak wykształcił się poznański etos (23 mar 2014)
Reformowany Kościół Katolicki w Polsce i jego poznańska siedziba (16 mar 2014)
Pomniki Wieszcza Adama w Poznaniu (2 mar 2014)
Dominikanie, karmelici, bernardyni, czyli zakony żebracze w średniowiecznym Poznaniu (16 lut 2014)
Od Śluzy Katedralnej do powstania ICHOT (9 lut 2014)
W domu i w kamienicy, czyli jak mieszkali poznaniacy w XIX stuleciu (2 lut 2014)
Od osady Stelmachy do placu Wiosny Ludów (26 sty 2014)
Wehikuł czasu, czyli jak się żyło w Poznaniu 600 lat temu, część 2 (19 sty 2014)
Wehikuł czasu, czyli jak się żyło w Poznaniu 600 lat temu, część 1 (12 sty 2014)
Dwa stare forty. Jedna historia, wspólna przyszłość? (5 sty 2014)
Chwała Zwycięzcom! (26 gru 2013)
Wesołych Świąt! (22 gru 2013)
Z Poznania do Hollywood, czyli historia Lilli Palmer (15 gru 2013)
Legenda o trzech skradzionych Hostiach - prawda, czy mit? (8 gru 2013)
Sejm Dzielnicowy w Poznaniu (1 gru 2013)
Panorama renesansowego Poznania (17 lis 2013)
Miejsce kaźni Wielkopolan w okresie II wojny światowej - obóz koncentracyjny w Forcie VII w Poznaniu (8 lis 2013)
Kłopotliwy honorowy obywatel miasta Poznania (3 lis 2013)
Historia Jeżyc, część 2 (27 paź 2013)
Historia Jeżyc, część 1 (20 paź 2013)
Poznań kontra Kraków, czyli jezuickie starania o uniwersytet w Poznaniu w 1611 roku (13 paź 2013)
Doktor Marcin i inni, czyli początki poznańskiej pracy organicznej (29 wrz 2013)
Poznań w oparach czarnej magii (24 wrz 2013)
"W Poznaniu na wygnaniu", czyli poznańskie lata Kazimiery Iłłakowiczówny (15 wrz 2013)
Perły poznańskich podwórek, czyli ul. Ratajczaka 14 - historia zabudowy w podwórzu (8 wrz 2013)
Przerwa wakacyjna (21 lip 2013)
Burzliwe dzieje ratuszowego orła (14 lip 2013)
Podróż sentymentalna kolejką wąskotorową - kiedyś czasy świetności, a dziś pozostałości i wspomnienia (7 lip 2013)
Poznań pod wodą (30 cze 2013)
Wędrujące serce generała (23 cze 2013)
Pancerna Impreza. Fotorelacja z Dnia Otwartych Koszar w Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych (16 cze 2013)
Odrodzenie z upadku, czyli działalność Komisji Dobrego Porządku w Poznaniu (9 cze 2013)
Fort VIIa - militarna przeszłość, "biurowa" przyszłość (2 cze 2013)
Od Wszechnicy Piastowskiej do Uniwersytetu Poznańskiego (26 maj 2013)
Książę Przemysł I - ojciec Poznania (19 maj 2013)
Medycyna i higiena w Poznaniu XIX stulecia (12 maj 2013)
28. Dni Ułana 2013 - fotorelacja Agnieszki Wiśniewskiej. (7 maj 2013)
"Błazeńskie urządzenie", czyli historia poznańskich koziołków (28 kwi 2013)
Poznańska Gra Liczbowa "Koziołki" (21 kwi 2013)
Hipodrom Wola - tradycja i teraźniejszość (14 kwi 2013)
Halo, halo, tu Radio Poznań! (7 kwi 2013)
Wesołych Świąt (28 mar 2013)
Książka w renesansowym Poznaniu (24 mar 2013)
Świat, którego już nie ma - Bambrzy na poznańskich Ratajach (17 mar 2013)
"Wichrzyciele i warchoły", czyli Marzec'68 w Poznaniu (10 mar 2013)
Apel (3 mar 2013)
Pozostałości Poznańskiej Twierdzy Fortowej - Fort 1 (3 mar 2013)
Alianckie naloty na Poznań (24 lut 2013)
