blog background
 
Maciej Brzeziński: Poznańskie Historie
historia, zabytki, kultura, ludzie
metka_epoznan
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1740, część 2
ok
101
not ok
1
liczba odsłon: 716
Kontynuujemy podróż w przeszłość Poznania w roku 1740.

W porównaniu z Poznaniem w roku 1700, przez te czterdzieści lat sporo się tu zmieniło. Widać było jeszcze ślady zniszczeń wojennych i wielkiej powodzi sprzed czterech lat. Wiele kamienic sprawiało wrażenie niezamieszkałych, a część wołała o remont. Z drugiej strony, wiele z kościołów i innych budynków użyteczności publicznej, przypominało już te, które znany ze współczesnego Poznania. Niektóre zaś były w trakcie przebudowy. Nie mniej, ulice były gwarne, a kramy kupieckie i rzemieślnicze tętniły życiem, co było najlepszym dowodem, że miasto doświadczone okrutnie podczas ostatnich kilkudziesięciu lat, wracało do życia.  


1. Widok Poznania ok. 1740 r.


Hermann Muth z Jeżyc

Podczas spaceru po rynku, widziałem grupę ludzi odróżniających się nieco ubiorem od innych mieszkańców Poznania. Kiedy zbliżyłem się do nich, usłyszałem, że rozmawiają ze sobą po niemiecku i wszystko było jasne – to Bambrzy, osadnicy sprowadzani z okolic Bambergu i innych krain niemieckich, napływający w kilku falach w pierwszej połowie XVIII wieku. Zgodnie jednak z uchwałami sejmu i samego króla Augusta II, musieli być katolikami. Fakt ten wpłynął na szybką asymilację osadników z tutejszą ludnością, choć Bambrzy nie zapominali o swoich korzeniach i kultywowali rodzime zwyczaje i tradycje.

No cóż, niemieckiego nie znam, ale na szczęście wśród tej grupki znalazłem jednego Bambra, który dość dobrze mówił po polsku. Nazywał się Hermann Muth i mieszkał na Jeżycach.


2. "Zagroda Bamberska" na Jeżycach.


Hermann Muth: Już blisko lat dziesięć jakem z żoną i dziećmi małymi przybył w te strony. Słyszałem ja w moim kraju, iż ciągną tu ludzie boć ziemia  dobra, ludzi brak i włodarze miast radzi nas tu widzieć. Z początku łatwo nie było, choć i narzekać grzech byłby. Dostałem ładny kawałek ziemi, a takoż drewno na budowę chaty i opał, boć zimy w was srogie, a nade wszystko ziarno na obsianie pola, a i od wszelkich podatków i czynszów zwolniony jestem przez lat kilka. Postawiłem zatem dom, insi z Niemiec mnie pomogli, aleć i polscy sąsiedzi, co to z początku spode łba na nas patrzyli, już życzliwie się do nas usposobili, boć ja nikomu ziemi nie odebrał, jeno tę, co odłogiem leżała dostałem. Uczciwie na kawałek chleba i pracuję, a i dobrym katolikiem jestem, boć my tu wszyscy z katolickich krajów przybyli. Słyszałem ja od starszych, iże z początku do kościołów waszych nasi niechętnie chodzili, bo choć msza po łacinie odprawiana jest, tak kazania po polsku, z czego nic wyrozumieć się nie dało, przeto wszyscy po domach siedzieć woleli a w niedziele z własnych modlitewników, które ze sobą przywieźli, modlili się. Teraz wszak do kościoła ojców franciszkanów możem chodzić, boć tam już kazania po niemiecku głosi ksiądz. Ja tam polski znam, przeto do parafialnego kościoła naszego św. Wojciecha z żoną i dziećmi chadzam. Dzieci moje, które prawie pacholętami byli, jakeśmy tu przybyli, sami po polsku mówią jakby tu się zrodzili. Da Bóg zostaniem już tu do śmierci, a teraz z Bogiem Panie, boć pora do chaty wracać, roboty jeszcze siła dziś przede mną.

Żona modna

Po rozmowie z panem Muthem nie dziwię się już, że Bambrzy tak szybko się zasymilowali. Dzięki nim podmiejskie wsie, wyludnione po klęskach początków XVIII wieku, ponownie się zaludniły i tętniły życie, jak wcześniej.

Spacerując dalej po rynku, byłem świadkiem niecodziennego wydarzenia. Oto, w bogatej karocy, w otoczeniu służby, przybyła do miasta pani Salomea z Szembeków Ponińska, żona wojewody poznańskiego Antoniego Józefa Ponińskiego, znanego dyplomaty, w przeszłości marszałka sejmu, a obecnie także… poety. Pani wojewodzina zatrzymała się w jednej z kamienic, a mnie udało się uzyskać zgodę na audiencję,  a oto fragment naszej rozmowy.


