blog background
 
Maciej Brzeziński: Poznańskie Historie
historia, zabytki, kultura, ludzie
metka_epoznan
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1700, część 1
ok
240
not ok
0
liczba odsłon: 997
Po raz kolejny zapraszam Was w podróż wehikułem czasu w przeszłość Poznania. Cofniemy się o 315 lat, czyli do roku 1700. Najpierw sprawdzimy, czym żyła w tym czasie Europa, Rzeczpospolita i sam Poznań, a następnie spotkamy się z kilkoma interesującymi osobami i porozmawiamy sobie z nimi.

Europa w roku 1700

Europa w ostatnim roku siedemnastego wieku, nie należała do najspokojniejszych miejsc pod słońcem, zresztą nadchodzący wiek XVIII, też nie należał do szczególnie pokojowych. Właściwie w kończącym się wieku XVII i rozpoczynającym się za chwilę XVIII stuleciu, nie było nawet jednego roku bez wojny. W roku 1700 i rok później, wybuchły dwa wielkie konflikty zbrojne, które zmieniły radykalnie sytuację na Starym Kontynencie. W 1700 r. Saksonia, Rosja i Dania zawarły przymierze przeciw Szwecji, na tronie której zasiadł młody król Karol XII, lekceważony przez innych monarchów. Wkrótce przekonali się jednak, że młody monarcha dorównuje pod względem waleczności swym wielkim przodkom: Gustawowi II Adolfowi i Karolowi X Gustawowi. 


Karol XII, źródło: Wikimedia.


Karol rozbił najpierw Danię, a później pokonał wojska rosyjskie w bitwie pod Narwą. Kilka lat później najechał Saksonię i zmusił jej księcia, a przy okazji króla Polski Augusta II Mocnego, do rezygnacji z tronu polskiego. Wojna potrwa aż dwadzieścia jeden lat i ostatecznie zakończy klęską Szwecji, kładąc tym samym kres mocarstwowej potęgi tego kraju.


Bitwa pod Narwą w 1700 r., źródło: Wikimedia.


W 1701 r. wybuchła zaś wojna o sukcesję hiszpańską. Bo bezpotomnej śmierci króla Karola II, pretensje do hiszpańskiego tronu wysunęli zarówno Burbonowie, jak i Habsburgowie. Wojna toczyła się pomiędzy sojusznikami Francji i Cesarstwa, a zakończyła w 1714 r. Tron Hiszpanii przypadł ostatecznie księciu Filipowi d’Anjou, wnukowi Ludwika XIV, który został koronowany jako Filip V. Burbonowie zasiadają na tronie hiszpańskim do dzisiaj, choć z przerwami. Jedynym przegranym w tej wojnie, była sama Hiszpania, gdyż strony wojujące podzieliły między siebie europejskie posiadłości tego kraju, co ostatecznie pozbawiło Hiszpanię dawnego znaczenia i pozycji.

We Francji od blisko czterdziestu lat rządzi niepodzielnie Ludwik XIV, „Król-Słońce”, którego absolutystyczne rządy zawarły się w słynnym powiedzeniu: Państwo, to ja, choć w rzeczywistości król nigdy nie wypowiedział tych słów. Francja wysuwa się na czoło mocarstwa europejskich, ale kraj jest zmęczony ciągłymi wojnami, a skarb świeci pustkami. Ludwik XIV rządzi swym wielkim krajem z nowego pałacu w Wersalu, który stanie się wzorcem dla innych monarchów i bogatej arystokracji. 


Ludwik XIV, źródło: Wikimedia.


Anglia z kolei powoli, ale systematycznie buduje swą potęgę na morzu i w koloniach. Nie ma już kraju w Europie, który równałby się z nią pod względem ilości i tonażu okrętów. Za siedem lat Anglia podpisze akt unii ze Szkocją i tak powstanie Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii.

Tymczasem w Europie Środkowej i Wschodniej rodzą się nowe mocarstwa, a znikają stare. Elektor prusko-brandenburski Fryderyk III uzyskał zgodę cesarza na koronację i w 1701 r. koronuje się na króla Prus, jako Fryderyk I. 


Fryderyk I, źródło: Wikimedia.


Prusy powoli stają się liczącym graczem na kontynencie, korzystając m.in.  z osłabienia Rzeczpospolitej. Na południu imperium Habsburgów rozszerza swe panowanie na Bałkany, kosztem Turcji. Zakończona w 1699 r. wojna z Turcją, rozpoczęta odsieczą wiedeńską z 1683 r., daje Habsburgom całość Węgier ze Słowacją, Siedmiogrodem i Chorwacją. Imperium Osmańskie zaczęło się cofać i od tej pory skupia się wyłącznie na obronie swych posiadłości w Europie. Przestaje stanowić już liczącą się siłę i jest kolejnym krajem, który traci mocarstwową potęgę na Starym Kontynencie. Na wschodzie zaś wyrasta kolejne mocarstwo, które zyskuje kosztem starych potęg. Tym krajem jest Rosja, rządzona przez cara Piotra I Wielkiego. Piotr postawił sobie za cel europeizację Rosji i przeprowadza to nie licząc się z kosztami. Symbolem nowej Rosji stanie się wkrótce nowa stolica kraju – Sankt Petersburg.


Car Piotr I Wielki, źródło: Wikimedia.