Budynki pokawaleryjskie w Poznaniu, czyli od koszar do osiedla (17 lut 2013)
Jego Królewska Mość Mikołaj Rychlik (10 lut 2013)
Poznań w latach Wielkiej Wojny (3 lut 2013)
Zachować w pamięci miniony czas, czyli o Muzeum Uzbrojenia na poznańskiej Cytadeli (27 sty 2013)
Konkurs "Blog Roku 2012" (24 sty 2013)
"Piękna Polka", czyli historia królowej Elżbiety Ryksy (20 sty 2013)
Spotkanie z Igorem Janke (15 sty 2013)
Poznańskie stadiony, część 3 - Stadion przy ul. Bułgarskiej (13 sty 2013)
Dwieście lat temu urodził się Hipolit Cegielski! (6 sty 2013)
Wesołych Świąt !!! (19 gru 2012)
Rozrywki dzieci i młodzieży w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (9 gru 2012)
Powojenna odbudowa Starego Rynku (2 gru 2012)
Roman Wilhelmi - wybitny aktor z Poznania (25 lis 2012)
Ponowny pochówek junikowskich kosynierów (21 lis 2012)
Antiqua civitas posnaniensis, czyli dzieje Śródki (18 lis 2012)
Poznań w listopadzie 1918 roku (11 lis 2012)
Poznańska moda w czasach Oświecenia (5 lis 2012)
Odsłonięcie pomnika Romana Wilhelmiego w Poznaniu - fotorelacja (5 lis 2012)
Mały komunikat (5 lis 2012)
Poznańskie stadiony, część 2 - Stadion im. Edmunda Szyca (5 lis 2012)
Legenda polskiej archeologii (21 paź 2012)
Jak budowano Winogrady (14 paź 2012)
Poznaniaków droga ku nowoczesności (8 paź 2012)
Złodziejki, prostytutki, cudzołożnice, czyli kobieca przestępczość w dawnym Poznaniu (30 wrz 2012)
Od mostu Łacina do mostu św. Rocha (23 wrz 2012)
Jak króla Henryka w Poznaniu witano (16 wrz 2012)
Poznańskie stadiony, część 1 - Stadion Lecha na Dębcu (9 wrz 2012)
Budowniczy, uczony, biskup i polityk, czyli opowieść o Janie Lubrańskim (2 wrz 2012)
Pomniki dziewiętnastowiecznego Poznania (26 sie 2012)
Poznańscy ułani (15 sie 2012)
Na scenach kabaretów międzywojennego Poznania (12 sie 2012)
Próby emancypacji poznańskich Żydów w pierwszej połowie XIX wieku (8 sie 2012)
Dzieje "Poznańskiej Wenecji" (5 sie 2012)
Czas na urlop! (17 lip 2012)
Poznański debiut Władysława Hańczy (15 lip 2012)
Najcenniejsza relikwia poznańskiej katedry (11 lip 2012)
Łacińskie inskrypcje na poznańskim Ratuszu, część 2 (8 lip 2012)
Łacińskie inskrypcje na poznańskim Ratuszu, część 1 (4 lip 2012)
Poznański romantyk - Ryszard Wincenty Berwiński (28 cze 2012)
Na pomoc Prezydentowi i Rządowi! Poznań wobec przewrotu majowego 1926 roku (24 cze 2012)
Roman May i jego przemysłowe imperium (20 cze 2012)
Poznańskie organy Ladegasta (17 cze 2012)
Książka w średniowiecznym Poznaniu (10 cze 2012)
Wielkopolskie struktury przedwojennego wywiadu i kontrwywiadu, czyli "Dwójka" w Poznaniu i Bydgoszczy, część 2 (6 cze 2012)
Wielkopolskie struktury przedwojennego wywiadu i kontrwywiadu, czyli "Dwójka" w Poznaniu i Bydgoszczy, część 1 (3 cze 2012)
"Echt Poznanioki" kontra "Galicjoki", czyli konflikt swój-obcy w międzywojennym Poznaniu (30 maj 2012)
Królewska Niemiecka Akademia (27 maj 2012)
No to stuknął nam roczek! (20 maj 2012)
Pierwszy polski podręcznik savoir-vivre (16 maj 2012)