3. Suknia francuska z połowy XVIII w.


Salomea Ponińska: Widać panie, żeście w świecie bywały, znacie sprawy krajowe i światowe, przeto opowiadajcie, bo my tu z dale od wszelkich wieści żyjem, a i stolica nasza, choć ładna, przeto z Paryżem, Wiedniem czy Londynem równać się nie może. Ach, Paryż, toż to przecież światowa stolica wszelkiej elegancji. W teraźniejszych czasach, jak kto po francusku nie mówi, na prostaka może wyjść, przeto specjalnie guwernantkę z Francyi sprowadzić kazałam, aby dzieci moje od dziecka po francusku rozprawiać mogły. Do przyozdobienia pałacu takoż rzeźby, obrazy i gobeliny wprost z Francyi sprowadzić trzeba było, bo jak inaczej, a i serwisy i zastawy z miśnieńskiej porcelany, aby na ludzi skąpych, a bez smaku nie wyjść. Przecież trzeba się pokazać. Cóż z tego, że mąż mój dwie wsie zastawić musiał, kiedy trzeba. Krawca mojego musiałam tęgo zrugać, aby szyć się nauczył suknie takie, jakie francuskie damy noszą, ale kapelusze i peruki i tak z Paryża sprowadzać trzeba, bo nikt takich nie robi, były tylko, o zgrozo, modne były, bo nie ma większej zgryzoty, jak w tylko w sukni, starej a niemodnej pokazać na królewskim dworze, lubo na balu. Mąż mój, choć kontusz i żupan nad strój cudzoziemski przedkłada, przeto i on musi perukę i surdut wdziewać i z pieniądzem się nie czas teraz liczyć. Takie czasy.


4. Robert Feke, Portret kobiety, 1748 r.


No cóż, rozmowa z panią wojewodziną dała pewne wyobrażenie o pogoni za modą na wszystko co francuskie. Nie mniej, przez całe osiemnaste stulecie zwolennicy strojów i obyczajów polskich będą się ścierali ze zwolennikami zwyczajów obcych, ale „żony modne”, jak pani Ponińska staną się tematem niejednej zjadliwej satyry.   

Jezuita, historyk, dramaturg

Bardzo żałowałem, że nie miałem okazji poznać ks. Józefa Rogalińskiego, w przyszłości znakomitego uczonego o wszechstronnych zainteresowaniach badawczych, jednakże w 1740 r. miał on zaledwie 12 lat, na szczęście w tym czasie przebywał w Poznaniu inny znakomity uczony jezuicki, ks. Jan Bielski, historyk, autor kilku dramatów pisanych dla teatru jezuickiego, nauczyciel retoryki, znający się także na geografii i ekonomii. To on jako pierwszy zwrócił uwagę na przewagę ekonomiczną Wielkopolski nad innymi dzielnicami, co zadaje kłam tym wszystkim, którzy twierdzą, że dopiero Prusacy nauczyli Wielkopolan pracy, gospodarności i oszczędności. Bez większego problemu znalazłem profesora w jego gabinecie w kolegium  jezuickim.

Ks. Jan Bielski: Witajcie Panie, z góry was jednak uprzedzę, iż niewiele czasu poświęcić wam mogę. Dziś jeszcze mam lekcje z uczniami naszymi, a później ksiądz rektor raczy sobie mię widzieć. Prócz tego rozprawę o retoryce piszę, a i zamiaruję wielkie dzieło o historyi Rzeczpospolitej napisać, które zawierać będzie wiadomości o wszelkich ziemiach Królestwa Polskiego, królach i królowych naszych, prawach na sejmach i sejmikach stanowionych, wojsku, skarbie, et cetera. Pewnie powiecie, iż niemało już takowych rozpraw napisano, aleć ja po polsku pisać ją zamierzam miast po łacinie. Chcę bowiem, aby nie tylko uczeni, ale każdy, kto jeno czytać po polsku umie, czytać ją mógłby. Dziś, choć biegłość w łacinie dalej za najpierwszy obowiązek uczniów uchodzi, wszak mało kto biegle nią posługiwać się potrafi. Z tego też samego powodu nalegam na księdza rektora aby komedyje i tragedyje, które w naszym teatrze uczniowie odgrywają takoż po polsku były przedstawiane. Powiem wam też w zaufaniu, iż jeżeli czas pozwala, sam różne takie tragedyje piszę, aby lud mógł dzieje poznawać, na przykładach cnotliwych mężów uczyć się, jak żyć należy. Może kiedyś uczniowie nasi i moje tragedyje odgrywać będą, ale póki co na lekcje retoryki iść muszę, boć słychać dzwonek woźnego. Bywajcie z Bogiem Panie.



5. Scena teatralna z połowy XVIII w.

Ksiądz Bielski tak się śpieszył, że nie zdążyłem go zapytać o jego spostrzeżenia na temat wyższości gospodarczej Wielkopolski nad innymi dzielnicami, ale i tak trzeba przyznać, że wieku zaledwie 26 lat, miał on ogromną wiedzę, choć wszystko jeszcze przed nim.  

Handlarz porcelany

Przechadzając się ulicami Poznania, natknąłem się na coś niezwykłego. Znalazłem bowiem kram kupca handlującego saską porcelaną, która robiła wtedy furorę w całej Europie, zapewniając manufakturom w Saksonii krociowe zyski. Kupiec zwał się Stanisław Szulc. Oto jego historia.