Rzeczpospolita w roku 1700

Skoro mówimy o państwach, które w XVIII wieku tracą swą dawną pozycję, to nie możemy pominąć Rzeczpospolitej, choć kraj ten uchodzi jeszcze z państwo silne, czego dowodem była zwycięska odsiecz wiedeńska sprzed siedemnastu lat. Po śmierci zwycięscy spod Wiednia, Jana III Sobieskiego w 1696 roku, w walkę o tron zaangażował się francuski arystokrata, książę Conti i elektor saski Fryderyk August I zwany Mocnym, który ostatecznie zdobył koronę, rozpoczynając tym samym epokę saską, niezbyt szczęśliwy okres w dziejach Rzeczpospolitej. Król August II Mocny umyślił sobie zdobyć na Szwedach Inflanty, które chciał przekształcić w dziedziczne księstwo dla siebie i swojej rodziny, aby tym samym zapewnić sobie dziedziczny tron w Rzeczpospolitej i wzmocnić władzę królewską. Zawarł więc sojusz przeciw Szwecji, ale nie jako król Polski, a jedynie jako elektor Saksonii. Rzeczpospolita formalnie nie brała udziału w tej wojnie, choć niestety, wojna toczyła się na jej terytorium i ona też najbardziej na tej wojnie straciła.


August II Mocny, źródło: Wikimedia.


Bardzo złe wieści dochodziły z Litwy. W czasie, o którym mówimy, toczyła się tam krwawa wojna domowa pomiędzy rodem Sapiehów, a pozostałymi rodami magnackimi i średnią szlachtą. Sapiehowie skupili w swych rękach najważniejsze urzędy na Litwie, zamieniając tę prowincję w swój prywatny folwark. W 1700 r. Sapiehowie zostali rozbici w bitwie pod Olkienikami. Rzeczpospolita powoli pogrążała się w anarchii.

Kultura w Europie 1700 r.

Prawdę mówiąc, w roku 1700 działało niewielu twórców o znanych powszechnie nazwiskach. Co oczywiście nie znaczy, że nic się wtedy nie działo. W dziedzinie literatury przychodzą mi do głowy tylko dwaj pisarze z Wysp: Daniel Defoe (1660-1731) i Jonathan Swift (1667-1745). Defoe, jeden z ojców angielskiej powieści, miał za sobą burzliwą młodość, a za swoje zjadliwe satyry trafił nawet do więzienia. Nie mniej na jego najsłynniejszą powieść Robinsona Crusoe, trzeba będzie jeszcze kilka lat poczekać. 


Daniel Defoe, źródło: Wikimedia.


Jonathan Swift z kolei pochodził z Irlandii. Napisał wiele wybitnych satyrycznych powieści, a których najważniejszą i najsławniejszą były Podróże Guliwera.

W dziedzinie sztuk pięknych, dominuje barok. Spośród wielu ówczesnych malarzy, znanych jednak głównie historykom sztuki, na myśl przychodzą mi tylko trzej włoscy artyści: Andrea del Pozzo (1642-1709), Luca Giordano (1634-1705) i Marco Ricci (1676-1730). Pozzo był nie tylko artystą, ale i jezuitą. Jego najsłynniejsze dzieło to fresk Apoteoza św. Ignacego z kościoła św. Ignacego w Rzymie. 


A. del Pozzo, Apoteoza św. Ignacego, źródło: Wikimedia.


Giordano, nadworny malarz króla Hiszpanii Karola II, był niezwykle płodnym twórcą. Namalował ponad 5000 dzieł. 


L. Giordano, Bunt upadłych aniołów, źródło: Wikimedia.


Specjalizował się głownie w tematyce mitologicznej i religijnej. Ricci, rodem z Wenecji, znany jest ze swoich pejzaży i wedut (obraz przedstawiający widok miasta lub jego fragmentu).


M. Ricci, Ludzie pośród ruin, źródło: Wikimedia.


W muzyce króluje Francuz Marc-Antoine Charpentier (1643-1704). Jego słynne Te deum  znamy chyba wszyscy, choć nie wszyscy zdajemy sobie z tego sprawę.

Karierę muzyczną i duchowną właśnie zaczyna Antonio Vivaldi (1678-1741), ale upłynie jeszcze kilka lat, zanim świat usłyszy Cztery Pory Roku. Co ciekawe, już za kilka lat świat pozna trójkę wielkich kompozytorów, którzy w 1700 roku mają jeszcze zaledwie po piętnaście lat. Mowa to oczywiście o Domenico Scarlattim (1685-1757), Georgu Friedrichu Händelu (1685-1759) i największym z nich, czyli Janie Sebastianie Bachu (1685-1750). Na razie to jeszcze nastolatkowie, ale za kilkanaście lat podbiją Europę, a ich utwory zyskają nieśmiertelność i staną się symbolem muzyki barokowej.

Poznań w roku 1700

Złoty wiek Poznania zakończył się bezpowrotnie blisko pięćdziesiąt lat przed naszą wizytą. Po „potopie” szwedzkim, miasto było zrujnowane i wyludnione. Wprawdzie podniosło się szybko z ruin i przebudowano je w stylu barokowym, ale dawna świetność należała już do przeszłości. Cały kraj był zrujnowany i złupiony, a to oznaczało upadek handlu, stanowiącego podstawę gospodarki i dobrobytu mieszczan poznańskich. Wsie miejskie leżały w gruzach i były wyludnione skutkiem wojen i częstych epidemii. Jeszcze pod koniec XVII wieku, więcej domostw było opuszczonych, niż zamieszkanych, a to z kolei niekorzystnie odbijało się na stanie kasy miejskiej. Wewnątrz murów przybywało nieruchomości będących w posiadaniu duchowieństwa i szlachty, a więc stanowiące jurydyki nie podlegające prawu miejskiemu, przez co nieobjęte podatkami miejskimi, mimo, że zgodnie z obowiązującym prawem państwowym, właściciele jurydyk powinni płacić podatki na rzecz miasta, w obrębie których się znajdowały. Prawo pozostało martwą literą, mimo procesów, wytyczanych właścicielom jurydyk przez magistrat. Na początku XVIII wieku niemal połowa nieruchomości miejskich, to jurydyki!


