blog background
 
Maciej Brzeziński: Poznańskie Historie
historia, zabytki, kultura, ludzie
metka_epoznan
Targowisko, centrum polskości i miejsce zgromadzeń, czyli Stary Rynek w XIX wieku
ok
46
not ok
2
liczba odsłon: 1086

Wydawałoby się, że po zajęciu Poznania przez wojska pruskie w 1793 roku, rola Starego Rynku diametralnie się zmieni. Prusacy w szybkim tempie rozbudowali miasto i zbudowali konkurencyjną wobec Rynku dzielnicę, nazwaną wkrótce Górnym Miastem, ale czy Stary Rynek utracił zupełnie swą wielowiekową rolę?

Przez niemal 550 lat, wokół Rynku, zwanego obecnie Starym Rynkiem, toczyło się życie Poznania. Tu zaopatrywano się zarówno w artykuły codziennego użytku, jak i wykwintne „zamorskie” towary. W ratuszu, stanowiącym najważniejszy element tego miejsca, rajcy stanowili prawo i dbali o rozwój miasta, które formalnie należało do panujących. Na Rynku odbywały się zabawy, festyny, ale także procesje i inne uroczystości religijne. Tu także karano przestępców. Rynek był też świadkiem ważnych wydarzeń w dziejach Poznania. Obecnie Stary Rynek, to przede wszystkim miejsce relaksu, spotkań towarzyskich i czołowa atrakcja turystyczna Poznania.


Stary Rynek w I poł. XIX w., źródło: www.wieczorkiewicz.org


Stary Rynek w pruskim Poznaniu

W styczniu 1793 roku do Poznania wkroczyły wojska pruskie, drugi rozbiór Polski stał się faktem. W październiku tego samego roku, do miasta zawitał sam król Fryderyk Wilhelm II, wizytujący swe polskie posiadłości. Monarcha zabawił w Poznaniu trzy dni, zatrzymując się w pałacu Gurowskich, obecnie Działyńskich przy Starym Rynku. W tym czasie przyjmował hołdy swych nowych poddanych. 


Fryderyk Wilhelm II, źródło: Wikimedia.


Wizyta króla pruskiego miała zakończyć pewną epokę w dziejach Rynku, a jednocześnie rozpocząć nową, w której nie przewidywano już tak dużej roli dla tego miejsca, jak to było w przeszłości. Pruscy urbaniści zaplanowali wielką przebudowę miasta, w którym to nie Stary Rynek miał stanowić centrum Poznania. Nowym centrum miał być rozległy plac nazwany Wilhelmowskim oraz lokalna Unten den Linden, czyli Aleje Wilhelmowskie. Stary Rynek, symbolizujący polski Poznań, miał być tylko jednym z kilku miejskich placów i to wcale nie najważniejszym. Do realizacji pruskich planów walnie przyczynił się wieki pożar miasta z 1803 roku. Trzy lata później jednak miało miejsce „wielkie lanie” pod Jeną i Auerstadt i do miasta wkroczyli Francuzi, a wraz z nimi polscy sojusznicy Napoleona. Stary Rynek stał się widownią niekończących się manifestacji patriotycznych i festiwalu wolności, ale także licznych przemarszów i parad wojskowych. Niestety, nie trwało to długo. Po klęsce Napoleona i w wyniku postanowień traktatu wiedeńskiego, Poznań powrócił pod władzę Prus. W maju 1815 roku urządzono ostatnią dużą uroczystość na Starym Rynku. Odbyła się tu defilada wojsk pruskich, którą odbierał generał Thümen, stojąc na balkonie pałacu Gurowskich, tam, gdzie dwadzieścia dwa lata wcześniej stał król Fryderyk Wilhelm.


Stary Rynek na pocz. XIX w., źródło: www.wieczorkiewicz.org


Kapusta, chleb i piwo

Po 1815 roku Stary Rynek wrócił do dawnego życia i stał się przede wszystkim miejscem handlu. Od rana kręciły się tutaj panie domu i służba, kupując chleb, zwany wodnym, ze względu na to, że zanim wsadzono go do pieca, był moczony w wodzie, owoce, warzywa i mięso. Zapewne kupowano też ziemniaki, które stopniowo zdobywały sobie serca poznaniaków, choć na razie głównie przedstawicieli niższych warstw społecznych. Rzemieślnicy i kupcy, mogli pokrzepić się znakomitym ponoć piwem grodziskim w jednej z kilku przyrynkowych szynków. W domkach budniczych mieściły się zaś tanie garkuchnie. Mimo wzrastającej konkurencji ze strony placów: Kolegiackiego, Królewskiego (ob. Cyryla Ratajskiego) i Sapieżyńskiego (ob. Wielkopolskiego), Stary Rynek obronił pozycję czołowego centrum handlowego Poznania. Oprócz kramów z pieczywem, warzywami i mięsem oraz gospód, przy Rynku znajdowały się także ekskluzywne sklepy dla miejskiej elity. Mieściły się tu także apteki, często ze średniowiecznym rodowodem, księgarnie, sklepy z tekstyliami, pasmanterie i itp. Po udanych zakupach można było napić się kawy, zjeść „słodkie” i uraczyć kieliszeczkiem zacnego wina w słynnej kawiarni Antoniego Pfitznera, choć najbardziej w ekskluzywne restauracje, hotele i banki umiejscowiono przy placu Wilhelmowskim i Alejach Wilhelmowskich.   