6. Figurka z miśnieńskiej porcelany, 1740 r.


Stanisław Szulc: Od niedawna zająłem się kupczeniem porcelaną panie. Drzewiej handlowałem winem, suknem, nawet pasami skórzanymi, aleć porcelana to zyski krociowe. Szlachta, mieszczanie, wszyscy życzą sobie mieć talerze, wazy, figurki z porcelany. A wiesz waćpan skąd owe cudo pochodzi i którz je wymyślił? Powiadają, że jakiś alchemik lubo czarownik Böttger lubo Bettiger, który chcąc złoto dla świętej pamięci króla Augusta II zrobić, cudem ową porcelanę wymyślił. Ołowiu w złoto w prawdzie nie zmienił, aleć porcelana nad złoto cenniejsza. Trzeba będzie mi większy kram postawić i faktorię w Miśni założyć, aby lepiej i ilościach znaczniejszych cudo owo do Poznania sprowadzić, a takoż na dwory i pałace szlacheckie. Niełatwo porcelanę na wozach przewozić, boć to towar ułomny, a raz jużem pieniędzy krocie stracił, kiedy woźnica niedojda pół talerzy i figurek zagubił, nieumiejętnie one przewożąc. Myślałem, że już przepadłem, aleć szczęściem straty zwróciły się rychło.  


7. Figurki z miśnieńskiej porcelany, XVIII w.


Tak to sobie żyli mieszkańcy Poznania w 1740 r. Poznałem jeszcze kilku mieszkańców, z którymi zamieniłem parę słów, ale pora było wracać. Wrócę jeszcze nie raz do dawnego Poznania.

Kilka lat wyjaśnienia

Jak zwykle, rozmawiałem zarówno z osobami fikcyjnymi, jak i historycznymi. Jak nietrudno zgadnąć, biskup Kazimierz Teodor Czartoryski, wojewodzina Salomea Ponińska i ks. Jan Bielski, to postacie historyczne, Hermann Muth i Stanisław Szulc, to wytwory mojej wyobraźni. Z drugiej strony, rodzina Muth, której jedna gałąź mieszkała na Jeżycach (do dziś zachowała się zagroda Muthów przy ul. Dąbrowskiego 137), a druga na Dębcu, zaliczała się do najsłynniejszych rodzin bamberskich w Poznaniu. Biorąc pod uwagę popularność miśnieńskiej porcelany w osiemnastowiecznej Europie, łatwo sobie wyobrazić sobie, że niejeden poznański kupiec zbił fortunę na handlu nią.


Źródło fotografii: 

1. http://www.wieczorkiewicz.org/obraz/202/widok-ogolny-1735-1745-001

2. By Paskuu (Paskuu) [CC BY-SA 3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons

3. By Amsterdam Museum [CC BY-SA 3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0) or GFDL (http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html)], via Wikimedia Commons