Centrum Turystyki Kulturowej TRAKT, czyli jak wypromować Poznań, część 2 (13 maj 2012)
Dzieje poznańskiej masonerii, część 2 (9 maj 2012)
Dzieje poznańskiej masonerii, część 1 (6 maj 2012)
Poznań a Konstytucja 3 Maja (3 maj 2012)
Rowerem przez Afrykę (29 kwi 2012)
Rycerze św. Jana Jerozolimskiego w Poznaniu (25 kwi 2012)
Czy w Poznaniu strzelano do cara? (15 kwi 2012)
Początki poznańskiej kinematografii (11 kwi 2012)
Palmy, zajączek i dyngus, czyli wielkopolskie tradycje wielkanocne, część 2 (1 kwi 2012)
Palmy, zajączek i dyngus, czyli wielkopolskie tradycje wielkanocne, część 1 (28 mar 2012)
Centrum Turystyki Kulturowej TRAKT, czyli jak wypromować Poznań, część 1 (25 mar 2012)
Ostatnia publiczna egzekucja w Polsce (21 mar 2012)
Poznańskie duchy i zjawy (18 mar 2012)
Szermierz poznańskiej kontrreformacji (14 mar 2012)
Moda renesansowego Poznania (11 mar 2012)
Związki Józefa Ignacego Kraszewskiego z Poznaniem (7 mar 2012)
Edukacja regionalna - czy jest obecna w szkole? (4 mar 2012)
O profesji kata w dawnym Poznaniu (29 lut 2012)
Ferdinand Foch w Poznaniu (26 lut 2012)
Najstarsza poznańska nekropolia (22 lut 2012)
O poznańskich łaźniach (19 lut 2012)
Ustrój renesansowego Poznania (15 lut 2012)
Tragiczna historia Ludgardy (12 lut 2012)
Trakt Królewsko-Cesarski. Podróż po historii Poznania, częśc 3 (8 lut 2012)
Perły Starego Rynku, część 4 (5 lut 2012)
Matka, żona i nauczycielka, czyli pozycja kobiet w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (1 lut 2012)
Ze wspomnień poznańskiego architekta (29 sty 2012)
Trakt Królewsko-Cesarski. Podróż po historii Poznania, częśc 2 (25 sty 2012)
Między lojalnością a kontestacją. Mniejszość niemiecka w międzywojennym Poznaniu (22 sty 2012)
Poznań w Prusach Południowych 1793 - 1806 (17 sty 2012)
Trakt Królewsko-Cesarski. Podróż po historii Poznania, część 1 (15 sty 2012)
Krynoliny, gorsety, surduty i cylindry. Kilka słów o modzie dziewiętnastowiecznego Poznania, część 2 (12 sty 2012)
Pomnik Powstańców Wielkopolskich (10 sty 2012)
Kawiarnia, teatr i karty, czyli kilka słów o rozrywkach osiemnastowiecznego Poznania (8 sty 2012)
Z Rogalina przez Francję i Holandię, do Brazylii (5 sty 2012)
Bale w hotelu Bazar (3 sty 2012)
Świąteczny komunikat (20 gru 2011)
Gwiazdor, makiełki i Herody, czyli wielkopolskie tradycje bożonarodzeniowe, część 2 (18 gru 2011)
Gwiazdor, makiełki i Herody, czyli wielkopolskie tradycje bożonarodzeniowe, część 1 (15 gru 2011)
Perły Starego Rynku, część 3 (13 gru 2011)
Krynoliny, gorsety, surduty i cylindry. Kilka słów o modzie dziewiętnastowiecznego Poznania (11 gru 2011)
Prezydent "Rzeczpospolitej Polskiej Poznańskiej" (5 gru 2011)
Perły Starego Rynku, część 2 (4 gru 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 7 (1 gru 2011)
Most znany i nieznany (29 lis 2011)
Romantycy i spiskowcy, czyli próba wywołania powstania w 1846 roku w Poznaniu (27 lis 2011)
Mentalność mieszkańców dawnego Poznania (24 lis 2011)
Perły Starego Rynku, część 1 (22 lis 2011)