Jarmark na Starym Rynku w latach 40. XIX w.,źródło: www.wieczorkiewicz.org


Linoskoczki, bracia kurkowi, jarmarki i procesje

Oprócz funkcji handlowych, Stary Rynek był także miejscem masowej rozrywki i uroczystości religijnych. Zanim występy cyrkowe zaczęły gromadzić podekscytowaną publiczność, organizowano podobne popisy pod gołym niebem. W pierwszej połowie XIX wieku mieszkańcy miast z zapartym tchem oglądali występy linoskoczków, czyli ludzi chodzących na linie rozwieszonej na pewnej wysokości. Na Starym Rynku przeważnie przeciągano liny między ratuszem, a budynkami u wylotu ulicy Woźnej. Sporą publiczność gromadziły też barwne pochody Bractwa Kurkowego. Sezon strzelecki zaczynał się z Zielone Świątki. Członkowie bractwa zbierali się przed ratuszem i przy dźwiękach orkiestry i w asyście członków władz miejskich i przy sztandarach, maszerowano na strzelnicę.


Ratusz w latach 30. XIX w., źródło: www.wieczorkiewicz.org


Wielką atrakcją były coroczne procesje w święto Bożego Ciała. Na Rynku ustawiano cztery ołtarze, procesja wychodziła z fary, a modlitwom przewodził sam arcybiskup lub któryś z biskupów sufraganów. Procesjom towarzyszyły tłumy wiernych nie tylko z Poznania zresztą. Przez każdy dzień oktawy Bożego Ciała procesje wychodziły z innego poznańskiego kościoła. Oczywiście, barwnym korowodom bractw, cechów i stowarzyszeń nie było końca, a uroczystością towarzyszyła muzyka.


Pałac Gurowskich (Działyńskich), źródło: www.wieczorkiewicz.org.


Najważniejszymi imprezami w życiu Starego Rynku, był oczywiście jarmarki: wielkanocny, świętojański, na św. Michała i bożonarodzeniowy. Najsłynniejszymi i największymi były jednak jarmarki świętojańskie, zwane też zjazdami. Było to nie tylko wydarzenie handlowe, ale przede wszystkim towarzyskie, obyczajowe i kulturalne. Obecność licznie zgromadzonych gości podczas jarmarków uświadamiała poznaniakom, że choć obie części miasta: stara i nowa były położone bardzo blisko siebie, to jednak żyły jakby oddzielnie, w izolacji. Aby przejść z placu Wilhelmowskiego na Rynek, trzeba było przejść ulicami: Wrocławską lub Podgórną, albo Zamkową, ewentualnie Fryderykową (ob. 23 Lutego). Już w latach 20. XIX wieku pojawił się pomysł przebicia nowej ulicy, skracającej czas dojścia. W 1838 roku otwarto ulicę, nazwaną Nowa (ob. Paderewskiego). W tym samym czasie przy Nowej stanął Bazar, centrum i symbol polskości.


Ul. Nowa, okres międzywojenny, źródło: www.wieczorkiewicz.org


Wiosna Ludów

Wieści o rewolucjach 1848 roku w Paryżu i Berlinie, dotarły do Poznania. Rynek na pewien czas stał się centrum polskiego ruchu narodowego. Wkrótce ukonstytuował się Komitet Narodowy, który z Bazaru przeniósł się do ratusza. Manifestacjom patriotycznym, zebraniom i wiecom z udziałem rozentuzjazmowanych polskich mieszkańców miasta, nie było końca. Szczególny przebieg miały manifestacje towarzyszące przyjazdowi uwolnionych przez rewolucjonistów berlińskich polskich więźniów Moabitu, uwięzionych po ujawnieniu spisku z 1846 roku. Tłum hucznie witał też przybyłego do Poznaniu „zawodowego” rewolucjonistę, Ludwika Mierosławskiego, wyznaczonego na wodza polskich sił zbrojnych w Poznańskim. 


Waga miejska, poł. XIX w., źródło: www.wieczorkiewicz.org


Mierosławski wygłosił płomienne przemówienie do Polaków ze stopni Ratusza. Niedługo jednak trwał ten powiew wolności. Wiosna Ludów upadła, Komitet został wyrzucony z Ratusza i przeniósł się do Hotelu Wiedeńskiego przy placu Piotra (ob. plac Wiosny Ludów), a wkrótce wojsko zakończyło jego działalność. Skończyły się także manifestacje patriotyczne na Rynku. Na kilkadziesiąt lat polityka ominęła Rynek, choć władze wojskowe nakazywały zachować wszelkie środki ostrożności w czasie kolejnych rocznic powstań narodowych.


Zmiany, zmiany, zmiany

Druga połowa XIX stulecia, to ogromny skok cywilizacyjny Poznania. W 1856 roku wprowadzono oświetlenie gazowe, a dziesięć lat później nowe wodociągi. W 1880 roku na ulice Poznania wyjechał pierwszy tramwaj konny. Zmiany te nie ominęły oczywiście Starego Rynku, leżącego w końcu w centrum miasta. Pierwsza linia tramwajowa, łącząca dworzec kolejowy z Ostrowem Tumskim, przecięła Rynek. Tramwaj zjeżdżał ulicą Nową w dół, a przy przystanku obok pomnika św. Jana Nepomucena, wymieniano konie, następnie wagon jechał ulicami: Woźną, Garbarami i docierał do Ostrowa. W 1896 roku otwarto nową linię, wiodącą z Rynku przez ulicę Wrocławską do bramy Wildeckiej. Rok później zmieniono linię w kierunku Ostrowa Tumskiego. Tramwaje puszczono wzdłuż ulicy Wodnej, a wracały przez Wielką. W 1898 roku tramwaje konne zastąpiono elektrycznymi. W tym czasie przez Rynek przechodziło aż pięć linii tramwajowych, co czyniło to miejsce jednym z głównych punktów komunikacyjnych w mieście i jednym z najbardziej ruchliwych poznańskich placów. Dziś, kiedy nie tylko tramwaje ale i samochody nie poruszają się po płycie Starego Rynku, trudno to sobie wyobrazić.