4. Robert Feke [Public domain], via Wikimedia Commons

5. By Anonymous [Public domain], via Wikimedia Commons

6. Johann Joachim Kändler [Public domain], via Wikimedia Commons

7. Johann Joachim Kändler [Public domain], via Wikimedia Commons


 
WASZE KOMENTARZE[1]
~poznaniak29: Jak zwykle czytam z zainteresowaniem wszelkie wpisy na tym blogu. Jedyne co można uznać " czarną owcę " to uwspółcześniona wersja zagrody bamberskiej. Przedstawiona zagroda w pierwotnej wersji posiadała ganek wejściowy mało efektywny, choć pasujący do całości. Do dziś pamiętam pierwotny wygląd owej zagrody. Pozdrawiam poznaniak29.
dodano: Środa, 2015.11.25 19:52, IP:37.152.18.XXX
ok
1
not ok
0
odpowiedz|usuń
avatarMaciek_1980: ~poznaniak29: Jak zwykle czytam z zainteresowaniem wszelkie wpisy na tym blogu. Jedyne co można uznać " czarną owcę " to uwspółcześniona wersja zagrody bamberski...
Dziękuję za komentarz, ma Pan oczywiście rację, proszę jednak pamiętać, że cykl "Wehikuł czasu" jest tylko i wyłącznie formą intelektualnej zabawy. Zagroda Bamberska ma jedynie podkreślać obecność Bambrów na Jeżycach, jako znany i rozpoznawalny budynek w tej części miasta. Pozdrawiam serdecznie. Maciej B.
dodano: Niedziela, 2015.11.29 22:03
ok
0
not ok
0
odpowiedz|usuń
DODAJ KOMENTARZ | Jesteś niezalogowany, Twój nick będzie poprzedzony ~zaloguj | zarejestruj
Liczba znaków do wykorzystania: 1000
codeimgNie jesteś anonimowy, Twoje IP zapisujemy w naszej bazie danych. Dodając komentarz akceptujesz Regulamin Forum
Do poprawnego działania mechanizmu dodawania komentarzy wymagane jest włączenie obsługi ciasteczek.
avatar
MACIEJ BRZEZIŃSKI
poznanskiehistorie.epoznan.pl
RSSsend_message
Nazywam się Maciej Brzeziński. Z wykształcenia jestem historykiem i wschodoznawcą. Od maja 2011 roku prowadzę tego bloga. Historia Poznania to jedna z moich pasji, ale za to największa, dlatego chcę popularyzować fascynujące dzieje tego miasta. Można mnie znaleźć także pod adresem: www.poznanskiehistorie.blogspot.com oraz na facebooku. Zapraszam więc do lektury.
Mój kontakt: poznanskiehistorie@gmail.com
ARCHIWUM WPISÓW
Protestanci w przedrozbiorowym Poznaniu, część 1 (18 maj 2017)
Zanim powstały Targi Poznańskie, czyli Wystawa Wschodnioniemiecka w 1911 roku. (14 maj 2017)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1835, część 2 (4 maj 2017)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1835, część 1 (27 kwi 2017)
10 poznańskich "naj..." (18 kwi 2017)
Medycyna i higiena w renesansowym Poznaniu (2 kwi 2017)
Adwentyści Dnia Siódmego w Poznaniu (22 mar 2017)
Bambrzy w dziejach Poznania, część 2 (9 mar 2017)
Bambrzy w dziejach Poznania, część 1 (3 mar 2017)
Jeżyckie wille - luksus i elegancja (15 lut 2017)
Legendarni biskupi poznańscy wg Długosza (6 lut 2017)
10 najsłynniejszych poznanianek (II) (22 sty 2017)
Poznaniacy wobec powstania listopadowego (30 lis 2016)
Paganini w Poznaniu (23 lis 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1810, część 2 (17 lis 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1810, część 1 (9 lis 2016)
Żydzi w międzywojennym Poznaniu (27 paź 2016)
Ks. Józef Rogaliński i starania o uniwersytet w osiemnastowiecznym Poznaniu (19 paź 2016)
10 najpiękniejszych ulic w Poznaniu (13 paź 2016)
Aleksander I w Poznaniu (29 wrz 2016)
Współczesne kościoły Poznania (23 wrz 2016)
Generał Tadeusz Kutrzeba i Armia "Poznań" (14 wrz 2016)
Niegolewski i inni, czyli wielkopolscy szwoleżerowie Napoleona (6 sie 2016)
Początki nowoczesnego sportu w Poznaniu (17 lip 2016)
Od października do czerwca, czyli ogólnopolskie znaczenie Czerwca'56 (7 lip 2016)
Johow-Gelände, czyli urok łazarskich kamienic (23 cze 2016)
Jak bernardyn z franciszkaninem, czyli wojna mnichów w siedemnastowiecznym Poznaniu (16 cze 2016)
95 lat Międzynarodowych Targów Poznańskich (2 cze 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1790, część 2 (25 maj 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1790, część 1 (19 maj 2016)
Adelajda i Kazimierz, czyli królewski ślub w katedrze poznańskiej (5 maj 2016)
Obchody Millenium Chrztu Polski w Poznaniu w 1966 roku (24 kwi 2016)
Jak Poznańczycy walczyli z germanizacją, część 2 (16 kwi 2016)
Jak Poznańczycy walczyli z germanizacją, część 1 (10 kwi 2016)
Socrealizm w Poznaniu (16 mar 2016)
Panowie z Górki (2 mar 2016)
Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, czyli namiastka uniwersytetu (25 lut 2016)
Jordan - biskup polski czy poznański? (11 lut 2016)
Zjazd poznański 1530 roku (3 lut 2016)
Architektura międzywojennego Poznania (28 sty 2016)
10 nietuzinkowych poznaniaków (12 sty 2016)