Elegantki i modnisie dwudziestolecia międzywojennego (20 lis 2011)
Prezydent-legenda, czyli opowieść o Cyrylu Ratajskim (17 lis 2011)
Skóry, wosk, śledzie i wino, czyli handel nowożytnego Poznania, część 2 (15 lis 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 6 (13 lis 2011)
Patron najsłynniejszej ulicy w Poznaniu (10 lis 2011)
Miłość i polityka (8 lis 2011)
Skóry, wosk, śledzie i wino, czyli handel nowożytnego Poznania, część 1 (6 lis 2011)
Jak budowano Rataje (3 lis 2011)
Cmentarze na poznańskiej Cytadeli (1 lis 2011)
Muzyka w dawnym Poznaniu (30 paź 2011)
Polacy i Niemcy w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (27 paź 2011)
Dyplomata - arcybiskup - więzień - kardynał (25 paź 2011)
To już niemal sto lat, czyli historia Warty Poznań (23 paź 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów osiemnastowiecznego Poznania (20 paź 2011)
Tramwaje konne w Poznaniu (18 paź 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 6 (16 paź 2011)
Religijność w barokowym Poznaniu (13 paź 2011)
Twórca poznańskiego ratusza (11 paź 2011)
Dzieje poznańskiej sceny operetkowej (9 paź 2011)
Poznańskie wiosła (6 paź 2011)
Rozrywki mieszkańców renesansowego Poznania (4 paź 2011)
Administracja niemiecka w okupowanym Poznaniu 1939-45 (2 paź 2011)
Doktor Marcin (29 wrz 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 5 (27 wrz 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 5 (25 wrz 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów siedemnastowiecznego Poznania (22 wrz 2011)
Historia "Kolejorza", część 2 (20 wrz 2011)
Od miasta-twierdzy do nowoczesnej metropolii. Rozwój Poznania w 1 poł. XX wieku. (18 wrz 2011)
Ludność żydowska w średniowiecznym i nowożytnym Poznaniu (15 wrz 2011)
Filolog i fabrykant. Opowieść o Hipolicie Cegielskim (13 wrz 2011)
Historia "Kolejorza", część 1 (11 wrz 2011)
Pomnik Armii "Poznań" (9 wrz 2011)
Międzynarodowe Targi Poznańskie w okresie międzywojennym, część 2 (6 wrz 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 4 (4 wrz 2011)
Wrzesień 1939 roku w Poznaniu (2 wrz 2011)
Międzynarodowe Targi Poznańskie w okresie międzywojennym, część 1 (31 sie 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 4 (29 sie 2011)
Most Królowej Jadwigi (27 sie 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów szesnastowiecznego Poznania (25 sie 2011)
Poznańska Georges Sand (23 sie 2011)
Bułgarzy w Poznaniu (21 sie 2011)
Kolegium Jezuickie w Poznaniu (19 sie 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 3 (17 sie 2011)
Występy Heleny Modrzejewskiej na scenach poznańskich teatrów (15 sie 2011)
Komunikat (30 lip 2011)
Przybycie Bambrów do Poznania (28 lip 2011)
Edward hr. Raczyński (1786 - 1845) (26 lip 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 3. Czas pracy i odpoczynku. (25 lip 2011)
Edukacja dziewcząt w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (24 lip 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów średniowiecznego Poznania (22 lip 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 2 (22 lip 2011)