Nowy Ratusz, pocz. XX w., źródło: www.wieczorkiewicz.org


Zmiany w infrastrukturze Rynku łączyły się także w poważnymi przeobrażeniami w jego wyglądzie. W 1890 roku rozebrano budynek Wagi miejskiej, a na jego miejscu postawiono potężny, neogotycki gmach nowej siedziby magistratu, zwanej po prostu „nowym ratuszem”, połączonym ze starym specjalnym korytarzem. Wybudowanie nowego ratusza doprowadziło do likwidacji części kramów i bud chlebowych, a w konsekwencji poważnie ograniczono handlową rolę Starego Rynku. Oznaczało to także kres tradycyjnym jarmarkom, które i tak cieszyły się coraz mniejszą frekwencją. W pierwszej kolejności zniesiono jarmarki: wielkanocny, świętojański i św. Michała. Ostatni jarmark świętojański odbył się w 1892 roku. Ostały się w wprawdzie jeszcze tylko jarmarki bożonarodzeniowe, ale i one zniknęły w 1914 roku. Kres jarmarków i ograniczenie drobnego handlu w jatkach i kramach, nie oznaczał zupełnego końca handlowej funkcji Rynku, z tym że handel przeniósł się wyłącznie do sklepów i domów towarowych, które pojawiły się w Poznaniu na początku XX wieku. Wraz ze zwiększeniem się ilości sklepów, wzrosła oferta gastronomiczna Rynku. Na początku XX stulecia na Starym Rynku znajdowało się aż 17 restauracji! Ostatnim z poczynań władz niemieckich na Starym Rynku była gruntowna renowacja renesansowego ratusza przeprowadzona w latach 1911 – 1913. W 1918 roku nad Starym Rynkiem załopotały biało-czerwone flagi.


Przez cały XIX wieku Stary Rynek pozostał ważnym elementem Poznania, choć jego rola nie była już tak istotna, jak w epoce przedrozbiorowej. Dziś nie znajdziemy zbyt wielu pamiątek po dziewiętnastowiecznej zabudowie Rynku. Na szczęście, przywrócono jarmarki świętojańskie i bożonarodzeniowe.


Źródło:

Matusik P., Ku „poznańskiemu City”. Stary Rynek w XIX wieku, w: „W cieniu wieży ratuszowej”, „Kronika Miasta Poznania”, nr 2, 2003.