Życie w Poznaniu w pierwszych miesiącach Wielkiej Wojny w świetle "Kuriera Poznańskiego" (15 gru 2015)
Święci patroni Poznania (9 gru 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1740, część 2 (24 lis 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1740, część 1 (17 lis 2015)
Cmentarz na Górczynie (4 lis 2015)
130 lat komunikacji telefonicznej w Poznaniu (21 paź 2015)
Włosi w dawnym Poznaniu (7 paź 2015)
"Ukochana żona", czyli historia księżnej Ryksy szwedzkiej, żony Przemysła II (12 sie 2015)
10 najpiękniejszych kamienic poznańskiej "belle epoque" (28 lip 2015)
Od Intendentury do Collegium Historicum (14 lip 2015)
"Naród Sobie", czyli narodziny i pierwsze lata Teatru Polskiego w Poznaniu (30 cze 2015)
Rymarze, krawcy i kuśnierze, czyli słów kilka o rzemieślnikach w średniowiecznym Poznaniu (24 cze 2015)
Kulturkampf (9 cze 2015)
Poznańscy muzułmanie (2 cze 2015)
Port rzeczny w Poznaniu (26 maj 2015)
10 osobliwości Poznania (13 maj 2015)
Szkoci w Poznaniu (5 maj 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1700, część 2 (27 kwi 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1700, część 1 (21 kwi 2015)
Poznańscy reformaci i ich śródecki kościół (24 mar 2015)
Generał Krzyżanowski, czyli jak wielkopolski szlachcic został amerykańskim bohaterem (10 mar 2015)
Ludzie niezwyczajni - o Dezyderym Chłapowskim i księdzu Piotrze Wawrzyniaku słów kilka (3 mar 2015)
10 najpiękniejszych miejsc w Poznaniu (17 lut 2015)
Marcin Kasprzak i Róża Luksemburg, czyli socjaliści w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (1 lut 2015)
Wybierzmy 10 najpiękniejszych miejsc w Poznaniu (26 sty 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1650, część 2 (18 sty 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1650, część 1 (11 sty 2015)
Poznańska parafia prawosławna (14 gru 2014)
10 najpiękniejszych i najcenniejszych poznańskich kościołów (30 lis 2014)
"De optimo senatore", czyli międzynarodowa kariera pewnego poznańskiego biskupa (16 lis 2014)
Od Wszystkich Świętych do Andrzejek, czyli listopad w wielkopolskiej tradycji ludowej (2 lis 2014)
Poznań 1146 - Krzyszków 1157 (26 paź 2014)
Historia Folwarku Edwardowo (12 paź 2014)
Targowisko, centrum polskości i miejsce zgromadzeń, czyli Stary Rynek w XIX wieku (9 paź 2014)
10 symboli Poznania (21 wrz 2014)
Ad maiorem Dei gloriam, czyli przybycie jezuitów do Poznania (14 wrz 2014)
Na pensji w Poznaniu dziewiętnastego stulecia (7 wrz 2014)
Dzieje Górczyna (31 sie 2014)
Przerwa wakacyjna (27 lip 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1580, część 2 (21 lip 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1580, część 1 (13 lip 2014)
10 najsłynniejszych poznanianek (29 cze 2014)
Katedra poznańska królewską nekropolią? (22 cze 2014)
Grecy w Poznaniu (15 cze 2014)
Konstancja z Potockich Raczyńska, czyli żywot kobiety niezwykłej (8 cze 2014)
Poznańska parafia Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego (1 cze 2014)
Gniezno czy Poznań? Gdzie znajdowała się pierwsza stolica Polski? (25 maj 2014)
No to mamy już 3 lata! (21 maj 2014)
10 osób, które najbardziej przyczyniły się do rozwoju Poznania (18 maj 2014)
Co kryje park na osiedlu Czecha? Pruskie umocnienia wśród ratajskich bloków! (11 maj 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1500, część 2 (4 maj 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1500, część 1 (27 kwi 2014)
Wesołych Świąt! (13 kwi 2014)
Beocja czy Sparta? Jak wykształcił się poznański etos (23 mar 2014)
Reformowany Kościół Katolicki w Polsce i jego poznańska siedziba (16 mar 2014)
Pomniki Wieszcza Adama w Poznaniu (2 mar 2014)
Dominikanie, karmelici, bernardyni, czyli zakony żebracze w średniowiecznym Poznaniu (16 lut 2014)
Od Śluzy Katedralnej do powstania ICHOT (9 lut 2014)
W domu i w kamienicy, czyli jak mieszkali poznaniacy w XIX stuleciu (2 lut 2014)
Od osady Stelmachy do placu Wiosny Ludów (26 sty 2014)
Wehikuł czasu, czyli jak się żyło w Poznaniu 600 lat temu, część 2 (19 sty 2014)
Wehikuł czasu, czyli jak się żyło w Poznaniu 600 lat temu, część 1 (12 sty 2014)
Dwa stare forty. Jedna historia, wspólna przyszłość? (5 sty 2014)
Chwała Zwycięzcom! (26 gru 2013)
Wesołych Świąt! (22 gru 2013)
Z Poznania do Hollywood, czyli historia Lilli Palmer (15 gru 2013)
Legenda o trzech skradzionych Hostiach - prawda, czy mit? (8 gru 2013)
Sejm Dzielnicowy w Poznaniu (1 gru 2013)
Panorama renesansowego Poznania (17 lis 2013)
Miejsce kaźni Wielkopolan w okresie II wojny światowej - obóz koncentracyjny w Forcie VII w Poznaniu (8 lis 2013)
Kłopotliwy honorowy obywatel miasta Poznania (3 lis 2013)