Z drugiej strony, druga połowa XVII wieku, to okres bujnego rozwoju architektury w Poznaniu. W tym czasie działa cała plejada wybitnych architektów: Krzysztof Bonadura Starszy, Krzysztof Bonadura Młodszy, Andrea Catenazzi, jego syn Giovanni i brat Giorgio. Prócz tego należy wymienić jeszcze najwybitniejszego z nich, Pompeo Ferrariego. Najważniejszą budowlą, zakończoną w 1701 r. był bezsprzecznie kościół jezuicki św. Stanisława, czyli obecna fara.

Pan wojewoda

Pora złożyć wizytę w Poznaniu w roku 1700, zwiedzić miasto i porozmawiać z kilkoma mieszkańcami. Przebrałem się w strój w epoki, ale tak, aby wyglądać na bogatego szlachcica, bo choć habit nie czyni mnicha, to jednak odpowiedni strój wzbudzał w tamtych czasach szacunek i ułatwiał nawiązanie znajomości. Miałem niezwykłe szczęście, bo okazało się, że udało mi się zastać Stanisława Leszczyńskiego. Ten młody, bo zaledwie dwudziestotrzyletni magnat, już od roku jest wojewodą poznańskim i ma jeszcze przed sobą jeszcze ciekawą, acz burzliwą przyszłość. Pewnie w najśmielszych snach nie przypuszcza, że za pięć lat zostanie… królem Polski. 


Stanisław Leszczyński, źródło: Wikimedia.


Wprawdzie tylko na cztery lata, ale już w 1733 ponownie zostanie wybrany na króla, ale będzie nim tylko trzy lata. Za to czeka go dostatnia i spokojna emerytura, bowiem dokona swych dni jako teść króla Francji i książę Lotaryngii. Jego córka, Maria zostanie bowiem żoną Ludwika XV. Ale nie uprzedzajmy faktów. Na razie pan wojewoda rozpoczyna karierę polityczną i mimo młodego wieku, jest jednym z najbogatszych polskich magnatów, a w dodatku zasiada już w senacie. Czas dzieli pomiędzy Warszawę, Leszno, Poznań i niedawno przebudowany zamek w Rydzynie. Autorem projektu przebudowy był wybitny włoski architekt, Pompeo Ferrari, sprowadzony przez Leszczyńskiego. 


Zamek w Rydzynie, źródło: Wikimedia.

Wojewoda i przyszły król, stanął kwaterą w jednej z kamienic na rynku, gdyż zamek został tylko częściowo odbudowany po zniszczeniach wojennych. Aby zyskać sposobność do szczerej rozmowy z Leszczyńskim, podałem się za dalekiego krewnego jego żony, Katarzyny z Opalińskich, który akurat wrócił z podróży po Europie i nie orientuje się za bardzo w sprawach krajowych. Żona Leszczyńskiego przebywał w Rydzynie, więc nie mogła mnie zdemaskować. Sam wojewoda zaś wracał z Warszawy do domu.


Stanisław Leszczyński z rodziną, źródło: Wikimedia.


Stanisław Leszczyński: Skoroście panie mnogie lata za granicą spędzili i głodniście wieści, tedy wam powiem otwarcie – czarne chmury zbierają się nad Rzeczpospolitą. Król nasz umyślił wojnę za Szwedem zaczynać, choć ledwo przed rokiem pokój z Turkiem zawarlim. Cóż stąd, że sojusz z carem moskiewskim i duńskim królem zawarty, kiedy Szwecja to potęga niezmierzona. Wojska saskie ruszyły już na Rygę, aleć biada nam, jeśli Karol ich pobije i na Rzeczpospolitą ruszy. Król może i podkowy łamie, aleć przecie armat szwedzkich rękoma nie pokruszy. Bardziej on jednakoż niewiastami zajęty nieźli wojskiem. Żona jego Krystyna Eberhardyna nie chciała do Polski przybyć i koronować się, boć luterańskiej wiary wyrzec się odmówiła, ależ król nasz rychło pocieszenie z ramionach licznych kochanek znalazł. Skoroście panie krewniakiem mej żony, tedy szczerze wam powiem, że niepotrzebnieśmy go na króla obrali. Jam był za księciem Conti lubo za synem zmarłego króla Jana, królewiczem Jakubem, aleć August szybszy był, złotem sypnął, panów skaptował, koronę ze skarbca wydobył i królem ostał, tedy cóż ja zrobić mogłem, takoż do jego stronników przystałem. On zaś mnie w podzięce podczaszym wielkim koronnym i wojewodą poznańskim uczynił, aby takoż ród mój sobie pozyskać. Obaczymy tedy, co przyszłość przyniesie.

Zmierzam ja teraz do zamku mego w Rydzynie, który mi pan Ferrari Rzymianin zgotował. Teraz on tu w Poznaniu siedzi i przy kościele ojców jezuitów ostatnie roboty wykonuje. Ja zasię z rzadka w Poznaniu przebywam, boć sprawy w stolicy mnie zatrzymują, tedy mnie o sprawy miasta nie pytajcie. Pójdźcie do ratusza, a jeśli czas znajdziecie, zajdźcie do mnie wieczorem na wieczerzę. Bywajcie zatem.

Podziękowałem panu wojewodzie za rozmowę i zaproszenie. Poszedłem też za jego radą i poszedłem poszukać kolejnych rozmówców, tym razem lepiej od niego orientujących się w poznańskich sprawach.