 
WASZE KOMENTARZE[1]
~Autor: Komentarz skasowany przez autora bloga.
dodano: Czwartek, 2014.10.09 23:54, IP:46.169.24.XXX
ok
3
not ok
4
odpowiedz|usuń
~Autor: ~Autor: Jak tam espe maniaku?...
test
dodano: Piątek, 2014.10.10 12:28, IP:77.114.52.XXX
ok
4
not ok
1
odpowiedz|usuń
~Autor: To że autor coś skasuje nie oznacza ze tego nie można odzyskać.
dodano: Piątek, 2014.10.10 12:29, IP:77.114.52.XXX
ok
5
not ok
1
odpowiedz|usuń
~Maciek_1980: Powtarzam raz jeszcze - nie mam nic przeciwko Espe, czy jakiemukolwiek innemu blogerowi i forumowiczowi. Ktoś włamał się na moje konto, a później przerobił mój wpis i dodał swoje, obrażające Espe. Od razu zgłosiłem to administratorom i problem został usunięty. Zapewniono mnie także, że system został uszczelniony i takie sytuacje już się nie powtórzą. Jeśli jednak będą się powtarzać, to zlikwiduję konto na tym portalu, na szczęście, epoznan nie jest jedynym, na którym publikuję. Mam nadzieję, że dotarło, a jak nie, to trudno. Powtórzę może raz jeszcze - nie interesują mnie wojny między blogerami i na forum. Robię swoje i staram się robić to jak najlepiej. Nie boję się polemiki, ale z chamstwem nie będę dyskutował. Nie mam nic więcej do dodania.
dodano: Piątek, 2014.10.10 14:43, IP:78.133.162.XXX
ok
5
not ok
3
odpowiedz|usuń
~Autor: ~Maciek_1980: Powtarzam raz jeszcze - nie mam nic przeciwko Espe, czy jakiemukolwiek innemu blogerowi i forumowiczowi. Ktoś włamał się na moje konto, a później prze...
I komu chcesz wcisnąć te brednie?
dodano: Piątek, 2014.10.10 16:03, IP:31.1.63.XXX
ok
4
not ok
2
odpowiedz|usuń
avatarUporekMarcepanowicz: Ciekawy artykuł. Dziękuję.
dodano: Piątek, 2014.10.10 22:39
ok
43
not ok
24
odpowiedz|usuń
avatarMaciek_1980: Dzięki :)
dodano: Piątek, 2014.10.10 22:55
ok
1
not ok
0
odpowiedz|usuń
avatarUporekMarcepanowicz: Maciek_1980: Dzięki :)...
Proszę bardzo. :)
dodano: Piątek, 2014.10.10 23:10
ok
41
not ok
26
odpowiedz|usuń
~renia: Mieszkam w Poznaniu od niedawna. Artykuł wielce przydatny, zwłaszcza dla takich przybyszów, jak ja. Bardzo ineteresuje mnie architektura Poznania i w ogóle życie w tym pięknym /choc o zdewastowanych chodnikach/ mieście. Dziękuję.
dodano: Niedziela, 2014.10.12 09:42, IP:77.65.38.XXX
ok
1
not ok
0
odpowiedz|usuń
avatarMaciek_1980: Cała przyjemność po mojej stronie, dziękuję za miłe słowa i polecam się na przyszłość.
dodano: Niedziela, 2014.10.12 12:37
ok
0
not ok
0
odpowiedz|usuń
DODAJ KOMENTARZ | Jesteś niezalogowany, Twój nick będzie poprzedzony ~zaloguj | zarejestruj
Liczba znaków do wykorzystania: 1000
codeimgNie jesteś anonimowy, Twoje IP zapisujemy w naszej bazie danych. Dodając komentarz akceptujesz Regulamin Forum
Do poprawnego działania mechanizmu dodawania komentarzy wymagane jest włączenie obsługi ciasteczek.
avatar
MACIEJ BRZEZIŃSKI
poznanskiehistorie.epoznan.pl
RSSsend_message
Nazywam się Maciej Brzeziński. Z wykształcenia jestem historykiem i wschodoznawcą. Od maja 2011 roku prowadzę tego bloga. Historia Poznania to jedna z moich pasji, ale za to największa, dlatego chcę popularyzować fascynujące dzieje tego miasta. Można mnie znaleźć także pod adresem: www.poznanskiehistorie.blogspot.com oraz na facebooku. Zapraszam więc do lektury.
Mój kontakt: poznanskiehistorie@gmail.com
ARCHIWUM WPISÓW
Szkoła Wydziałowa Poznańska (2 wrz 2017)
Ogródki rozrywkowe i wyścigi konne, czyli jak dawniej bawiono się przy Drodze Dębińskiej (21 sie 2017)
10 wildeckich "perełek" (8 sie 2017)
Poznański gotyk, część 2 (23 lip 2017)
Poznański gotyk, część 1 (13 lip 2017)
Bunt wójta Przemka (3 lip 2017)
Sołacz - willowa dzielnica Poznania (15 cze 2017)
Cesarzowa Wiktoria w Poznaniu (9 cze 2017)
Protestanci w przedrozbiorowym Poznaniu, część 2 (27 maj 2017)
Protestanci w przedrozbiorowym Poznaniu, część 1 (18 maj 2017)
Zanim powstały Targi Poznańskie, czyli Wystawa Wschodnioniemiecka w 1911 roku. (14 maj 2017)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1835, część 2 (4 maj 2017)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1835, część 1 (27 kwi 2017)
10 poznańskich "naj..." (18 kwi 2017)
Medycyna i higiena w renesansowym Poznaniu (2 kwi 2017)
Adwentyści Dnia Siódmego w Poznaniu (22 mar 2017)
Bambrzy w dziejach Poznania, część 2 (9 mar 2017)
Bambrzy w dziejach Poznania, część 1 (3 mar 2017)
Jeżyckie wille - luksus i elegancja (15 lut 2017)
Legendarni biskupi poznańscy wg Długosza (6 lut 2017)
10 najsłynniejszych poznanianek (II) (22 sty 2017)
Poznaniacy wobec powstania listopadowego (30 lis 2016)
Paganini w Poznaniu (23 lis 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1810, część 2 (17 lis 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1810, część 1 (9 lis 2016)
Żydzi w międzywojennym Poznaniu (27 paź 2016)
Ks. Józef Rogaliński i starania o uniwersytet w osiemnastowiecznym Poznaniu (19 paź 2016)
10 najpiękniejszych ulic w Poznaniu (13 paź 2016)
Aleksander I w Poznaniu (29 wrz 2016)
Współczesne kościoły Poznania (23 wrz 2016)