Historia Jeżyc, część 2 (27 paź 2013)
Historia Jeżyc, część 1 (20 paź 2013)
Poznań kontra Kraków, czyli jezuickie starania o uniwersytet w Poznaniu w 1611 roku (13 paź 2013)
Doktor Marcin i inni, czyli początki poznańskiej pracy organicznej (29 wrz 2013)
Poznań w oparach czarnej magii (24 wrz 2013)
"W Poznaniu na wygnaniu", czyli poznańskie lata Kazimiery Iłłakowiczówny (15 wrz 2013)
Perły poznańskich podwórek, czyli ul. Ratajczaka 14 - historia zabudowy w podwórzu (8 wrz 2013)
Przerwa wakacyjna (21 lip 2013)
Burzliwe dzieje ratuszowego orła (14 lip 2013)
Podróż sentymentalna kolejką wąskotorową - kiedyś czasy świetności, a dziś pozostałości i wspomnienia (7 lip 2013)
Poznań pod wodą (30 cze 2013)
Wędrujące serce generała (23 cze 2013)
Pancerna Impreza. Fotorelacja z Dnia Otwartych Koszar w Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych (16 cze 2013)
Odrodzenie z upadku, czyli działalność Komisji Dobrego Porządku w Poznaniu (9 cze 2013)
Fort VIIa - militarna przeszłość, "biurowa" przyszłość (2 cze 2013)
Od Wszechnicy Piastowskiej do Uniwersytetu Poznańskiego (26 maj 2013)
Książę Przemysł I - ojciec Poznania (19 maj 2013)
Medycyna i higiena w Poznaniu XIX stulecia (12 maj 2013)
28. Dni Ułana 2013 - fotorelacja Agnieszki Wiśniewskiej. (7 maj 2013)
"Błazeńskie urządzenie", czyli historia poznańskich koziołków (28 kwi 2013)
Poznańska Gra Liczbowa "Koziołki" (21 kwi 2013)
Hipodrom Wola - tradycja i teraźniejszość (14 kwi 2013)
Halo, halo, tu Radio Poznań! (7 kwi 2013)
Wesołych Świąt (28 mar 2013)
Książka w renesansowym Poznaniu (24 mar 2013)
Świat, którego już nie ma - Bambrzy na poznańskich Ratajach (17 mar 2013)
"Wichrzyciele i warchoły", czyli Marzec'68 w Poznaniu (10 mar 2013)
Apel (3 mar 2013)
Pozostałości Poznańskiej Twierdzy Fortowej - Fort 1 (3 mar 2013)
Alianckie naloty na Poznań (24 lut 2013)
Budynki pokawaleryjskie w Poznaniu, czyli od koszar do osiedla (17 lut 2013)
Jego Królewska Mość Mikołaj Rychlik (10 lut 2013)
Poznań w latach Wielkiej Wojny (3 lut 2013)
Zachować w pamięci miniony czas, czyli o Muzeum Uzbrojenia na poznańskiej Cytadeli (27 sty 2013)
Konkurs "Blog Roku 2012" (24 sty 2013)
"Piękna Polka", czyli historia królowej Elżbiety Ryksy (20 sty 2013)
Spotkanie z Igorem Janke (15 sty 2013)
Poznańskie stadiony, część 3 - Stadion przy ul. Bułgarskiej (13 sty 2013)
Dwieście lat temu urodził się Hipolit Cegielski! (6 sty 2013)
Wesołych Świąt !!! (19 gru 2012)
Rozrywki dzieci i młodzieży w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (9 gru 2012)
Powojenna odbudowa Starego Rynku (2 gru 2012)
Roman Wilhelmi - wybitny aktor z Poznania (25 lis 2012)
Ponowny pochówek junikowskich kosynierów (21 lis 2012)
Antiqua civitas posnaniensis, czyli dzieje Śródki (18 lis 2012)
Poznań w listopadzie 1918 roku (11 lis 2012)
Poznańska moda w czasach Oświecenia (5 lis 2012)
Odsłonięcie pomnika Romana Wilhelmiego w Poznaniu - fotorelacja (5 lis 2012)
Mały komunikat (5 lis 2012)
Poznańskie stadiony, część 2 - Stadion im. Edmunda Szyca (5 lis 2012)
Legenda polskiej archeologii (21 paź 2012)
Jak budowano Winogrady (14 paź 2012)
Poznaniaków droga ku nowoczesności (8 paź 2012)
Złodziejki, prostytutki, cudzołożnice, czyli kobieca przestępczość w dawnym Poznaniu (30 wrz 2012)
Od mostu Łacina do mostu św. Rocha (23 wrz 2012)
Jak króla Henryka w Poznaniu witano (16 wrz 2012)
Poznańskie stadiony, część 1 - Stadion Lecha na Dębcu (9 wrz 2012)
Budowniczy, uczony, biskup i polityk, czyli opowieść o Janie Lubrańskim (2 wrz 2012)
Pomniki dziewiętnastowiecznego Poznania (26 sie 2012)
Poznańscy ułani (15 sie 2012)
Na scenach kabaretów międzywojennego Poznania (12 sie 2012)
Próby emancypacji poznańskich Żydów w pierwszej połowie XIX wieku (8 sie 2012)
Dzieje "Poznańskiej Wenecji" (5 sie 2012)
Czas na urlop! (17 lip 2012)
Poznański debiut Władysława Hańczy (15 lip 2012)
Najcenniejsza relikwia poznańskiej katedry (11 lip 2012)
Łacińskie inskrypcje na poznańskim Ratuszu, część 2 (8 lip 2012)
Łacińskie inskrypcje na poznańskim Ratuszu, część 1 (4 lip 2012)
Poznański romantyk - Ryszard Wincenty Berwiński (28 cze 2012)
Na pomoc Prezydentowi i Rządowi! Poznań wobec przewrotu majowego 1926 roku (24 cze 2012)
Roman May i jego przemysłowe imperium (20 cze 2012)
Poznańskie organy Ladegasta (17 cze 2012)
Książka w średniowiecznym Poznaniu (10 cze 2012)
Wielkopolskie struktury przedwojennego wywiadu i kontrwywiadu, czyli "Dwójka" w Poznaniu i Bydgoszczy, część 2 (6 cze 2012)
Wielkopolskie struktury przedwojennego wywiadu i kontrwywiadu, czyli "Dwójka" w Poznaniu i Bydgoszczy, część 1 (3 cze 2012)
