blog background
 
Maciej Brzeziński: Poznańskie Historie
historia, zabytki, kultura, ludzie
metka_epoznan
Port rzeczny w Poznaniu
ok
145
not ok
1
liczba odsłon: 1034
Jeszcze przed I wojną światową i w okresie międzywojennym, Warta była wyjątkowo zatłoczoną rzeką. Co chwila po jej wodach sunęły barki pełne zboża, cukru i innych produktów rolnych, z których słynęła Wielkopolska. Wszystkie lub prawie wszystkie barki, przybijały do nieistniejącego już portu rzecznego w Poznaniu.

W okresie zaborów Wielkopolska stała się  prowincją wybitnie rolniczą, zaopatrującą pozostałe prowincje Rzeszy Niemieckiej w płody rolne. W drugiej połowie XIX wieku, została uznana wręcz za spichlerz Niemiec. Wielkopolskie rolnictwo stało na niezwykle wysokim poziomie, dystansując pod tym względem pozostałe ziemie polskie zaboru rosyjskiego i austriackiego. Nawet przemysł wielkopolski pracował głównie na potrzeby rolnictwa, wszak Hipolit Cegielski produkował narzędzia i maszyny rolnicze, a Roman May nawozy sztuczne.

Wiek pary i elektryczności

Druga połowa XIX wieku w Europie upłynęła pod znakiem rozwoju przemysłu i powstaniu całych regionów przemysłowych, a także przyniosła rewolucję w dziedzinie transportu. Dzięki kolei i zastosowaniu silników parowych (później spalinowych) przy produkcji statków, transport ludzi i towarów nawet na duże odległości, stał się znacznie łatwiejszy i szybszy, niż dotychczas. Nie pozostało to oczywiście bez wpływu na rozwój ekonomiczny i spowodował, że Europa „skurczyła się”. Podróż drogą lądową z Petersburga do Londynu zajmowała w drugiej połowie XIX wieku kilkadziesiąt godzin, podczas gdy sto lat wcześniej, kilka tygodni. Oprócz dróg kolejowych i szlaków morskich, zwrócono uwagę na rzeki, które można było wykorzystać do transportu towarów, przy użyciu barek napędzanych parą, pod warunkiem, że wybuduje się odpowiednie porty przeładunkowe.

Wzrost obrotów towarowych Poznańskiego wywołał zainteresowanie przedsiębiorców Wartą, jako dogodną drogą handlową. Oczywiście nie oznaczało to, że wcześniej nie wykorzystywano Warty, jako szlaku handlowego. Już od wieków przecież transportowano nią zboże, drewno i inne produkty rolno-przemysłowe. Spore ożywienie na rzece zanotowano już w pierwszej połowie XIX wieku, jednak zdawano sobie sprawę, że dopiero wprowadzenie statków parowych i budowa portu z prawdziwego zdarzenia, może spełnić pokładanie w niej nadzieje. Pierwszy parowy holownik przypłynął do Poznania wraz z barkami na początku lat osiemdziesiątych, rozpoczynają tym samym regularne połączenia na linii Poznań-Szczecin, gdyż to właśnie do Szczecina spławiano większość towarów z Poznania, co wydaje się oczywiste, jeśli spojrzymy na mapę. Warta wpada do Odry, w ujścia której znajduje się Szczecin.


Port rzeczny przed I wojną światową, źródło: wieczorkiewicz.org.


Trzeba zbudować port w Poznaniu

Pod koniec lat osiemdziesiątych XIX wieku, przedsiębiorcy rolni, przemysłowcy i kupcy coraz skuteczniej lobbowali na rzecz budowy w Poznaniu portu, który oprócz spełniania swej podstawowej funkcji, jaką był przeładunek towarów, miałby także spełnić rolę zimowych leż dla barek i holowników. Poznaniacy nie lubią tracić czasu i już w 1888 roku, z  myślą o przyszłym porcie, zbudowano dworzec kolejowy Poznań Tama Garbarska (ob. Poznań-Garbary), który miał spełniać rolę dworca przeładunkowego dla towarów przywożonych i wywożonych przez przyszły port rzeczny. W 1889 roku zatwierdzono projekt portu i określono jego lokalizację. Zdecydowano, że przeładownia powstanie przy Tamie Garbarskiej w pobliżu dworca kolejowego, przy obecnej ulicy Szyperskiej, niedaleko nieistniejącego mostu Chwaliszewskiego. Jednak budowę trzeba było odłożyć na kilka lat, bowiem najpierw należało przeprowadzić pracę regulacyjne koryta Warty tak, aby można było pływać w kierunku Szczecina barkami o znacznej pojemności. Port oddano do użytku w latach 1901 – 1903 wraz z dochodzącą do niego bocznicą kolejową.


Port w Poznaniu, źródło: poznan.wikia.com.


Teraz trochę danych technicznych. Port wybudowano na powierzchni 57 000 m². Oprócz bocznicy, zbudowano tu także magazyny i dwa nabrzeża – zatapialny i niezatapialny. Dla potrzeb przeładunku towarów zbudowano nabrzeże betonowe o wysokości 8,5 m i długości 740 m. Do przeładunku używano też nadbrzeża nieuzbrojonego, długości 300 m. Port otrzymał dwa elektryczne żurawie bramowe o udźwigu 2 t oraz pięć dźwigów zwanych półbramowymi, mogących przenieść ciężar o wadze 1,5 t. Ponadto w porcie zbudowano pięć urządzeń służących do ładowania zboża na barki, zwanych lejami oraz dziewięć koryt do przeładunku węgla i pięć transporterów używanych do transportu cukru. Bocznica kolejowa liczyła 3400 m torów i łączyła port z głównymi dworcami towarowymi Poznania: Poznań-Wschód i Dworzec Główny. 