Generał Tadeusz Kutrzeba i Armia "Poznań" (14 wrz 2016)
Niegolewski i inni, czyli wielkopolscy szwoleżerowie Napoleona (6 sie 2016)
Początki nowoczesnego sportu w Poznaniu (17 lip 2016)
Od października do czerwca, czyli ogólnopolskie znaczenie Czerwca'56 (7 lip 2016)
Johow-Gelände, czyli urok łazarskich kamienic (23 cze 2016)
Jak bernardyn z franciszkaninem, czyli wojna mnichów w siedemnastowiecznym Poznaniu (16 cze 2016)
95 lat Międzynarodowych Targów Poznańskich (2 cze 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1790, część 2 (25 maj 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1790, część 1 (19 maj 2016)
Adelajda i Kazimierz, czyli królewski ślub w katedrze poznańskiej (5 maj 2016)
Obchody Millenium Chrztu Polski w Poznaniu w 1966 roku (24 kwi 2016)
Jak Poznańczycy walczyli z germanizacją, część 2 (16 kwi 2016)
Jak Poznańczycy walczyli z germanizacją, część 1 (10 kwi 2016)
Socrealizm w Poznaniu (16 mar 2016)
Panowie z Górki (2 mar 2016)
Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, czyli namiastka uniwersytetu (25 lut 2016)
Jordan - biskup polski czy poznański? (11 lut 2016)
Zjazd poznański 1530 roku (3 lut 2016)
Architektura międzywojennego Poznania (28 sty 2016)
10 nietuzinkowych poznaniaków (12 sty 2016)
Życie w Poznaniu w pierwszych miesiącach Wielkiej Wojny w świetle "Kuriera Poznańskiego" (15 gru 2015)
Święci patroni Poznania (9 gru 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1740, część 2 (24 lis 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1740, część 1 (17 lis 2015)
Cmentarz na Górczynie (4 lis 2015)
130 lat komunikacji telefonicznej w Poznaniu (21 paź 2015)
Włosi w dawnym Poznaniu (7 paź 2015)
"Ukochana żona", czyli historia księżnej Ryksy szwedzkiej, żony Przemysła II (12 sie 2015)
10 najpiękniejszych kamienic poznańskiej "belle epoque" (28 lip 2015)
Od Intendentury do Collegium Historicum (14 lip 2015)
"Naród Sobie", czyli narodziny i pierwsze lata Teatru Polskiego w Poznaniu (30 cze 2015)
Rymarze, krawcy i kuśnierze, czyli słów kilka o rzemieślnikach w średniowiecznym Poznaniu (24 cze 2015)
Kulturkampf (9 cze 2015)
Poznańscy muzułmanie (2 cze 2015)
Port rzeczny w Poznaniu (26 maj 2015)
10 osobliwości Poznania (13 maj 2015)
Szkoci w Poznaniu (5 maj 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1700, część 2 (27 kwi 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1700, część 1 (21 kwi 2015)
Poznańscy reformaci i ich śródecki kościół (24 mar 2015)
Generał Krzyżanowski, czyli jak wielkopolski szlachcic został amerykańskim bohaterem (10 mar 2015)
Ludzie niezwyczajni - o Dezyderym Chłapowskim i księdzu Piotrze Wawrzyniaku słów kilka (3 mar 2015)
10 najpiękniejszych miejsc w Poznaniu (17 lut 2015)
Marcin Kasprzak i Róża Luksemburg, czyli socjaliści w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (1 lut 2015)
Wybierzmy 10 najpiękniejszych miejsc w Poznaniu (26 sty 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1650, część 2 (18 sty 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1650, część 1 (11 sty 2015)
Poznańska parafia prawosławna (14 gru 2014)
10 najpiękniejszych i najcenniejszych poznańskich kościołów (30 lis 2014)
"De optimo senatore", czyli międzynarodowa kariera pewnego poznańskiego biskupa (16 lis 2014)
Od Wszystkich Świętych do Andrzejek, czyli listopad w wielkopolskiej tradycji ludowej (2 lis 2014)
Poznań 1146 - Krzyszków 1157 (26 paź 2014)
Historia Folwarku Edwardowo (12 paź 2014)
Targowisko, centrum polskości i miejsce zgromadzeń, czyli Stary Rynek w XIX wieku (9 paź 2014)
10 symboli Poznania (21 wrz 2014)
Ad maiorem Dei gloriam, czyli przybycie jezuitów do Poznania (14 wrz 2014)
Na pensji w Poznaniu dziewiętnastego stulecia (7 wrz 2014)
Dzieje Górczyna (31 sie 2014)
Przerwa wakacyjna (27 lip 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1580, część 2 (21 lip 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1580, część 1 (13 lip 2014)
10 najsłynniejszych poznanianek (29 cze 2014)
Katedra poznańska królewską nekropolią? (22 cze 2014)
Grecy w Poznaniu (15 cze 2014)
Konstancja z Potockich Raczyńska, czyli żywot kobiety niezwykłej (8 cze 2014)
Poznańska parafia Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego (1 cze 2014)
Gniezno czy Poznań? Gdzie znajdowała się pierwsza stolica Polski? (25 maj 2014)
No to mamy już 3 lata! (21 maj 2014)
10 osób, które najbardziej przyczyniły się do rozwoju Poznania (18 maj 2014)
Co kryje park na osiedlu Czecha? Pruskie umocnienia wśród ratajskich bloków! (11 maj 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1500, część 2 (4 maj 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1500, część 1 (27 kwi 2014)
Wesołych Świąt! (13 kwi 2014)
Beocja czy Sparta? Jak wykształcił się poznański etos (23 mar 2014)
Reformowany Kościół Katolicki w Polsce i jego poznańska siedziba (16 mar 2014)
Pomniki Wieszcza Adama w Poznaniu (2 mar 2014)