"Echt Poznanioki" kontra "Galicjoki", czyli konflikt swój-obcy w międzywojennym Poznaniu (30 maj 2012)
Królewska Niemiecka Akademia (27 maj 2012)
No to stuknął nam roczek! (20 maj 2012)
Pierwszy polski podręcznik savoir-vivre (16 maj 2012)
Centrum Turystyki Kulturowej TRAKT, czyli jak wypromować Poznań, część 2 (13 maj 2012)
Dzieje poznańskiej masonerii, część 2 (9 maj 2012)
Dzieje poznańskiej masonerii, część 1 (6 maj 2012)
Poznań a Konstytucja 3 Maja (3 maj 2012)
Rowerem przez Afrykę (29 kwi 2012)
Rycerze św. Jana Jerozolimskiego w Poznaniu (25 kwi 2012)
Czy w Poznaniu strzelano do cara? (15 kwi 2012)
Początki poznańskiej kinematografii (11 kwi 2012)
Palmy, zajączek i dyngus, czyli wielkopolskie tradycje wielkanocne, część 2 (1 kwi 2012)
Palmy, zajączek i dyngus, czyli wielkopolskie tradycje wielkanocne, część 1 (28 mar 2012)
Centrum Turystyki Kulturowej TRAKT, czyli jak wypromować Poznań, część 1 (25 mar 2012)
Ostatnia publiczna egzekucja w Polsce (21 mar 2012)
Poznańskie duchy i zjawy (18 mar 2012)
Szermierz poznańskiej kontrreformacji (14 mar 2012)
Moda renesansowego Poznania (11 mar 2012)
Związki Józefa Ignacego Kraszewskiego z Poznaniem (7 mar 2012)
Edukacja regionalna - czy jest obecna w szkole? (4 mar 2012)
O profesji kata w dawnym Poznaniu (29 lut 2012)
Ferdinand Foch w Poznaniu (26 lut 2012)
Najstarsza poznańska nekropolia (22 lut 2012)
O poznańskich łaźniach (19 lut 2012)
Ustrój renesansowego Poznania (15 lut 2012)
Tragiczna historia Ludgardy (12 lut 2012)
Trakt Królewsko-Cesarski. Podróż po historii Poznania, częśc 3 (8 lut 2012)
Perły Starego Rynku, część 4 (5 lut 2012)
Matka, żona i nauczycielka, czyli pozycja kobiet w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (1 lut 2012)
Ze wspomnień poznańskiego architekta (29 sty 2012)
Trakt Królewsko-Cesarski. Podróż po historii Poznania, częśc 2 (25 sty 2012)
Między lojalnością a kontestacją. Mniejszość niemiecka w międzywojennym Poznaniu (22 sty 2012)
Poznań w Prusach Południowych 1793 - 1806 (17 sty 2012)
Trakt Królewsko-Cesarski. Podróż po historii Poznania, część 1 (15 sty 2012)
Krynoliny, gorsety, surduty i cylindry. Kilka słów o modzie dziewiętnastowiecznego Poznania, część 2 (12 sty 2012)
Pomnik Powstańców Wielkopolskich (10 sty 2012)
Kawiarnia, teatr i karty, czyli kilka słów o rozrywkach osiemnastowiecznego Poznania (8 sty 2012)
Z Rogalina przez Francję i Holandię, do Brazylii (5 sty 2012)
Bale w hotelu Bazar (3 sty 2012)
Świąteczny komunikat (20 gru 2011)
Gwiazdor, makiełki i Herody, czyli wielkopolskie tradycje bożonarodzeniowe, część 2 (18 gru 2011)
Gwiazdor, makiełki i Herody, czyli wielkopolskie tradycje bożonarodzeniowe, część 1 (15 gru 2011)
Perły Starego Rynku, część 3 (13 gru 2011)
Krynoliny, gorsety, surduty i cylindry. Kilka słów o modzie dziewiętnastowiecznego Poznania (11 gru 2011)
Prezydent "Rzeczpospolitej Polskiej Poznańskiej" (5 gru 2011)
Perły Starego Rynku, część 2 (4 gru 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 7 (1 gru 2011)
Most znany i nieznany (29 lis 2011)
Romantycy i spiskowcy, czyli próba wywołania powstania w 1846 roku w Poznaniu (27 lis 2011)
Mentalność mieszkańców dawnego Poznania (24 lis 2011)
Perły Starego Rynku, część 1 (22 lis 2011)
Elegantki i modnisie dwudziestolecia międzywojennego (20 lis 2011)
Prezydent-legenda, czyli opowieść o Cyrylu Ratajskim (17 lis 2011)
Skóry, wosk, śledzie i wino, czyli handel nowożytnego Poznania, część 2 (15 lis 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 6 (13 lis 2011)
Patron najsłynniejszej ulicy w Poznaniu (10 lis 2011)
Miłość i polityka (8 lis 2011)
Skóry, wosk, śledzie i wino, czyli handel nowożytnego Poznania, część 1 (6 lis 2011)
Jak budowano Rataje (3 lis 2011)
Cmentarze na poznańskiej Cytadeli (1 lis 2011)
Muzyka w dawnym Poznaniu (30 paź 2011)
Polacy i Niemcy w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (27 paź 2011)
Dyplomata - arcybiskup - więzień - kardynał (25 paź 2011)
To już niemal sto lat, czyli historia Warty Poznań (23 paź 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów osiemnastowiecznego Poznania (20 paź 2011)
Tramwaje konne w Poznaniu (18 paź 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 6 (16 paź 2011)
Religijność w barokowym Poznaniu (13 paź 2011)
Twórca poznańskiego ratusza (11 paź 2011)
Dzieje poznańskiej sceny operetkowej (9 paź 2011)
Poznańskie wiosła (6 paź 2011)
Rozrywki mieszkańców renesansowego Poznania (4 paź 2011)
Administracja niemiecka w okupowanym Poznaniu 1939-45 (2 paź 2011)
Doktor Marcin (29 wrz 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 5 (27 wrz 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 5 (25 wrz 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów siedemnastowiecznego Poznania (22 wrz 2011)