Port w czasie powodzi z 1924 r., źródło: wieczorkiewicz.org


W skład kompleksu portowego wchodziły też liczne magazyny firm handlowo-przemysłowych oraz ponad 3000 m² wolnych placów składowych. Port mógł obsługiwać równocześnie trzydzieści barek o ładowności 610 t, ustawionych w podwójnym szeregu. Dzienna zdolność przeładunkowa poznańskiego portu wynosiła przeciętnie 80 – 100 wagonów piętnastotonowych, czyli 1200 – 1500 t.

Nie chcę zanudzać Czytelników liczbami ilustrującymi przywóz i wywóz towarów z- i do Poznania przez port rzeczny, ale sądzę, że warto poznać asortyment towarów przeładowywanych w porcie. W okresie do zakończenia I wojny światowej, najczęściej do Poznania przywożono drogą wodną: wytwory przemysłu metalowego, ropę naftową, materiały budowalne, nawozy sztuczne, zboże, mąką, paszę dla zwierząt, drewno, kawę i ryż. Mąka i pasze pochodziły z Wielkopolski, drewno z ziem polskich zaboru rosyjskiego, artykuły przemysłowe z Niemiec, a ryż i kawa z innych europejskich krajów. Natomiast z Poznania wywożono głównie produkty rolne, jak: zboże, cukier, mąkę, mąkę ziemniaczaną, spirytus i zwierzęta rzeźne.


Port w 1929 r, źródło: Wikimedia.


Okresem największego rozwoju w całej historii poznańskiego portu rzecznego, były lata 1905 – 1914. Rok 1913 był rekordowy. Przeładowano wówczas 214,3 tys. ton towarów. Już nigdy później nie udało się pobić tego rekordu. W okresie I wojny światowej, nastąpił gwałtowny spadek liczby towarów przeładowywanych w porcie, a i ruch barek na Warcie drastycznie się zmniejszył. Lata odrodzonej Rzeczpospolitej także nie przyniosły poprawy.

Port w polskim Poznaniu

Lata 1919 – 1924 były najgorszym okresem w historii poznańskiego portu. Kryzys ekonomiczny, w którym znalazła się II Rzeczpospolita, wojna celna z Niemcami, nieuregulowane stosunki handlowe z tym krajem, a nadto fakt, że główny partner handlowy Poznania – Szczecin pozostał w granicach Niemiec, spowodowało niemal całkowity zanik żeglugi handlowej na Warcie. Większość magazynów stało puste, a urządzenia portowe były niewykorzystane. W tych latach nie podjęto też żadnych znaczniejszych inwestycji w infrastrukturę portową. Dopiero podpisanie konwencji handlowej z Niemcami w 1923 r. pozwalało liczyć na ponowne ożywienie handlu warciańskiego. W 1924 r. koła przemysłowo-handlowe z Wielkopolski doprowadziły do powstania spółki transportowej „Żegluga Wielkopolska”, która zajęła się ponownym organizowaniem masowego transportu na Warcie. Największa polska firma transportowa „C. Hartwig” z kolei zabiegała o zwiększenie wywozu zboża i cukru drogą wodną przez port w Poznaniu.

Zdecydowane ożywienie przeładunków w poznańskim porcie przyniósł rok 1926. W tym roku liczba towarów przeładowywanych w porcie była równa połowie ilości towarów, które przeładowano tu w rekordowym 1913 roku. Z pewnością do zwiększenia się obrotów w poznańskim porcie w tym roku przyczyniłam się sytuacja międzynarodowa, a zwłaszcza strajk angielskich górników. Lata 1926 – 1932 była najpomyślniejszym okresem w dziejach poznańskiego portu w okresie międzywojennym. Nie bez wpływu na zwiększony ruch w poznańskim porcie miało też przygotowanie Powszechnej Wystawy Krajowej w 1929 r. Głównymi towarami, które wywożono przez Poznań, były: węgiel i zboże. W latach 1926 – 1932 przez port w Poznaniu wywieziono ponad 300 tys. ton polskiego węgla. Węgiel dowożono do Poznania koleją, w porcie przeładowywano go na barki i kierowano do Gorzowa, Szczecina, Frankfurtu nad Odrą, Hamburga i innych niemieckich portów. Drugim towarem, który transportowano przez port w Poznaniu, było zboże. Można przypuszczać, że przeładunek zboża w poznańskim porcie dorównał czasom sprzed I wojny światowej. W poznańskim porcie przeładowywano i ekspediowano także wielkie ilości cukru. Wielkopolska słynęła z wysoko rozwiniętej uprawy buraka cukrowego, a liczne tu cukrownie dostarczały ogromnej ilości cukru.