Ciąg dalszy nastąpi…


 
WASZE KOMENTARZE[1]
avatarUporekMarcepanowicz: Brakuje portretu Uporka Wielkiego Pierwszego.
dodano: Wtorek, 2015.04.21 22:26
ok
30
not ok
3
odpowiedz|usuń
avatarMaciek_1980: UporekMarcepanowicz: Brakuje portretu Uporka Wielkiego Pierwszego....
Fakt, karygodne przeoczenie :) jednakże Uporek Pierwszy Wielki jest tak znaną i rozpoznawalną osobowością, że wszyscy wiedzą, jak wygląda :)
dodano: Środa, 2015.04.22 20:35
ok
2
not ok
0
odpowiedz|usuń
avatarUporekMarcepanowicz: Maciek_1980: Fakt, karygodne przeoczenie :) jednakże Uporek Pierwszy Wielki jest tak znaną i rozpoznawalną osobowością, że wszyscy wiedzą, jak wygląda :)...
No fakt! Ostatnio szedłem sobie Wrocławską w stronę Starego Rynku i nagle jakiś dzieciar pokazując na mnie palcem zaczyna drzeć się na cały głos: "- Mama, mama! Patrz! To ten słynny Uporek z epoznan!" Musiałem ućknąć do najbliższy bramy. Cóż... Sława... Che, che, che!
dodano: Środa, 2015.04.22 21:55
ok
29
not ok
0
odpowiedz|usuń
avatarpoznaniak29: Świetny wpis. Ciężko skomentować coś dobrego. Czekam z niecierpliwością na c.d. Pozdrawiam.
dodano: Czwartek, 2015.04.23 15:34
ok
2
not ok
0
odpowiedz|usuń
~Maciek_1980: poznaniak29: Świetny wpis. Ciężko skomentować coś dobrego. Czekam z niecierpliwością na c.d. Pozdrawiam. ...
Dziękuję bardzo, ciąg dalszy w najbliższą niedzielę. Pozdrawiam!
dodano: Czwartek, 2015.04.23 21:06, IP:62.21.33.XXX
ok
2
not ok
0
odpowiedz|usuń
DODAJ KOMENTARZ | Jesteś niezalogowany, Twój nick będzie poprzedzony ~zaloguj | zarejestruj
Liczba znaków do wykorzystania: 1000
codeimgNie jesteś anonimowy, Twoje IP zapisujemy w naszej bazie danych. Dodając komentarz akceptujesz Regulamin Forum
Do poprawnego działania mechanizmu dodawania komentarzy wymagane jest włączenie obsługi ciasteczek.
avatar
MACIEJ BRZEZIŃSKI
poznanskiehistorie.epoznan.pl
RSSsend_message
Nazywam się Maciej Brzeziński. Z wykształcenia jestem historykiem i wschodoznawcą. Od maja 2011 roku prowadzę tego bloga. Historia Poznania to jedna z moich pasji, ale za to największa, dlatego chcę popularyzować fascynujące dzieje tego miasta. Można mnie znaleźć także pod adresem: www.poznanskiehistorie.blogspot.com oraz na facebooku. Zapraszam więc do lektury.
Mój kontakt: poznanskiehistorie@gmail.com
ARCHIWUM WPISÓW
Protestanci w przedrozbiorowym Poznaniu, część 1 (18 maj 2017)
Zanim powstały Targi Poznańskie, czyli Wystawa Wschodnioniemiecka w 1911 roku. (14 maj 2017)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1835, część 2 (4 maj 2017)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1835, część 1 (27 kwi 2017)
10 poznańskich "naj..." (18 kwi 2017)
Medycyna i higiena w renesansowym Poznaniu (2 kwi 2017)
Adwentyści Dnia Siódmego w Poznaniu (22 mar 2017)
Bambrzy w dziejach Poznania, część 2 (9 mar 2017)
Bambrzy w dziejach Poznania, część 1 (3 mar 2017)
Jeżyckie wille - luksus i elegancja (15 lut 2017)
Legendarni biskupi poznańscy wg Długosza (6 lut 2017)
10 najsłynniejszych poznanianek (II) (22 sty 2017)
Poznaniacy wobec powstania listopadowego (30 lis 2016)
Paganini w Poznaniu (23 lis 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1810, część 2 (17 lis 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1810, część 1 (9 lis 2016)
Żydzi w międzywojennym Poznaniu (27 paź 2016)
Ks. Józef Rogaliński i starania o uniwersytet w osiemnastowiecznym Poznaniu (19 paź 2016)
10 najpiękniejszych ulic w Poznaniu (13 paź 2016)
Aleksander I w Poznaniu (29 wrz 2016)
Współczesne kościoły Poznania (23 wrz 2016)
Generał Tadeusz Kutrzeba i Armia "Poznań" (14 wrz 2016)
Niegolewski i inni, czyli wielkopolscy szwoleżerowie Napoleona (6 sie 2016)
Początki nowoczesnego sportu w Poznaniu (17 lip 2016)
Od października do czerwca, czyli ogólnopolskie znaczenie Czerwca'56 (7 lip 2016)
Johow-Gelände, czyli urok łazarskich kamienic (23 cze 2016)
Jak bernardyn z franciszkaninem, czyli wojna mnichów w siedemnastowiecznym Poznaniu (16 cze 2016)
95 lat Międzynarodowych Targów Poznańskich (2 cze 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1790, część 2 (25 maj 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1790, część 1 (19 maj 2016)
Adelajda i Kazimierz, czyli królewski ślub w katedrze poznańskiej (5 maj 2016)
Obchody Millenium Chrztu Polski w Poznaniu w 1966 roku (24 kwi 2016)
Jak Poznańczycy walczyli z germanizacją, część 2 (16 kwi 2016)
Jak Poznańczycy walczyli z germanizacją, część 1 (10 kwi 2016)
Socrealizm w Poznaniu (16 mar 2016)
Panowie z Górki (2 mar 2016)
Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, czyli namiastka uniwersytetu (25 lut 2016)
Jordan - biskup polski czy poznański? (11 lut 2016)