Dominikanie, karmelici, bernardyni, czyli zakony żebracze w średniowiecznym Poznaniu (16 lut 2014)
Od Śluzy Katedralnej do powstania ICHOT (9 lut 2014)
W domu i w kamienicy, czyli jak mieszkali poznaniacy w XIX stuleciu (2 lut 2014)
Od osady Stelmachy do placu Wiosny Ludów (26 sty 2014)
Wehikuł czasu, czyli jak się żyło w Poznaniu 600 lat temu, część 2 (19 sty 2014)
Wehikuł czasu, czyli jak się żyło w Poznaniu 600 lat temu, część 1 (12 sty 2014)
Dwa stare forty. Jedna historia, wspólna przyszłość? (5 sty 2014)
Chwała Zwycięzcom! (26 gru 2013)
Wesołych Świąt! (22 gru 2013)
Z Poznania do Hollywood, czyli historia Lilli Palmer (15 gru 2013)
Legenda o trzech skradzionych Hostiach - prawda, czy mit? (8 gru 2013)
Sejm Dzielnicowy w Poznaniu (1 gru 2013)
Panorama renesansowego Poznania (17 lis 2013)
Miejsce kaźni Wielkopolan w okresie II wojny światowej - obóz koncentracyjny w Forcie VII w Poznaniu (8 lis 2013)
Kłopotliwy honorowy obywatel miasta Poznania (3 lis 2013)
Historia Jeżyc, część 2 (27 paź 2013)
Historia Jeżyc, część 1 (20 paź 2013)
Poznań kontra Kraków, czyli jezuickie starania o uniwersytet w Poznaniu w 1611 roku (13 paź 2013)
Doktor Marcin i inni, czyli początki poznańskiej pracy organicznej (29 wrz 2013)
Poznań w oparach czarnej magii (24 wrz 2013)
"W Poznaniu na wygnaniu", czyli poznańskie lata Kazimiery Iłłakowiczówny (15 wrz 2013)
Perły poznańskich podwórek, czyli ul. Ratajczaka 14 - historia zabudowy w podwórzu (8 wrz 2013)
Przerwa wakacyjna (21 lip 2013)
Burzliwe dzieje ratuszowego orła (14 lip 2013)
Podróż sentymentalna kolejką wąskotorową - kiedyś czasy świetności, a dziś pozostałości i wspomnienia (7 lip 2013)
Poznań pod wodą (30 cze 2013)
Wędrujące serce generała (23 cze 2013)
Pancerna Impreza. Fotorelacja z Dnia Otwartych Koszar w Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych (16 cze 2013)
Odrodzenie z upadku, czyli działalność Komisji Dobrego Porządku w Poznaniu (9 cze 2013)
Fort VIIa - militarna przeszłość, "biurowa" przyszłość (2 cze 2013)
Od Wszechnicy Piastowskiej do Uniwersytetu Poznańskiego (26 maj 2013)
Książę Przemysł I - ojciec Poznania (19 maj 2013)
Medycyna i higiena w Poznaniu XIX stulecia (12 maj 2013)
28. Dni Ułana 2013 - fotorelacja Agnieszki Wiśniewskiej. (7 maj 2013)
"Błazeńskie urządzenie", czyli historia poznańskich koziołków (28 kwi 2013)
Poznańska Gra Liczbowa "Koziołki" (21 kwi 2013)
Hipodrom Wola - tradycja i teraźniejszość (14 kwi 2013)
Halo, halo, tu Radio Poznań! (7 kwi 2013)
Wesołych Świąt (28 mar 2013)
Książka w renesansowym Poznaniu (24 mar 2013)
Świat, którego już nie ma - Bambrzy na poznańskich Ratajach (17 mar 2013)
"Wichrzyciele i warchoły", czyli Marzec'68 w Poznaniu (10 mar 2013)
Apel (3 mar 2013)
Pozostałości Poznańskiej Twierdzy Fortowej - Fort 1 (3 mar 2013)
Alianckie naloty na Poznań (24 lut 2013)
Budynki pokawaleryjskie w Poznaniu, czyli od koszar do osiedla (17 lut 2013)
Jego Królewska Mość Mikołaj Rychlik (10 lut 2013)
Poznań w latach Wielkiej Wojny (3 lut 2013)
Zachować w pamięci miniony czas, czyli o Muzeum Uzbrojenia na poznańskiej Cytadeli (27 sty 2013)
Konkurs "Blog Roku 2012" (24 sty 2013)
"Piękna Polka", czyli historia królowej Elżbiety Ryksy (20 sty 2013)
Spotkanie z Igorem Janke (15 sty 2013)
Poznańskie stadiony, część 3 - Stadion przy ul. Bułgarskiej (13 sty 2013)
Dwieście lat temu urodził się Hipolit Cegielski! (6 sty 2013)
Wesołych Świąt !!! (19 gru 2012)
Rozrywki dzieci i młodzieży w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (9 gru 2012)
Powojenna odbudowa Starego Rynku (2 gru 2012)
Roman Wilhelmi - wybitny aktor z Poznania (25 lis 2012)
Ponowny pochówek junikowskich kosynierów (21 lis 2012)
Antiqua civitas posnaniensis, czyli dzieje Śródki (18 lis 2012)
Poznań w listopadzie 1918 roku (11 lis 2012)
Poznańska moda w czasach Oświecenia (5 lis 2012)
Odsłonięcie pomnika Romana Wilhelmiego w Poznaniu - fotorelacja (5 lis 2012)
Mały komunikat (5 lis 2012)
Poznańskie stadiony, część 2 - Stadion im. Edmunda Szyca (5 lis 2012)
Legenda polskiej archeologii (21 paź 2012)
Jak budowano Winogrady (14 paź 2012)
Poznaniaków droga ku nowoczesności (8 paź 2012)
Złodziejki, prostytutki, cudzołożnice, czyli kobieca przestępczość w dawnym Poznaniu (30 wrz 2012)
Od mostu Łacina do mostu św. Rocha (23 wrz 2012)
Jak króla Henryka w Poznaniu witano (16 wrz 2012)
Poznańskie stadiony, część 1 - Stadion Lecha na Dębcu (9 wrz 2012)
Budowniczy, uczony, biskup i polityk, czyli opowieść o Janie Lubrańskim (2 wrz 2012)
Pomniki dziewiętnastowiecznego Poznania (26 sie 2012)
Poznańscy ułani (15 sie 2012)
Na scenach kabaretów międzywojennego Poznania (12 sie 2012)
Próby emancypacji poznańskich Żydów w pierwszej połowie XIX wieku (8 sie 2012)
Dzieje "Poznańskiej Wenecji" (5 sie 2012)
Czas na urlop! (17 lip 2012)
Poznański debiut Władysława Hańczy (15 lip 2012)
Najcenniejsza relikwia poznańskiej katedry (11 lip 2012)
Łacińskie inskrypcje na poznańskim Ratuszu, część 2 (8 lip 2012)