Port rzeczny w latach trzydziestych, źródło: wieczorkiewicz.org


Ożywienie w poznańskim porcie w drugiej połowie lat dwudziestych, spowodowało konieczność przeprowadzenia pewnych inwestycji budowlanych. Rozbudowano bocznicę kolejową, zwiększając długość torów o ponad 2000 m, zainstalowano oświetlenie elektryczne oraz zakupiono nową lokomotywę, niezbędną do przetaczania wagonów z przeznaczonych do załadunku, bądź wyładunku. Pogłębiono także koryto portowe, wydobywając z dna rzeki ponad 17 000 m³ piasku. Port otrzymał nowe urządzenia, a puste dotąd magazyny w całości wydzierżawiono firmom państwowym i prywatnym i szybko zapełniły się one towarami.

Ostatnie lata poznańskiego portu

Okres pomyślności poznańskiego portu rzecznego zakończył się bezpowrotnie w 1931 r. Powodem był oczywiście wieki kryzys gospodarczy, pogorszenie się stosunków handlowych z Niemcami i obniżenie poziomu wody w Warcie. W latach 1931-1933 z Poznańskiego portu wyeksponowało tylko 90 tys. ton zboża. W pierwszej połowie lat trzydziestych wywóz towarów z Poznania przez port rzeczny zmniejszył się dziesięciokrotnie w porównaniu do okresu przed I wojną światową. W latach 1934-1938 przeładunek towarów w Poznańskim porcie praktycznie zanikł. W tym czasie ruch towarowy drogą wodną odbywał się głównie Wisłą do portu w Gdyni, a niemal cały przewóz towarów obsługiwano kolejami. W 1945 roku port został zniszczony podczas walk o Poznań, a po zakończeniu wojny już go nie odbudowano. Tak zakończyła się historia poznańskiego portu.


Miejsce, gdzie stał niegdyś poznański port rzeczny, źródło: Wikimedia.


Dla Poznania w początkach XX wieku, port rzeczny był „oknem na świat”, a Warta zapewniła poznańskim firmom zbyt towarów i możliwość przywozu surowców. W okresie międzywojennym ruch w porcie zmniejszył się wskutek zmiany granic i oddaniu Wisły pierwszeństwa w żegludze śródlądowej. Dziś nie znajdziemy już zbyt wielu pamiątek po porcie, no może w wyjątkiem ukształtowania terenu dawnego nabrzeża i ulicy dochodzącej niegdyś do portu, nazwanej Szyperską.

Źródło:

R. Dyliński, Port rzeczny w Poznaniu w latach 1900 – 1938, „Kronika Miasta Poznania”, nr 2, 1968.

Z. Kopeć, Poznań między wojnami. Opowieść o życiu miasta 1918 – 1939, Łódź 2013.

J. Majewski, Gospodarka komunalna, w: Dzieje Poznania, t. 2, praca zbiorowa pod redakcją J. Topolskiego i L. Trzeciakowskiego, Warszawa – Poznań 1998.