Historia "Kolejorza", część 2 (20 wrz 2011)
Od miasta-twierdzy do nowoczesnej metropolii. Rozwój Poznania w 1 poł. XX wieku. (18 wrz 2011)
Ludność żydowska w średniowiecznym i nowożytnym Poznaniu (15 wrz 2011)
Filolog i fabrykant. Opowieść o Hipolicie Cegielskim (13 wrz 2011)
Historia "Kolejorza", część 1 (11 wrz 2011)
Pomnik Armii "Poznań" (9 wrz 2011)
Międzynarodowe Targi Poznańskie w okresie międzywojennym, część 2 (6 wrz 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 4 (4 wrz 2011)
Wrzesień 1939 roku w Poznaniu (2 wrz 2011)
Międzynarodowe Targi Poznańskie w okresie międzywojennym, część 1 (31 sie 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 4 (29 sie 2011)
Most Królowej Jadwigi (27 sie 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów szesnastowiecznego Poznania (25 sie 2011)
Poznańska Georges Sand (23 sie 2011)
Bułgarzy w Poznaniu (21 sie 2011)
Kolegium Jezuickie w Poznaniu (19 sie 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 3 (17 sie 2011)
Występy Heleny Modrzejewskiej na scenach poznańskich teatrów (15 sie 2011)
Komunikat (30 lip 2011)
Przybycie Bambrów do Poznania (28 lip 2011)
Edward hr. Raczyński (1786 - 1845) (26 lip 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 3. Czas pracy i odpoczynku. (25 lip 2011)
Edukacja dziewcząt w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (24 lip 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów średniowiecznego Poznania (22 lip 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 2 (22 lip 2011)
Szwedzi w Poznaniu, część 2 (21 lip 2011)
Mikołaj Skrzetuski (ok. 1610 - 1673) (19 lip 2011)
Szwedzi w Poznaniu, część 1 (18 lip 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 1 (17 lip 2011)
Poznań na morzach i oceanach, część 3 (16 lip 2011)
Poznań na morzach i oceanach, część 2 (15 lip 2011)
Poznań na morzach i oceanach, część 1 (14 lip 2011)
Inteligencja polska w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (13 lip 2011)
Biskup Andrzej Bniński (1396 - 1479) (12 lip 2011)
Perypetie z pomnikiem Bamberki (11 lip 2011)
Reformacja i kontrreformacja w Poznaniu, część 2 (10 lip 2011)
Reformacja i kontrreformacja w Poznaniu, część 1 (9 lip 2011)
Biblioteka Raczyńskich (8 lip 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 2 (7 lip 2011)
Antoni Pfitzner i jego firma (5 lip 2011)
Krótka historia Łazarza (4 lip 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 1 (3 lip 2011)
Przyjęcia u prezydenta Ratajskiego (2 lip 2011)
Emilia Sczaniecka (1804 - 1896) (1 lip 2011)
Zajezdnia tramwajowa przy ulicy Gajowej (30 cze 2011)
Panorama średniowiecznego Poznania, część 2 (29 cze 2011)
Pomnik Poznańskiego Czerwca'56 (28 cze 2011)
Poznański Czerwiec 1956 (27 cze 2011)
Przemysł piwowarski w Poznaniu w XIX i na początku XX wieku (26 cze 2011)
Panorama średniowiecznego Poznania, część 1 (25 cze 2011)
Pomnik Bismarcka w Poznaniu (24 cze 2011)
Akademia Lubrańskiego (23 cze 2011)
Kościół św. Wojciecha (22 cze 2011)
Antoni Radziwiłł 1775 - 1833 (21 cze 2011)
Ustrój średniowiecznego Poznania (20 cze 2011)
Fortyfikacje Twierdzy Poznań - bariera w rozwoju miasta w XIX wieku (19 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 5 (18 cze 2011)
Pałac Górków (16 cze 2011)
Józef Struś 1510 - 1568 (15 cze 2011)
Brytyjski nalot na Poznań (14 cze 2011)
Krótka historia Wildy (13 cze 2011)
Zamtuzy i gamratki, czyli płatna miłość w Poznaniu, część 2 (12 cze 2011)
Więzienia w Poznaniu (10 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 4 (9 cze 2011)
Pożary i powodzie w renesansowym Poznaniu (8 cze 2011)
Perła poznańskiego baroku (7 cze 2011)
Twórca praskiego golema był Poznaniakiem (6 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 3 (5 cze 2011)
Zamtuzy i gamratki, czyli płatna miłość w Poznaniu, część 1 (4 cze 2011)
Pręgierz (3 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 2 (2 cze 2011)
Paweł Edmund Strzelecki 1797 - 1873 (1 cze 2011)
Zamek Wilhelma II (31 maj 2011)
Poznańskie czarownice i ich obrońcy (30 maj 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 1 (29 maj 2011)
Poznaniak wśrod pionierów pediatrii (27 maj 2011)
Poznaniak współtwórcą wielkich odkryć geograficznych (26 maj 2011)
Sytuacja kobiet w renesansowym Poznaniu (25 maj 2011)
Zamek Przemysła (24 maj 2011)
Dopisek (23 maj 2011)
Napoleon w Poznaniu (23 maj 2011)
Herb miasta Poznania (22 maj 2011)
Skąd się wzięła nazwa "Poznań"? (21 maj 2011)
Witam wszystkich i zapraszam do lektury. (20 maj 2011)
Zdjęcie: Marek Barankiewicz