Szwedzi w Poznaniu, część 2 (21 lip 2011)
Mikołaj Skrzetuski (ok. 1610 - 1673) (19 lip 2011)
Szwedzi w Poznaniu, część 1 (18 lip 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 1 (17 lip 2011)
Poznań na morzach i oceanach, część 3 (16 lip 2011)
Poznań na morzach i oceanach, część 2 (15 lip 2011)
Poznań na morzach i oceanach, część 1 (14 lip 2011)
Inteligencja polska w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (13 lip 2011)
Biskup Andrzej Bniński (1396 - 1479) (12 lip 2011)
Perypetie z pomnikiem Bamberki (11 lip 2011)
Reformacja i kontrreformacja w Poznaniu, część 2 (10 lip 2011)
Reformacja i kontrreformacja w Poznaniu, część 1 (9 lip 2011)
Biblioteka Raczyńskich (8 lip 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 2 (7 lip 2011)
Antoni Pfitzner i jego firma (5 lip 2011)
Krótka historia Łazarza (4 lip 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 1 (3 lip 2011)
Przyjęcia u prezydenta Ratajskiego (2 lip 2011)
Emilia Sczaniecka (1804 - 1896) (1 lip 2011)
Zajezdnia tramwajowa przy ulicy Gajowej (30 cze 2011)
Panorama średniowiecznego Poznania, część 2 (29 cze 2011)
Pomnik Poznańskiego Czerwca'56 (28 cze 2011)
Poznański Czerwiec 1956 (27 cze 2011)
Przemysł piwowarski w Poznaniu w XIX i na początku XX wieku (26 cze 2011)
Panorama średniowiecznego Poznania, część 1 (25 cze 2011)
Pomnik Bismarcka w Poznaniu (24 cze 2011)
Akademia Lubrańskiego (23 cze 2011)
Kościół św. Wojciecha (22 cze 2011)
Antoni Radziwiłł 1775 - 1833 (21 cze 2011)
Ustrój średniowiecznego Poznania (20 cze 2011)
Fortyfikacje Twierdzy Poznań - bariera w rozwoju miasta w XIX wieku (19 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 5 (18 cze 2011)
Pałac Górków (16 cze 2011)
Józef Struś 1510 - 1568 (15 cze 2011)
Brytyjski nalot na Poznań (14 cze 2011)
Krótka historia Wildy (13 cze 2011)
Zamtuzy i gamratki, czyli płatna miłość w Poznaniu, część 2 (12 cze 2011)
Więzienia w Poznaniu (10 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 4 (9 cze 2011)
Pożary i powodzie w renesansowym Poznaniu (8 cze 2011)
Perła poznańskiego baroku (7 cze 2011)
Twórca praskiego golema był Poznaniakiem (6 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 3 (5 cze 2011)
Zamtuzy i gamratki, czyli płatna miłość w Poznaniu, część 1 (4 cze 2011)
Pręgierz (3 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 2 (2 cze 2011)
Paweł Edmund Strzelecki 1797 - 1873 (1 cze 2011)
Zamek Wilhelma II (31 maj 2011)
Poznańskie czarownice i ich obrońcy (30 maj 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 1 (29 maj 2011)
Poznaniak wśrod pionierów pediatrii (27 maj 2011)
Poznaniak współtwórcą wielkich odkryć geograficznych (26 maj 2011)
Sytuacja kobiet w renesansowym Poznaniu (25 maj 2011)
Zamek Przemysła (24 maj 2011)
Dopisek (23 maj 2011)
Napoleon w Poznaniu (23 maj 2011)
Herb miasta Poznania (22 maj 2011)
Skąd się wzięła nazwa "Poznań"? (21 maj 2011)
Witam wszystkich i zapraszam do lektury. (20 maj 2011)
Zdjęcie: Marek Barankiewicz