Zjazd poznański 1530 roku (3 lut 2016)
Architektura międzywojennego Poznania (28 sty 2016)
10 nietuzinkowych poznaniaków (12 sty 2016)
Życie w Poznaniu w pierwszych miesiącach Wielkiej Wojny w świetle "Kuriera Poznańskiego" (15 gru 2015)
Święci patroni Poznania (9 gru 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1740, część 2 (24 lis 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1740, część 1 (17 lis 2015)
Cmentarz na Górczynie (4 lis 2015)
130 lat komunikacji telefonicznej w Poznaniu (21 paź 2015)
Włosi w dawnym Poznaniu (7 paź 2015)
"Ukochana żona", czyli historia księżnej Ryksy szwedzkiej, żony Przemysła II (12 sie 2015)
10 najpiękniejszych kamienic poznańskiej "belle epoque" (28 lip 2015)
Od Intendentury do Collegium Historicum (14 lip 2015)
"Naród Sobie", czyli narodziny i pierwsze lata Teatru Polskiego w Poznaniu (30 cze 2015)
Rymarze, krawcy i kuśnierze, czyli słów kilka o rzemieślnikach w średniowiecznym Poznaniu (24 cze 2015)
Kulturkampf (9 cze 2015)
Poznańscy muzułmanie (2 cze 2015)
Port rzeczny w Poznaniu (26 maj 2015)
10 osobliwości Poznania (13 maj 2015)
Szkoci w Poznaniu (5 maj 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1700, część 2 (27 kwi 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1700, część 1 (21 kwi 2015)
Poznańscy reformaci i ich śródecki kościół (24 mar 2015)
Generał Krzyżanowski, czyli jak wielkopolski szlachcic został amerykańskim bohaterem (10 mar 2015)
Ludzie niezwyczajni - o Dezyderym Chłapowskim i księdzu Piotrze Wawrzyniaku słów kilka (3 mar 2015)
10 najpiękniejszych miejsc w Poznaniu (17 lut 2015)
Marcin Kasprzak i Róża Luksemburg, czyli socjaliści w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (1 lut 2015)
Wybierzmy 10 najpiękniejszych miejsc w Poznaniu (26 sty 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1650, część 2 (18 sty 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1650, część 1 (11 sty 2015)
Poznańska parafia prawosławna (14 gru 2014)
10 najpiękniejszych i najcenniejszych poznańskich kościołów (30 lis 2014)
"De optimo senatore", czyli międzynarodowa kariera pewnego poznańskiego biskupa (16 lis 2014)
Od Wszystkich Świętych do Andrzejek, czyli listopad w wielkopolskiej tradycji ludowej (2 lis 2014)
Poznań 1146 - Krzyszków 1157 (26 paź 2014)
Historia Folwarku Edwardowo (12 paź 2014)
Targowisko, centrum polskości i miejsce zgromadzeń, czyli Stary Rynek w XIX wieku (9 paź 2014)
10 symboli Poznania (21 wrz 2014)
Ad maiorem Dei gloriam, czyli przybycie jezuitów do Poznania (14 wrz 2014)
Na pensji w Poznaniu dziewiętnastego stulecia (7 wrz 2014)
Dzieje Górczyna (31 sie 2014)
Przerwa wakacyjna (27 lip 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1580, część 2 (21 lip 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1580, część 1 (13 lip 2014)
10 najsłynniejszych poznanianek (29 cze 2014)
Katedra poznańska królewską nekropolią? (22 cze 2014)
Grecy w Poznaniu (15 cze 2014)
Konstancja z Potockich Raczyńska, czyli żywot kobiety niezwykłej (8 cze 2014)
Poznańska parafia Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego (1 cze 2014)
Gniezno czy Poznań? Gdzie znajdowała się pierwsza stolica Polski? (25 maj 2014)
No to mamy już 3 lata! (21 maj 2014)
10 osób, które najbardziej przyczyniły się do rozwoju Poznania (18 maj 2014)
Co kryje park na osiedlu Czecha? Pruskie umocnienia wśród ratajskich bloków! (11 maj 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1500, część 2 (4 maj 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1500, część 1 (27 kwi 2014)
Wesołych Świąt! (13 kwi 2014)
Beocja czy Sparta? Jak wykształcił się poznański etos (23 mar 2014)
Reformowany Kościół Katolicki w Polsce i jego poznańska siedziba (16 mar 2014)
Pomniki Wieszcza Adama w Poznaniu (2 mar 2014)
Dominikanie, karmelici, bernardyni, czyli zakony żebracze w średniowiecznym Poznaniu (16 lut 2014)
Od Śluzy Katedralnej do powstania ICHOT (9 lut 2014)
W domu i w kamienicy, czyli jak mieszkali poznaniacy w XIX stuleciu (2 lut 2014)
Od osady Stelmachy do placu Wiosny Ludów (26 sty 2014)
Wehikuł czasu, czyli jak się żyło w Poznaniu 600 lat temu, część 2 (19 sty 2014)
Wehikuł czasu, czyli jak się żyło w Poznaniu 600 lat temu, część 1 (12 sty 2014)
Dwa stare forty. Jedna historia, wspólna przyszłość? (5 sty 2014)
Chwała Zwycięzcom! (26 gru 2013)
Wesołych Świąt! (22 gru 2013)
Z Poznania do Hollywood, czyli historia Lilli Palmer (15 gru 2013)
Legenda o trzech skradzionych Hostiach - prawda, czy mit? (8 gru 2013)
Sejm Dzielnicowy w Poznaniu (1 gru 2013)
Panorama renesansowego Poznania (17 lis 2013)
Miejsce kaźni Wielkopolan w okresie II wojny światowej - obóz koncentracyjny w Forcie VII w Poznaniu (8 lis 2013)