 
WASZE KOMENTARZE[1]
avatarrb: Podobnym, choć chyba jeszcze mniej obecnym w świadomości poznaniaków miejscem, jest stocznia na Starołęce. I ona pewnie za jakiś czas podzieli los portu zabudowanego przez deweloperów... (Portowo)
dodano: Piątek, 2015.05.29 14:19
ok
1
not ok
0
odpowiedz|usuń
~Wdzięczna rzeka: Największe "zasługi" dla rozwoju portu rzecznego i w ogóle usłużności rzeki Warty dla Poznania ma niejaki eks Prezydent Ryszard Grobelny. Panował tutaj ponad 20 lat co będzie w historii odnotowane i dla tej rzeki nie zrobił NIC a może nawet więcej, swoim zaniedbaniem doprowadził do totalnej degradacji tego pięknego i pożytecznego zakątka Poznania, chwała mu, że już odszedł, niech spoczywa w pokoju.
dodano: Piątek, 2015.06.05 18:48, IP:217.170.169.XXX
ok
3
not ok
1
odpowiedz|usuń
DODAJ KOMENTARZ | Jesteś niezalogowany, Twój nick będzie poprzedzony ~zaloguj | zarejestruj
Liczba znaków do wykorzystania: 1000
codeimgNie jesteś anonimowy, Twoje IP zapisujemy w naszej bazie danych. Dodając komentarz akceptujesz Regulamin Forum
Do poprawnego działania mechanizmu dodawania komentarzy wymagane jest włączenie obsługi ciasteczek.
avatar
MACIEJ BRZEZIŃSKI
poznanskiehistorie.epoznan.pl
RSSsend_message
Nazywam się Maciej Brzeziński. Z wykształcenia jestem historykiem i wschodoznawcą. Od maja 2011 roku prowadzę tego bloga. Historia Poznania to jedna z moich pasji, ale za to największa, dlatego chcę popularyzować fascynujące dzieje tego miasta. Można mnie znaleźć także pod adresem: www.poznanskiehistorie.blogspot.com oraz na facebooku. Zapraszam więc do lektury.
Mój kontakt: poznanskiehistorie@gmail.com
ARCHIWUM WPISÓW
Sołacz - willowa dzielnica Poznania (15 cze 2017)
Cesarzowa Wiktoria w Poznaniu (9 cze 2017)
Protestanci w przedrozbiorowym Poznaniu, część 2 (27 maj 2017)
Protestanci w przedrozbiorowym Poznaniu, część 1 (18 maj 2017)
Zanim powstały Targi Poznańskie, czyli Wystawa Wschodnioniemiecka w 1911 roku. (14 maj 2017)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1835, część 2 (4 maj 2017)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1835, część 1 (27 kwi 2017)
10 poznańskich "naj..." (18 kwi 2017)
Medycyna i higiena w renesansowym Poznaniu (2 kwi 2017)
Adwentyści Dnia Siódmego w Poznaniu (22 mar 2017)
Bambrzy w dziejach Poznania, część 2 (9 mar 2017)
Bambrzy w dziejach Poznania, część 1 (3 mar 2017)
Jeżyckie wille - luksus i elegancja (15 lut 2017)
Legendarni biskupi poznańscy wg Długosza (6 lut 2017)
10 najsłynniejszych poznanianek (II) (22 sty 2017)
Poznaniacy wobec powstania listopadowego (30 lis 2016)
Paganini w Poznaniu (23 lis 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1810, część 2 (17 lis 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1810, część 1 (9 lis 2016)
Żydzi w międzywojennym Poznaniu (27 paź 2016)
Ks. Józef Rogaliński i starania o uniwersytet w osiemnastowiecznym Poznaniu (19 paź 2016)
10 najpiękniejszych ulic w Poznaniu (13 paź 2016)
Aleksander I w Poznaniu (29 wrz 2016)
Współczesne kościoły Poznania (23 wrz 2016)
Generał Tadeusz Kutrzeba i Armia "Poznań" (14 wrz 2016)
Niegolewski i inni, czyli wielkopolscy szwoleżerowie Napoleona (6 sie 2016)
Początki nowoczesnego sportu w Poznaniu (17 lip 2016)
Od października do czerwca, czyli ogólnopolskie znaczenie Czerwca'56 (7 lip 2016)
Johow-Gelände, czyli urok łazarskich kamienic (23 cze 2016)
Jak bernardyn z franciszkaninem, czyli wojna mnichów w siedemnastowiecznym Poznaniu (16 cze 2016)
95 lat Międzynarodowych Targów Poznańskich (2 cze 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1790, część 2 (25 maj 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1790, część 1 (19 maj 2016)
Adelajda i Kazimierz, czyli królewski ślub w katedrze poznańskiej (5 maj 2016)
Obchody Millenium Chrztu Polski w Poznaniu w 1966 roku (24 kwi 2016)
Jak Poznańczycy walczyli z germanizacją, część 2 (16 kwi 2016)
Jak Poznańczycy walczyli z germanizacją, część 1 (10 kwi 2016)
Socrealizm w Poznaniu (16 mar 2016)
Panowie z Górki (2 mar 2016)
Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, czyli namiastka uniwersytetu (25 lut 2016)
Jordan - biskup polski czy poznański? (11 lut 2016)
Zjazd poznański 1530 roku (3 lut 2016)
Architektura międzywojennego Poznania (28 sty 2016)
10 nietuzinkowych poznaniaków (12 sty 2016)
Życie w Poznaniu w pierwszych miesiącach Wielkiej Wojny w świetle "Kuriera Poznańskiego" (15 gru 2015)
Święci patroni Poznania (9 gru 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1740, część 2 (24 lis 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1740, część 1 (17 lis 2015)