Łacińskie inskrypcje na poznańskim Ratuszu, część 1 (4 lip 2012)
Poznański romantyk - Ryszard Wincenty Berwiński (28 cze 2012)
Na pomoc Prezydentowi i Rządowi! Poznań wobec przewrotu majowego 1926 roku (24 cze 2012)
Roman May i jego przemysłowe imperium (20 cze 2012)
Poznańskie organy Ladegasta (17 cze 2012)
Książka w średniowiecznym Poznaniu (10 cze 2012)
Wielkopolskie struktury przedwojennego wywiadu i kontrwywiadu, czyli "Dwójka" w Poznaniu i Bydgoszczy, część 2 (6 cze 2012)
Wielkopolskie struktury przedwojennego wywiadu i kontrwywiadu, czyli "Dwójka" w Poznaniu i Bydgoszczy, część 1 (3 cze 2012)
"Echt Poznanioki" kontra "Galicjoki", czyli konflikt swój-obcy w międzywojennym Poznaniu (30 maj 2012)
Królewska Niemiecka Akademia (27 maj 2012)
No to stuknął nam roczek! (20 maj 2012)
Pierwszy polski podręcznik savoir-vivre (16 maj 2012)
Centrum Turystyki Kulturowej TRAKT, czyli jak wypromować Poznań, część 2 (13 maj 2012)
Dzieje poznańskiej masonerii, część 2 (9 maj 2012)
Dzieje poznańskiej masonerii, część 1 (6 maj 2012)
Poznań a Konstytucja 3 Maja (3 maj 2012)
Rowerem przez Afrykę (29 kwi 2012)
Rycerze św. Jana Jerozolimskiego w Poznaniu (25 kwi 2012)
Czy w Poznaniu strzelano do cara? (15 kwi 2012)
Początki poznańskiej kinematografii (11 kwi 2012)
Palmy, zajączek i dyngus, czyli wielkopolskie tradycje wielkanocne, część 2 (1 kwi 2012)
Palmy, zajączek i dyngus, czyli wielkopolskie tradycje wielkanocne, część 1 (28 mar 2012)
Centrum Turystyki Kulturowej TRAKT, czyli jak wypromować Poznań, część 1 (25 mar 2012)
Ostatnia publiczna egzekucja w Polsce (21 mar 2012)
Poznańskie duchy i zjawy (18 mar 2012)
Szermierz poznańskiej kontrreformacji (14 mar 2012)
Moda renesansowego Poznania (11 mar 2012)
Związki Józefa Ignacego Kraszewskiego z Poznaniem (7 mar 2012)
Edukacja regionalna - czy jest obecna w szkole? (4 mar 2012)
O profesji kata w dawnym Poznaniu (29 lut 2012)
Ferdinand Foch w Poznaniu (26 lut 2012)
Najstarsza poznańska nekropolia (22 lut 2012)
O poznańskich łaźniach (19 lut 2012)
Ustrój renesansowego Poznania (15 lut 2012)
Tragiczna historia Ludgardy (12 lut 2012)
Trakt Królewsko-Cesarski. Podróż po historii Poznania, częśc 3 (8 lut 2012)
Perły Starego Rynku, część 4 (5 lut 2012)
Matka, żona i nauczycielka, czyli pozycja kobiet w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (1 lut 2012)
Ze wspomnień poznańskiego architekta (29 sty 2012)
Trakt Królewsko-Cesarski. Podróż po historii Poznania, częśc 2 (25 sty 2012)
Między lojalnością a kontestacją. Mniejszość niemiecka w międzywojennym Poznaniu (22 sty 2012)
Poznań w Prusach Południowych 1793 - 1806 (17 sty 2012)
Trakt Królewsko-Cesarski. Podróż po historii Poznania, część 1 (15 sty 2012)
Krynoliny, gorsety, surduty i cylindry. Kilka słów o modzie dziewiętnastowiecznego Poznania, część 2 (12 sty 2012)
Pomnik Powstańców Wielkopolskich (10 sty 2012)
Kawiarnia, teatr i karty, czyli kilka słów o rozrywkach osiemnastowiecznego Poznania (8 sty 2012)
Z Rogalina przez Francję i Holandię, do Brazylii (5 sty 2012)
Bale w hotelu Bazar (3 sty 2012)
Świąteczny komunikat (20 gru 2011)
Gwiazdor, makiełki i Herody, czyli wielkopolskie tradycje bożonarodzeniowe, część 2 (18 gru 2011)
Gwiazdor, makiełki i Herody, czyli wielkopolskie tradycje bożonarodzeniowe, część 1 (15 gru 2011)
Perły Starego Rynku, część 3 (13 gru 2011)
Krynoliny, gorsety, surduty i cylindry. Kilka słów o modzie dziewiętnastowiecznego Poznania (11 gru 2011)
Prezydent "Rzeczpospolitej Polskiej Poznańskiej" (5 gru 2011)
Perły Starego Rynku, część 2 (4 gru 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 7 (1 gru 2011)
Most znany i nieznany (29 lis 2011)
Romantycy i spiskowcy, czyli próba wywołania powstania w 1846 roku w Poznaniu (27 lis 2011)
Mentalność mieszkańców dawnego Poznania (24 lis 2011)
Perły Starego Rynku, część 1 (22 lis 2011)
Elegantki i modnisie dwudziestolecia międzywojennego (20 lis 2011)
Prezydent-legenda, czyli opowieść o Cyrylu Ratajskim (17 lis 2011)
Skóry, wosk, śledzie i wino, czyli handel nowożytnego Poznania, część 2 (15 lis 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 6 (13 lis 2011)
Patron najsłynniejszej ulicy w Poznaniu (10 lis 2011)
Miłość i polityka (8 lis 2011)
Skóry, wosk, śledzie i wino, czyli handel nowożytnego Poznania, część 1 (6 lis 2011)
Jak budowano Rataje (3 lis 2011)
Cmentarze na poznańskiej Cytadeli (1 lis 2011)
Muzyka w dawnym Poznaniu (30 paź 2011)
Polacy i Niemcy w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (27 paź 2011)
Dyplomata - arcybiskup - więzień - kardynał (25 paź 2011)
To już niemal sto lat, czyli historia Warty Poznań (23 paź 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów osiemnastowiecznego Poznania (20 paź 2011)
Tramwaje konne w Poznaniu (18 paź 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 6 (16 paź 2011)
Religijność w barokowym Poznaniu (13 paź 2011)
Twórca poznańskiego ratusza (11 paź 2011)