Kłopotliwy honorowy obywatel miasta Poznania (3 lis 2013)
Historia Jeżyc, część 2 (27 paź 2013)
Historia Jeżyc, część 1 (20 paź 2013)
Poznań kontra Kraków, czyli jezuickie starania o uniwersytet w Poznaniu w 1611 roku (13 paź 2013)
Doktor Marcin i inni, czyli początki poznańskiej pracy organicznej (29 wrz 2013)
Poznań w oparach czarnej magii (24 wrz 2013)
"W Poznaniu na wygnaniu", czyli poznańskie lata Kazimiery Iłłakowiczówny (15 wrz 2013)
Perły poznańskich podwórek, czyli ul. Ratajczaka 14 - historia zabudowy w podwórzu (8 wrz 2013)
Przerwa wakacyjna (21 lip 2013)
Burzliwe dzieje ratuszowego orła (14 lip 2013)
Podróż sentymentalna kolejką wąskotorową - kiedyś czasy świetności, a dziś pozostałości i wspomnienia (7 lip 2013)
Poznań pod wodą (30 cze 2013)
Wędrujące serce generała (23 cze 2013)
Pancerna Impreza. Fotorelacja z Dnia Otwartych Koszar w Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych (16 cze 2013)
Odrodzenie z upadku, czyli działalność Komisji Dobrego Porządku w Poznaniu (9 cze 2013)
Fort VIIa - militarna przeszłość, "biurowa" przyszłość (2 cze 2013)
Od Wszechnicy Piastowskiej do Uniwersytetu Poznańskiego (26 maj 2013)
Książę Przemysł I - ojciec Poznania (19 maj 2013)
Medycyna i higiena w Poznaniu XIX stulecia (12 maj 2013)
28. Dni Ułana 2013 - fotorelacja Agnieszki Wiśniewskiej. (7 maj 2013)
"Błazeńskie urządzenie", czyli historia poznańskich koziołków (28 kwi 2013)
Poznańska Gra Liczbowa "Koziołki" (21 kwi 2013)
Hipodrom Wola - tradycja i teraźniejszość (14 kwi 2013)
Halo, halo, tu Radio Poznań! (7 kwi 2013)
Wesołych Świąt (28 mar 2013)
Książka w renesansowym Poznaniu (24 mar 2013)
Świat, którego już nie ma - Bambrzy na poznańskich Ratajach (17 mar 2013)
"Wichrzyciele i warchoły", czyli Marzec'68 w Poznaniu (10 mar 2013)
Apel (3 mar 2013)
Pozostałości Poznańskiej Twierdzy Fortowej - Fort 1 (3 mar 2013)
Alianckie naloty na Poznań (24 lut 2013)
Budynki pokawaleryjskie w Poznaniu, czyli od koszar do osiedla (17 lut 2013)
Jego Królewska Mość Mikołaj Rychlik (10 lut 2013)
Poznań w latach Wielkiej Wojny (3 lut 2013)
Zachować w pamięci miniony czas, czyli o Muzeum Uzbrojenia na poznańskiej Cytadeli (27 sty 2013)
Konkurs "Blog Roku 2012" (24 sty 2013)
"Piękna Polka", czyli historia królowej Elżbiety Ryksy (20 sty 2013)
Spotkanie z Igorem Janke (15 sty 2013)
Poznańskie stadiony, część 3 - Stadion przy ul. Bułgarskiej (13 sty 2013)
Dwieście lat temu urodził się Hipolit Cegielski! (6 sty 2013)
Wesołych Świąt !!! (19 gru 2012)
Rozrywki dzieci i młodzieży w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (9 gru 2012)
Powojenna odbudowa Starego Rynku (2 gru 2012)
Roman Wilhelmi - wybitny aktor z Poznania (25 lis 2012)
Ponowny pochówek junikowskich kosynierów (21 lis 2012)
Antiqua civitas posnaniensis, czyli dzieje Śródki (18 lis 2012)
Poznań w listopadzie 1918 roku (11 lis 2012)
Poznańska moda w czasach Oświecenia (5 lis 2012)
Odsłonięcie pomnika Romana Wilhelmiego w Poznaniu - fotorelacja (5 lis 2012)
Mały komunikat (5 lis 2012)
Poznańskie stadiony, część 2 - Stadion im. Edmunda Szyca (5 lis 2012)
Legenda polskiej archeologii (21 paź 2012)
Jak budowano Winogrady (14 paź 2012)
Poznaniaków droga ku nowoczesności (8 paź 2012)
Złodziejki, prostytutki, cudzołożnice, czyli kobieca przestępczość w dawnym Poznaniu (30 wrz 2012)
Od mostu Łacina do mostu św. Rocha (23 wrz 2012)
Jak króla Henryka w Poznaniu witano (16 wrz 2012)
Poznańskie stadiony, część 1 - Stadion Lecha na Dębcu (9 wrz 2012)
Budowniczy, uczony, biskup i polityk, czyli opowieść o Janie Lubrańskim (2 wrz 2012)
Pomniki dziewiętnastowiecznego Poznania (26 sie 2012)
Poznańscy ułani (15 sie 2012)
Na scenach kabaretów międzywojennego Poznania (12 sie 2012)
Próby emancypacji poznańskich Żydów w pierwszej połowie XIX wieku (8 sie 2012)
Dzieje "Poznańskiej Wenecji" (5 sie 2012)
Czas na urlop! (17 lip 2012)
Poznański debiut Władysława Hańczy (15 lip 2012)
Najcenniejsza relikwia poznańskiej katedry (11 lip 2012)
Łacińskie inskrypcje na poznańskim Ratuszu, część 2 (8 lip 2012)
Łacińskie inskrypcje na poznańskim Ratuszu, część 1 (4 lip 2012)
Poznański romantyk - Ryszard Wincenty Berwiński (28 cze 2012)
Na pomoc Prezydentowi i Rządowi! Poznań wobec przewrotu majowego 1926 roku (24 cze 2012)
Roman May i jego przemysłowe imperium (20 cze 2012)
Poznańskie organy Ladegasta (17 cze 2012)
Książka w średniowiecznym Poznaniu (10 cze 2012)
Wielkopolskie struktury przedwojennego wywiadu i kontrwywiadu, czyli "Dwójka" w Poznaniu i Bydgoszczy, część 2 (6 cze 2012)
Wielkopolskie struktury przedwojennego wywiadu i kontrwywiadu, czyli "Dwójka" w Poznaniu i Bydgoszczy, część 1 (3 cze 2012)