Cmentarz na Górczynie (4 lis 2015)
130 lat komunikacji telefonicznej w Poznaniu (21 paź 2015)
Włosi w dawnym Poznaniu (7 paź 2015)
"Ukochana żona", czyli historia księżnej Ryksy szwedzkiej, żony Przemysła II (12 sie 2015)
10 najpiękniejszych kamienic poznańskiej "belle epoque" (28 lip 2015)
Od Intendentury do Collegium Historicum (14 lip 2015)
"Naród Sobie", czyli narodziny i pierwsze lata Teatru Polskiego w Poznaniu (30 cze 2015)
Rymarze, krawcy i kuśnierze, czyli słów kilka o rzemieślnikach w średniowiecznym Poznaniu (24 cze 2015)
Kulturkampf (9 cze 2015)
Poznańscy muzułmanie (2 cze 2015)
Port rzeczny w Poznaniu (26 maj 2015)
10 osobliwości Poznania (13 maj 2015)
Szkoci w Poznaniu (5 maj 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1700, część 2 (27 kwi 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1700, część 1 (21 kwi 2015)
Poznańscy reformaci i ich śródecki kościół (24 mar 2015)
Generał Krzyżanowski, czyli jak wielkopolski szlachcic został amerykańskim bohaterem (10 mar 2015)
Ludzie niezwyczajni - o Dezyderym Chłapowskim i księdzu Piotrze Wawrzyniaku słów kilka (3 mar 2015)
10 najpiękniejszych miejsc w Poznaniu (17 lut 2015)
Marcin Kasprzak i Róża Luksemburg, czyli socjaliści w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (1 lut 2015)
Wybierzmy 10 najpiękniejszych miejsc w Poznaniu (26 sty 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1650, część 2 (18 sty 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1650, część 1 (11 sty 2015)
Poznańska parafia prawosławna (14 gru 2014)
10 najpiękniejszych i najcenniejszych poznańskich kościołów (30 lis 2014)
"De optimo senatore", czyli międzynarodowa kariera pewnego poznańskiego biskupa (16 lis 2014)
Od Wszystkich Świętych do Andrzejek, czyli listopad w wielkopolskiej tradycji ludowej (2 lis 2014)
Poznań 1146 - Krzyszków 1157 (26 paź 2014)
Historia Folwarku Edwardowo (12 paź 2014)
Targowisko, centrum polskości i miejsce zgromadzeń, czyli Stary Rynek w XIX wieku (9 paź 2014)
10 symboli Poznania (21 wrz 2014)
Ad maiorem Dei gloriam, czyli przybycie jezuitów do Poznania (14 wrz 2014)
Na pensji w Poznaniu dziewiętnastego stulecia (7 wrz 2014)
Dzieje Górczyna (31 sie 2014)
Przerwa wakacyjna (27 lip 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1580, część 2 (21 lip 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1580, część 1 (13 lip 2014)
10 najsłynniejszych poznanianek (29 cze 2014)
Katedra poznańska królewską nekropolią? (22 cze 2014)
Grecy w Poznaniu (15 cze 2014)
Konstancja z Potockich Raczyńska, czyli żywot kobiety niezwykłej (8 cze 2014)
Poznańska parafia Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego (1 cze 2014)
Gniezno czy Poznań? Gdzie znajdowała się pierwsza stolica Polski? (25 maj 2014)
No to mamy już 3 lata! (21 maj 2014)
10 osób, które najbardziej przyczyniły się do rozwoju Poznania (18 maj 2014)
Co kryje park na osiedlu Czecha? Pruskie umocnienia wśród ratajskich bloków! (11 maj 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1500, część 2 (4 maj 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1500, część 1 (27 kwi 2014)
Wesołych Świąt! (13 kwi 2014)
Beocja czy Sparta? Jak wykształcił się poznański etos (23 mar 2014)
Reformowany Kościół Katolicki w Polsce i jego poznańska siedziba (16 mar 2014)
Pomniki Wieszcza Adama w Poznaniu (2 mar 2014)
Dominikanie, karmelici, bernardyni, czyli zakony żebracze w średniowiecznym Poznaniu (16 lut 2014)
Od Śluzy Katedralnej do powstania ICHOT (9 lut 2014)
W domu i w kamienicy, czyli jak mieszkali poznaniacy w XIX stuleciu (2 lut 2014)
Od osady Stelmachy do placu Wiosny Ludów (26 sty 2014)
Wehikuł czasu, czyli jak się żyło w Poznaniu 600 lat temu, część 2 (19 sty 2014)
Wehikuł czasu, czyli jak się żyło w Poznaniu 600 lat temu, część 1 (12 sty 2014)
Dwa stare forty. Jedna historia, wspólna przyszłość? (5 sty 2014)
Chwała Zwycięzcom! (26 gru 2013)
Wesołych Świąt! (22 gru 2013)
Z Poznania do Hollywood, czyli historia Lilli Palmer (15 gru 2013)
Legenda o trzech skradzionych Hostiach - prawda, czy mit? (8 gru 2013)
Sejm Dzielnicowy w Poznaniu (1 gru 2013)
Panorama renesansowego Poznania (17 lis 2013)
Miejsce kaźni Wielkopolan w okresie II wojny światowej - obóz koncentracyjny w Forcie VII w Poznaniu (8 lis 2013)
Kłopotliwy honorowy obywatel miasta Poznania (3 lis 2013)
Historia Jeżyc, część 2 (27 paź 2013)
Historia Jeżyc, część 1 (20 paź 2013)
Poznań kontra Kraków, czyli jezuickie starania o uniwersytet w Poznaniu w 1611 roku (13 paź 2013)