Dzieje poznańskiej sceny operetkowej (9 paź 2011)
Poznańskie wiosła (6 paź 2011)
Rozrywki mieszkańców renesansowego Poznania (4 paź 2011)
Administracja niemiecka w okupowanym Poznaniu 1939-45 (2 paź 2011)
Doktor Marcin (29 wrz 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 5 (27 wrz 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 5 (25 wrz 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów siedemnastowiecznego Poznania (22 wrz 2011)
Historia "Kolejorza", część 2 (20 wrz 2011)
Od miasta-twierdzy do nowoczesnej metropolii. Rozwój Poznania w 1 poł. XX wieku. (18 wrz 2011)
Ludność żydowska w średniowiecznym i nowożytnym Poznaniu (15 wrz 2011)
Filolog i fabrykant. Opowieść o Hipolicie Cegielskim (13 wrz 2011)
Historia "Kolejorza", część 1 (11 wrz 2011)
Pomnik Armii "Poznań" (9 wrz 2011)
Międzynarodowe Targi Poznańskie w okresie międzywojennym, część 2 (6 wrz 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 4 (4 wrz 2011)
Wrzesień 1939 roku w Poznaniu (2 wrz 2011)
Międzynarodowe Targi Poznańskie w okresie międzywojennym, część 1 (31 sie 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 4 (29 sie 2011)
Most Królowej Jadwigi (27 sie 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów szesnastowiecznego Poznania (25 sie 2011)
Poznańska Georges Sand (23 sie 2011)
Bułgarzy w Poznaniu (21 sie 2011)
Kolegium Jezuickie w Poznaniu (19 sie 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 3 (17 sie 2011)
Występy Heleny Modrzejewskiej na scenach poznańskich teatrów (15 sie 2011)
Komunikat (30 lip 2011)
Przybycie Bambrów do Poznania (28 lip 2011)
Edward hr. Raczyński (1786 - 1845) (26 lip 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 3. Czas pracy i odpoczynku. (25 lip 2011)
Edukacja dziewcząt w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (24 lip 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów średniowiecznego Poznania (22 lip 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 2 (22 lip 2011)
Szwedzi w Poznaniu, część 2 (21 lip 2011)
Mikołaj Skrzetuski (ok. 1610 - 1673) (19 lip 2011)
Szwedzi w Poznaniu, część 1 (18 lip 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 1 (17 lip 2011)
Poznań na morzach i oceanach, część 3 (16 lip 2011)
Poznań na morzach i oceanach, część 2 (15 lip 2011)
Poznań na morzach i oceanach, część 1 (14 lip 2011)
Inteligencja polska w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (13 lip 2011)
Biskup Andrzej Bniński (1396 - 1479) (12 lip 2011)
Perypetie z pomnikiem Bamberki (11 lip 2011)
Reformacja i kontrreformacja w Poznaniu, część 2 (10 lip 2011)
Reformacja i kontrreformacja w Poznaniu, część 1 (9 lip 2011)
Biblioteka Raczyńskich (8 lip 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 2 (7 lip 2011)
Antoni Pfitzner i jego firma (5 lip 2011)
Krótka historia Łazarza (4 lip 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 1 (3 lip 2011)
Przyjęcia u prezydenta Ratajskiego (2 lip 2011)
Emilia Sczaniecka (1804 - 1896) (1 lip 2011)
Zajezdnia tramwajowa przy ulicy Gajowej (30 cze 2011)
Panorama średniowiecznego Poznania, część 2 (29 cze 2011)
Pomnik Poznańskiego Czerwca'56 (28 cze 2011)
Poznański Czerwiec 1956 (27 cze 2011)
Przemysł piwowarski w Poznaniu w XIX i na początku XX wieku (26 cze 2011)
Panorama średniowiecznego Poznania, część 1 (25 cze 2011)
Pomnik Bismarcka w Poznaniu (24 cze 2011)
Akademia Lubrańskiego (23 cze 2011)
Kościół św. Wojciecha (22 cze 2011)
Antoni Radziwiłł 1775 - 1833 (21 cze 2011)
Ustrój średniowiecznego Poznania (20 cze 2011)
Fortyfikacje Twierdzy Poznań - bariera w rozwoju miasta w XIX wieku (19 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 5 (18 cze 2011)
Pałac Górków (16 cze 2011)
Józef Struś 1510 - 1568 (15 cze 2011)
Brytyjski nalot na Poznań (14 cze 2011)
Krótka historia Wildy (13 cze 2011)
Zamtuzy i gamratki, czyli płatna miłość w Poznaniu, część 2 (12 cze 2011)
Więzienia w Poznaniu (10 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 4 (9 cze 2011)
Pożary i powodzie w renesansowym Poznaniu (8 cze 2011)
Perła poznańskiego baroku (7 cze 2011)
Twórca praskiego golema był Poznaniakiem (6 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 3 (5 cze 2011)
Zamtuzy i gamratki, czyli płatna miłość w Poznaniu, część 1 (4 cze 2011)
Pręgierz (3 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 2 (2 cze 2011)
Paweł Edmund Strzelecki 1797 - 1873 (1 cze 2011)
Zamek Wilhelma II (31 maj 2011)
Poznańskie czarownice i ich obrońcy (30 maj 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 1 (29 maj 2011)
Poznaniak wśrod pionierów pediatrii (27 maj 2011)
Poznaniak współtwórcą wielkich odkryć geograficznych (26 maj 2011)
Sytuacja kobiet w renesansowym Poznaniu (25 maj 2011)
Zamek Przemysła (24 maj 2011)
Dopisek (23 maj 2011)
Napoleon w Poznaniu (23 maj 2011)
Herb miasta Poznania (22 maj 2011)
Skąd się wzięła nazwa "Poznań"? (21 maj 2011)
Witam wszystkich i zapraszam do lektury. (20 maj 2011)
Zdjęcie: Marek Barankiewicz