"Echt Poznanioki" kontra "Galicjoki", czyli konflikt swój-obcy w międzywojennym Poznaniu (30 maj 2012)
Królewska Niemiecka Akademia (27 maj 2012)
No to stuknął nam roczek! (20 maj 2012)
Pierwszy polski podręcznik savoir-vivre (16 maj 2012)
Centrum Turystyki Kulturowej TRAKT, czyli jak wypromować Poznań, część 2 (13 maj 2012)
Dzieje poznańskiej masonerii, część 2 (9 maj 2012)
Dzieje poznańskiej masonerii, część 1 (6 maj 2012)
Poznań a Konstytucja 3 Maja (3 maj 2012)
Rowerem przez Afrykę (29 kwi 2012)
Rycerze św. Jana Jerozolimskiego w Poznaniu (25 kwi 2012)
Czy w Poznaniu strzelano do cara? (15 kwi 2012)
Początki poznańskiej kinematografii (11 kwi 2012)
Palmy, zajączek i dyngus, czyli wielkopolskie tradycje wielkanocne, część 2 (1 kwi 2012)
Palmy, zajączek i dyngus, czyli wielkopolskie tradycje wielkanocne, część 1 (28 mar 2012)
Centrum Turystyki Kulturowej TRAKT, czyli jak wypromować Poznań, część 1 (25 mar 2012)
Ostatnia publiczna egzekucja w Polsce (21 mar 2012)
Poznańskie duchy i zjawy (18 mar 2012)
Szermierz poznańskiej kontrreformacji (14 mar 2012)
Moda renesansowego Poznania (11 mar 2012)
Związki Józefa Ignacego Kraszewskiego z Poznaniem (7 mar 2012)
Edukacja regionalna - czy jest obecna w szkole? (4 mar 2012)
O profesji kata w dawnym Poznaniu (29 lut 2012)
Ferdinand Foch w Poznaniu (26 lut 2012)
Najstarsza poznańska nekropolia (22 lut 2012)
O poznańskich łaźniach (19 lut 2012)
Ustrój renesansowego Poznania (15 lut 2012)
Tragiczna historia Ludgardy (12 lut 2012)
Trakt Królewsko-Cesarski. Podróż po historii Poznania, częśc 3 (8 lut 2012)
Perły Starego Rynku, część 4 (5 lut 2012)
Matka, żona i nauczycielka, czyli pozycja kobiet w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (1 lut 2012)
Ze wspomnień poznańskiego architekta (29 sty 2012)
Trakt Królewsko-Cesarski. Podróż po historii Poznania, częśc 2 (25 sty 2012)
Między lojalnością a kontestacją. Mniejszość niemiecka w międzywojennym Poznaniu (22 sty 2012)
Poznań w Prusach Południowych 1793 - 1806 (17 sty 2012)
Trakt Królewsko-Cesarski. Podróż po historii Poznania, część 1 (15 sty 2012)
Krynoliny, gorsety, surduty i cylindry. Kilka słów o modzie dziewiętnastowiecznego Poznania, część 2 (12 sty 2012)
Pomnik Powstańców Wielkopolskich (10 sty 2012)
Kawiarnia, teatr i karty, czyli kilka słów o rozrywkach osiemnastowiecznego Poznania (8 sty 2012)
Z Rogalina przez Francję i Holandię, do Brazylii (5 sty 2012)
Bale w hotelu Bazar (3 sty 2012)
Świąteczny komunikat (20 gru 2011)
Gwiazdor, makiełki i Herody, czyli wielkopolskie tradycje bożonarodzeniowe, część 2 (18 gru 2011)
Gwiazdor, makiełki i Herody, czyli wielkopolskie tradycje bożonarodzeniowe, część 1 (15 gru 2011)
Perły Starego Rynku, część 3 (13 gru 2011)
Krynoliny, gorsety, surduty i cylindry. Kilka słów o modzie dziewiętnastowiecznego Poznania (11 gru 2011)
Prezydent "Rzeczpospolitej Polskiej Poznańskiej" (5 gru 2011)
Perły Starego Rynku, część 2 (4 gru 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 7 (1 gru 2011)
Most znany i nieznany (29 lis 2011)
Romantycy i spiskowcy, czyli próba wywołania powstania w 1846 roku w Poznaniu (27 lis 2011)
Mentalność mieszkańców dawnego Poznania (24 lis 2011)
Perły Starego Rynku, część 1 (22 lis 2011)
Elegantki i modnisie dwudziestolecia międzywojennego (20 lis 2011)
Prezydent-legenda, czyli opowieść o Cyrylu Ratajskim (17 lis 2011)
Skóry, wosk, śledzie i wino, czyli handel nowożytnego Poznania, część 2 (15 lis 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 6 (13 lis 2011)
Patron najsłynniejszej ulicy w Poznaniu (10 lis 2011)
Miłość i polityka (8 lis 2011)
Skóry, wosk, śledzie i wino, czyli handel nowożytnego Poznania, część 1 (6 lis 2011)
Jak budowano Rataje (3 lis 2011)
Cmentarze na poznańskiej Cytadeli (1 lis 2011)
Muzyka w dawnym Poznaniu (30 paź 2011)
Polacy i Niemcy w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (27 paź 2011)
Dyplomata - arcybiskup - więzień - kardynał (25 paź 2011)
To już niemal sto lat, czyli historia Warty Poznań (23 paź 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów osiemnastowiecznego Poznania (20 paź 2011)
Tramwaje konne w Poznaniu (18 paź 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 6 (16 paź 2011)
Religijność w barokowym Poznaniu (13 paź 2011)
Twórca poznańskiego ratusza (11 paź 2011)
Dzieje poznańskiej sceny operetkowej (9 paź 2011)
Poznańskie wiosła (6 paź 2011)
Rozrywki mieszkańców renesansowego Poznania (4 paź 2011)
Administracja niemiecka w okupowanym Poznaniu 1939-45 (2 paź 2011)