Doktor Marcin i inni, czyli początki poznańskiej pracy organicznej (29 wrz 2013)
Poznań w oparach czarnej magii (24 wrz 2013)
"W Poznaniu na wygnaniu", czyli poznańskie lata Kazimiery Iłłakowiczówny (15 wrz 2013)
Perły poznańskich podwórek, czyli ul. Ratajczaka 14 - historia zabudowy w podwórzu (8 wrz 2013)
Przerwa wakacyjna (21 lip 2013)
Burzliwe dzieje ratuszowego orła (14 lip 2013)
Podróż sentymentalna kolejką wąskotorową - kiedyś czasy świetności, a dziś pozostałości i wspomnienia (7 lip 2013)
Poznań pod wodą (30 cze 2013)
Wędrujące serce generała (23 cze 2013)
Pancerna Impreza. Fotorelacja z Dnia Otwartych Koszar w Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych (16 cze 2013)
Odrodzenie z upadku, czyli działalność Komisji Dobrego Porządku w Poznaniu (9 cze 2013)
Fort VIIa - militarna przeszłość, "biurowa" przyszłość (2 cze 2013)
Od Wszechnicy Piastowskiej do Uniwersytetu Poznańskiego (26 maj 2013)
Książę Przemysł I - ojciec Poznania (19 maj 2013)
Medycyna i higiena w Poznaniu XIX stulecia (12 maj 2013)
28. Dni Ułana 2013 - fotorelacja Agnieszki Wiśniewskiej. (7 maj 2013)
"Błazeńskie urządzenie", czyli historia poznańskich koziołków (28 kwi 2013)
Poznańska Gra Liczbowa "Koziołki" (21 kwi 2013)
Hipodrom Wola - tradycja i teraźniejszość (14 kwi 2013)
Halo, halo, tu Radio Poznań! (7 kwi 2013)
Wesołych Świąt (28 mar 2013)
Książka w renesansowym Poznaniu (24 mar 2013)
Świat, którego już nie ma - Bambrzy na poznańskich Ratajach (17 mar 2013)
"Wichrzyciele i warchoły", czyli Marzec'68 w Poznaniu (10 mar 2013)
Apel (3 mar 2013)
Pozostałości Poznańskiej Twierdzy Fortowej - Fort 1 (3 mar 2013)
Alianckie naloty na Poznań (24 lut 2013)
Budynki pokawaleryjskie w Poznaniu, czyli od koszar do osiedla (17 lut 2013)
Jego Królewska Mość Mikołaj Rychlik (10 lut 2013)
Poznań w latach Wielkiej Wojny (3 lut 2013)
Zachować w pamięci miniony czas, czyli o Muzeum Uzbrojenia na poznańskiej Cytadeli (27 sty 2013)
Konkurs "Blog Roku 2012" (24 sty 2013)
"Piękna Polka", czyli historia królowej Elżbiety Ryksy (20 sty 2013)
Spotkanie z Igorem Janke (15 sty 2013)
Poznańskie stadiony, część 3 - Stadion przy ul. Bułgarskiej (13 sty 2013)
Dwieście lat temu urodził się Hipolit Cegielski! (6 sty 2013)
Wesołych Świąt !!! (19 gru 2012)
Rozrywki dzieci i młodzieży w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (9 gru 2012)
Powojenna odbudowa Starego Rynku (2 gru 2012)
Roman Wilhelmi - wybitny aktor z Poznania (25 lis 2012)
Ponowny pochówek junikowskich kosynierów (21 lis 2012)
Antiqua civitas posnaniensis, czyli dzieje Śródki (18 lis 2012)
Poznań w listopadzie 1918 roku (11 lis 2012)
Poznańska moda w czasach Oświecenia (5 lis 2012)
Odsłonięcie pomnika Romana Wilhelmiego w Poznaniu - fotorelacja (5 lis 2012)
Mały komunikat (5 lis 2012)
Poznańskie stadiony, część 2 - Stadion im. Edmunda Szyca (5 lis 2012)
Legenda polskiej archeologii (21 paź 2012)
Jak budowano Winogrady (14 paź 2012)
Poznaniaków droga ku nowoczesności (8 paź 2012)
Złodziejki, prostytutki, cudzołożnice, czyli kobieca przestępczość w dawnym Poznaniu (30 wrz 2012)
Od mostu Łacina do mostu św. Rocha (23 wrz 2012)
Jak króla Henryka w Poznaniu witano (16 wrz 2012)
Poznańskie stadiony, część 1 - Stadion Lecha na Dębcu (9 wrz 2012)
Budowniczy, uczony, biskup i polityk, czyli opowieść o Janie Lubrańskim (2 wrz 2012)
Pomniki dziewiętnastowiecznego Poznania (26 sie 2012)
Poznańscy ułani (15 sie 2012)
Na scenach kabaretów międzywojennego Poznania (12 sie 2012)
Próby emancypacji poznańskich Żydów w pierwszej połowie XIX wieku (8 sie 2012)
Dzieje "Poznańskiej Wenecji" (5 sie 2012)
Czas na urlop! (17 lip 2012)
Poznański debiut Władysława Hańczy (15 lip 2012)
Najcenniejsza relikwia poznańskiej katedry (11 lip 2012)
Łacińskie inskrypcje na poznańskim Ratuszu, część 2 (8 lip 2012)
Łacińskie inskrypcje na poznańskim Ratuszu, część 1 (4 lip 2012)
Poznański romantyk - Ryszard Wincenty Berwiński (28 cze 2012)
Na pomoc Prezydentowi i Rządowi! Poznań wobec przewrotu majowego 1926 roku (24 cze 2012)
Roman May i jego przemysłowe imperium (20 cze 2012)
Poznańskie organy Ladegasta (17 cze 2012)
Książka w średniowiecznym Poznaniu (10 cze 2012)
Wielkopolskie struktury przedwojennego wywiadu i kontrwywiadu, czyli "Dwójka" w Poznaniu i Bydgoszczy, część 2 (6 cze 2012)
Wielkopolskie struktury przedwojennego wywiadu i kontrwywiadu, czyli "Dwójka" w Poznaniu i Bydgoszczy, część 1 (3 cze 2012)
"Echt Poznanioki" kontra "Galicjoki", czyli konflikt swój-obcy w międzywojennym Poznaniu (30 maj 2012)
Królewska Niemiecka Akademia (27 maj 2012)
No to stuknął nam roczek! (20 maj 2012)
Pierwszy polski podręcznik savoir-vivre (16 maj 2012)
Centrum Turystyki Kulturowej TRAKT, czyli jak wypromować Poznań, część 2 (13 maj 2012)
Dzieje poznańskiej masonerii, część 2 (9 maj 2012)
Dzieje poznańskiej masonerii, część 1 (6 maj 2012)
Poznań a Konstytucja 3 Maja (3 maj 2012)
Rowerem przez Afrykę (29 kwi 2012)
Rycerze św. Jana Jerozolimskiego w Poznaniu (25 kwi 2012)
Czy w Poznaniu strzelano do cara? (15 kwi 2012)
Początki poznańskiej kinematografii (11 kwi 2012)
Palmy, zajączek i dyngus, czyli wielkopolskie tradycje wielkanocne, część 2 (1 kwi 2012)
Palmy, zajączek i dyngus, czyli wielkopolskie tradycje wielkanocne, część 1 (28 mar 2012)
Centrum Turystyki Kulturowej TRAKT, czyli jak wypromować Poznań, część 1 (25 mar 2012)
Ostatnia publiczna egzekucja w Polsce (21 mar 2012)
Poznańskie duchy i zjawy (18 mar 2012)
Szermierz poznańskiej kontrreformacji (14 mar 2012)
Moda renesansowego Poznania (11 mar 2012)
Związki Józefa Ignacego Kraszewskiego z Poznaniem (7 mar 2012)
Edukacja regionalna - czy jest obecna w szkole? (4 mar 2012)
O profesji kata w dawnym Poznaniu (29 lut 2012)
Ferdinand Foch w Poznaniu (26 lut 2012)
Najstarsza poznańska nekropolia (22 lut 2012)
O poznańskich łaźniach (19 lut 2012)
Ustrój renesansowego Poznania (15 lut 2012)
Tragiczna historia Ludgardy (12 lut 2012)
Trakt Królewsko-Cesarski. Podróż po historii Poznania, częśc 3 (8 lut 2012)
Perły Starego Rynku, część 4 (5 lut 2012)
Matka, żona i nauczycielka, czyli pozycja kobiet w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (1 lut 2012)
Ze wspomnień poznańskiego architekta (29 sty 2012)
Trakt Królewsko-Cesarski. Podróż po historii Poznania, częśc 2 (25 sty 2012)
Między lojalnością a kontestacją. Mniejszość niemiecka w międzywojennym Poznaniu (22 sty 2012)
Poznań w Prusach Południowych 1793 - 1806 (17 sty 2012)
Trakt Królewsko-Cesarski. Podróż po historii Poznania, część 1 (15 sty 2012)
Krynoliny, gorsety, surduty i cylindry. Kilka słów o modzie dziewiętnastowiecznego Poznania, część 2 (12 sty 2012)
Pomnik Powstańców Wielkopolskich (10 sty 2012)
Kawiarnia, teatr i karty, czyli kilka słów o rozrywkach osiemnastowiecznego Poznania (8 sty 2012)
Z Rogalina przez Francję i Holandię, do Brazylii (5 sty 2012)
Bale w hotelu Bazar (3 sty 2012)
Świąteczny komunikat (20 gru 2011)
Gwiazdor, makiełki i Herody, czyli wielkopolskie tradycje bożonarodzeniowe, część 2 (18 gru 2011)
Gwiazdor, makiełki i Herody, czyli wielkopolskie tradycje bożonarodzeniowe, część 1 (15 gru 2011)
Perły Starego Rynku, część 3 (13 gru 2011)
Krynoliny, gorsety, surduty i cylindry. Kilka słów o modzie dziewiętnastowiecznego Poznania (11 gru 2011)
Prezydent "Rzeczpospolitej Polskiej Poznańskiej" (5 gru 2011)
Perły Starego Rynku, część 2 (4 gru 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 7 (1 gru 2011)
Most znany i nieznany (29 lis 2011)
Romantycy i spiskowcy, czyli próba wywołania powstania w 1846 roku w Poznaniu (27 lis 2011)
Mentalność mieszkańców dawnego Poznania (24 lis 2011)
Perły Starego Rynku, część 1 (22 lis 2011)
Elegantki i modnisie dwudziestolecia międzywojennego (20 lis 2011)
Prezydent-legenda, czyli opowieść o Cyrylu Ratajskim (17 lis 2011)
Skóry, wosk, śledzie i wino, czyli handel nowożytnego Poznania, część 2 (15 lis 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 6 (13 lis 2011)
Patron najsłynniejszej ulicy w Poznaniu (10 lis 2011)
Miłość i polityka (8 lis 2011)
Skóry, wosk, śledzie i wino, czyli handel nowożytnego Poznania, część 1 (6 lis 2011)
Jak budowano Rataje (3 lis 2011)
Cmentarze na poznańskiej Cytadeli (1 lis 2011)
Muzyka w dawnym Poznaniu (30 paź 2011)
Polacy i Niemcy w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (27 paź 2011)
Dyplomata - arcybiskup - więzień - kardynał (25 paź 2011)
To już niemal sto lat, czyli historia Warty Poznań (23 paź 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów osiemnastowiecznego Poznania (20 paź 2011)
Tramwaje konne w Poznaniu (18 paź 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 6 (16 paź 2011)
Religijność w barokowym Poznaniu (13 paź 2011)
Twórca poznańskiego ratusza (11 paź 2011)
Dzieje poznańskiej sceny operetkowej (9 paź 2011)
Poznańskie wiosła (6 paź 2011)
Rozrywki mieszkańców renesansowego Poznania (4 paź 2011)
Administracja niemiecka w okupowanym Poznaniu 1939-45 (2 paź 2011)
Doktor Marcin (29 wrz 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 5 (27 wrz 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 5 (25 wrz 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów siedemnastowiecznego Poznania (22 wrz 2011)