Doktor Marcin (29 wrz 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 5 (27 wrz 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 5 (25 wrz 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów siedemnastowiecznego Poznania (22 wrz 2011)
Historia "Kolejorza", część 2 (20 wrz 2011)
Od miasta-twierdzy do nowoczesnej metropolii. Rozwój Poznania w 1 poł. XX wieku. (18 wrz 2011)
Ludność żydowska w średniowiecznym i nowożytnym Poznaniu (15 wrz 2011)
Filolog i fabrykant. Opowieść o Hipolicie Cegielskim (13 wrz 2011)
Historia "Kolejorza", część 1 (11 wrz 2011)
Pomnik Armii "Poznań" (9 wrz 2011)
Międzynarodowe Targi Poznańskie w okresie międzywojennym, część 2 (6 wrz 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 4 (4 wrz 2011)
Wrzesień 1939 roku w Poznaniu (2 wrz 2011)
Międzynarodowe Targi Poznańskie w okresie międzywojennym, część 1 (31 sie 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 4 (29 sie 2011)
Most Królowej Jadwigi (27 sie 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów szesnastowiecznego Poznania (25 sie 2011)
Poznańska Georges Sand (23 sie 2011)
Bułgarzy w Poznaniu (21 sie 2011)
Kolegium Jezuickie w Poznaniu (19 sie 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 3 (17 sie 2011)
Występy Heleny Modrzejewskiej na scenach poznańskich teatrów (15 sie 2011)
Komunikat (30 lip 2011)
Przybycie Bambrów do Poznania (28 lip 2011)
Edward hr. Raczyński (1786 - 1845) (26 lip 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 3. Czas pracy i odpoczynku. (25 lip 2011)
Edukacja dziewcząt w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (24 lip 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów średniowiecznego Poznania (22 lip 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 2 (22 lip 2011)
Szwedzi w Poznaniu, część 2 (21 lip 2011)
Mikołaj Skrzetuski (ok. 1610 - 1673) (19 lip 2011)
Szwedzi w Poznaniu, część 1 (18 lip 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 1 (17 lip 2011)
Poznań na morzach i oceanach, część 3 (16 lip 2011)
Poznań na morzach i oceanach, część 2 (15 lip 2011)
Poznań na morzach i oceanach, część 1 (14 lip 2011)
Inteligencja polska w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (13 lip 2011)
Biskup Andrzej Bniński (1396 - 1479) (12 lip 2011)
Perypetie z pomnikiem Bamberki (11 lip 2011)
Reformacja i kontrreformacja w Poznaniu, część 2 (10 lip 2011)
Reformacja i kontrreformacja w Poznaniu, część 1 (9 lip 2011)
Biblioteka Raczyńskich (8 lip 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 2 (7 lip 2011)
Antoni Pfitzner i jego firma (5 lip 2011)
Krótka historia Łazarza (4 lip 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 1 (3 lip 2011)
Przyjęcia u prezydenta Ratajskiego (2 lip 2011)
Emilia Sczaniecka (1804 - 1896) (1 lip 2011)
Zajezdnia tramwajowa przy ulicy Gajowej (30 cze 2011)
Panorama średniowiecznego Poznania, część 2 (29 cze 2011)
Pomnik Poznańskiego Czerwca'56 (28 cze 2011)
Poznański Czerwiec 1956 (27 cze 2011)
Przemysł piwowarski w Poznaniu w XIX i na początku XX wieku (26 cze 2011)
Panorama średniowiecznego Poznania, część 1 (25 cze 2011)
Pomnik Bismarcka w Poznaniu (24 cze 2011)
Akademia Lubrańskiego (23 cze 2011)
Kościół św. Wojciecha (22 cze 2011)
Antoni Radziwiłł 1775 - 1833 (21 cze 2011)
Ustrój średniowiecznego Poznania (20 cze 2011)
Fortyfikacje Twierdzy Poznań - bariera w rozwoju miasta w XIX wieku (19 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 5 (18 cze 2011)
Pałac Górków (16 cze 2011)
Józef Struś 1510 - 1568 (15 cze 2011)
Brytyjski nalot na Poznań (14 cze 2011)
Krótka historia Wildy (13 cze 2011)
Zamtuzy i gamratki, czyli płatna miłość w Poznaniu, część 2 (12 cze 2011)
Więzienia w Poznaniu (10 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 4 (9 cze 2011)
Pożary i powodzie w renesansowym Poznaniu (8 cze 2011)
Perła poznańskiego baroku (7 cze 2011)
Twórca praskiego golema był Poznaniakiem (6 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 3 (5 cze 2011)
Zamtuzy i gamratki, czyli płatna miłość w Poznaniu, część 1 (4 cze 2011)
Pręgierz (3 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 2 (2 cze 2011)
Paweł Edmund Strzelecki 1797 - 1873 (1 cze 2011)
Zamek Wilhelma II (31 maj 2011)
Poznańskie czarownice i ich obrońcy (30 maj 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 1 (29 maj 2011)
Poznaniak wśrod pionierów pediatrii (27 maj 2011)
Poznaniak współtwórcą wielkich odkryć geograficznych (26 maj 2011)
Sytuacja kobiet w renesansowym Poznaniu (25 maj 2011)
Zamek Przemysła (24 maj 2011)
Dopisek (23 maj 2011)
Napoleon w Poznaniu (23 maj 2011)
Herb miasta Poznania (22 maj 2011)
Skąd się wzięła nazwa "Poznań"? (21 maj 2011)
Witam wszystkich i zapraszam do lektury. (20 maj 2011)
Zdjęcie: Marek Barankiewicz