Historia "Kolejorza", część 2 (20 wrz 2011)
Od miasta-twierdzy do nowoczesnej metropolii. Rozwój Poznania w 1 poł. XX wieku. (18 wrz 2011)
Ludność żydowska w średniowiecznym i nowożytnym Poznaniu (15 wrz 2011)
Filolog i fabrykant. Opowieść o Hipolicie Cegielskim (13 wrz 2011)
Historia "Kolejorza", część 1 (11 wrz 2011)
Pomnik Armii "Poznań" (9 wrz 2011)
Międzynarodowe Targi Poznańskie w okresie międzywojennym, część 2 (6 wrz 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 4 (4 wrz 2011)
Wrzesień 1939 roku w Poznaniu (2 wrz 2011)
Międzynarodowe Targi Poznańskie w okresie międzywojennym, część 1 (31 sie 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 4 (29 sie 2011)
Most Królowej Jadwigi (27 sie 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów szesnastowiecznego Poznania (25 sie 2011)
Poznańska Georges Sand (23 sie 2011)
Bułgarzy w Poznaniu (21 sie 2011)
Kolegium Jezuickie w Poznaniu (19 sie 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 3 (17 sie 2011)
Występy Heleny Modrzejewskiej na scenach poznańskich teatrów (15 sie 2011)
Komunikat (30 lip 2011)
Przybycie Bambrów do Poznania (28 lip 2011)
Edward hr. Raczyński (1786 - 1845) (26 lip 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 3. Czas pracy i odpoczynku. (25 lip 2011)
Edukacja dziewcząt w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (24 lip 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów średniowiecznego Poznania (22 lip 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 2 (22 lip 2011)
Szwedzi w Poznaniu, część 2 (21 lip 2011)
Mikołaj Skrzetuski (ok. 1610 - 1673) (19 lip 2011)
Szwedzi w Poznaniu, część 1 (18 lip 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 1 (17 lip 2011)
Poznań na morzach i oceanach, część 3 (16 lip 2011)
Poznań na morzach i oceanach, część 2 (15 lip 2011)
Poznań na morzach i oceanach, część 1 (14 lip 2011)
Inteligencja polska w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (13 lip 2011)
Biskup Andrzej Bniński (1396 - 1479) (12 lip 2011)
Perypetie z pomnikiem Bamberki (11 lip 2011)
Reformacja i kontrreformacja w Poznaniu, część 2 (10 lip 2011)
Reformacja i kontrreformacja w Poznaniu, część 1 (9 lip 2011)
Biblioteka Raczyńskich (8 lip 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 2 (7 lip 2011)
Antoni Pfitzner i jego firma (5 lip 2011)
Krótka historia Łazarza (4 lip 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 1 (3 lip 2011)
Przyjęcia u prezydenta Ratajskiego (2 lip 2011)
Emilia Sczaniecka (1804 - 1896) (1 lip 2011)
Zajezdnia tramwajowa przy ulicy Gajowej (30 cze 2011)
Panorama średniowiecznego Poznania, część 2 (29 cze 2011)
Pomnik Poznańskiego Czerwca'56 (28 cze 2011)
Poznański Czerwiec 1956 (27 cze 2011)
Przemysł piwowarski w Poznaniu w XIX i na początku XX wieku (26 cze 2011)
Panorama średniowiecznego Poznania, część 1 (25 cze 2011)
Pomnik Bismarcka w Poznaniu (24 cze 2011)
Akademia Lubrańskiego (23 cze 2011)
Kościół św. Wojciecha (22 cze 2011)
Antoni Radziwiłł 1775 - 1833 (21 cze 2011)
Ustrój średniowiecznego Poznania (20 cze 2011)
Fortyfikacje Twierdzy Poznań - bariera w rozwoju miasta w XIX wieku (19 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 5 (18 cze 2011)
Pałac Górków (16 cze 2011)
Józef Struś 1510 - 1568 (15 cze 2011)
Brytyjski nalot na Poznań (14 cze 2011)
Krótka historia Wildy (13 cze 2011)
Zamtuzy i gamratki, czyli płatna miłość w Poznaniu, część 2 (12 cze 2011)
Więzienia w Poznaniu (10 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 4 (9 cze 2011)
Pożary i powodzie w renesansowym Poznaniu (8 cze 2011)
Perła poznańskiego baroku (7 cze 2011)
Twórca praskiego golema był Poznaniakiem (6 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 3 (5 cze 2011)
Zamtuzy i gamratki, czyli płatna miłość w Poznaniu, część 1 (4 cze 2011)
Pręgierz (3 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 2 (2 cze 2011)
Paweł Edmund Strzelecki 1797 - 1873 (1 cze 2011)
Zamek Wilhelma II (31 maj 2011)
Poznańskie czarownice i ich obrońcy (30 maj 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 1 (29 maj 2011)
Poznaniak wśrod pionierów pediatrii (27 maj 2011)
Poznaniak współtwórcą wielkich odkryć geograficznych (26 maj 2011)
Sytuacja kobiet w renesansowym Poznaniu (25 maj 2011)
Zamek Przemysła (24 maj 2011)
Dopisek (23 maj 2011)
Napoleon w Poznaniu (23 maj 2011)
Herb miasta Poznania (22 maj 2011)
Skąd się wzięła nazwa "Poznań"? (21 maj 2011)
Witam wszystkich i zapraszam do lektury. (20 maj 2011)
Zdjęcie: Marek Barankiewicz