blog background
 
Maciej Brzeziński: Poznańskie Historie
historia, zabytki, kultura, ludzie
metka_epoznan
Historia Jeżyc, część 2
ok
1010
not ok
1
liczba odsłon: 6181

Zapraszam do lektury drugiej części artykułu Pana Michała Kuberki, poświęconego dziejom Jeżyc. Pan Michał doprowadził swoją opowieść do momentu włączenia Jeżyc do Poznania w 1900 roku.


„Większość z zabudowań wiejskich, to konstrukcje z drewna, a więc nietrwałe i narażone na łatwe zniszczenie, czy pożar. Najpoważniejszy pożar wybuchł na Jeżycach w 1866 roku w najgęściej zabudowanym rejonie miejscowości. Ogień szybko się rozprzestrzeniał zajmując kolejne zabudowania. Podczas pożaru spłonęło ponad 100 budynków. Władze miasta oraz pozostali mieszkańcy, których nie dotknął pożar, zorganizowali pomoc poszkodowanym. Na Dworcu Kolei Stargardzko-Poznańskiej zorganizowano wielką kuchnię, w której siostry miłosierdzia wydawały bezpłatne posiłki, a burmistrz Poznania dostarczał znaczną ilość tzw. bud jarmarcznych, mogących służyć za tymczasowe  schronienie. Noclegi organizowano także w budynku szkoły realnej. Powstał także specjalny komitet, który zajmował się zbieraniem datków dla poszkodowanych w tej klęsce. Ludności, która powróciła do swych domostw po pożarze, pozwolono odbudować domy, jednak w takim samym stanie, tzn. miały to być budowle z lekkich materiałów, niezbyt okazałe, które łatwo można rozmontować w razie wojennego zagrożenia. Było to spowodowane zakazem wznoszenia większych budowli na przedpolach twierdzy. Poznań, jak autor pracy wspominał wcześniej, jako miasto strefy przygranicznej z Rosją, było silnie ufortyfikowane. Dlatego część mieszkańców przenosiła się nad szosę Berlińską, gdzie był trzeci rejon forteczny i było można stawiać domy murowane, a co za tym idzie trwalsze.


Budynek dawnej Izby Rolniczej przy ul. Dąbrowskiego, źródło: Wikimedia.


Problemy z czystością i higieną na Jeżycach u progu XIX  wieku, doprowadziły do rozprzestrzeniania się licznych chorób zakaźnych, m. in. cholery. Wiele osób chorowało także na malarię. Szkarlatyna, żarnica i błonica występowały głównie u dzieci. Zachorowalność była tak duża, że odwołano zajęcia w szkole i wydawano karty na darmowe leczenie. Jedna z największych epidemii cholery miała miejsce krótko po pożarze z roku 1866. Te tragiczne wydarzenia odcisnęły piętno na społeczności wsi, która dla upamiętnienia tych wydarzeń i w podzięce za uratowanie życia, co roku przystrajała figurki i modliła się do św. Wawrzyńca, chroniącego przed pożarami i św. Rocha, patrona chorych.


Znaczną poprawę warunków życia wśród mieszkańców Jeżyc można zauważyć od roku 1873, kiedy to wieś włączono do poznańskiego obwodu policyjnego. Policja kontrolowała ulice, w tym rowy ściekowe i studnie. Dzięki działaniom policji naprawiono także drogi, tzn. utwardzono je. Kontrolowano sprzedaż żywności i jej jakość. Nałożono przymusowy obowiązek szczepienia dzieci przeciw ospie, a za jego niedopilnowanie, groziła grzywna. Ujednolicono także numery wszystkich posiadłości na terenie gminy.


Kościół Podwyższenia Krzyża Św. przy ul. Szamarzewskiego, źródło: Wikimedia.


Na Jeżycach osiedlało się coraz więcej ludzi, a wśród nich robotnicy, urzędnicy kolejowi, przemysłowcy i lekarze. Przybycie robotników kolejowych wiązało się z budową Dworca Głównego. Na Jeżycach działały dwa browary, fabryka nawozów sztucznych, cegielnia i fabryka kleju, ale przecież mieszkańcy Jeżyc nie żyli tylko samą pracą W miejscowości znajdowało się bowiem kilka miejsc, gdzie można było odetchnąć i wypocząć po pracy. Takimi miejscami były tzw. "Etablissmenty" (prywatne przedsiębiorstwa rozrywkowo-rekreacyjne). Były to miejsca na obrzeżach centrum miasta, czy wsi, bądź w okolicach podmiejskich, w pobliżu zieleni, jezior, rzek, czy strumieni. Często otaczał je park. Jeśli owe miejsce znajdowało się właśnie w pobliżu zbiornika wodnego, posiadało wypożyczalnię sprzętu wodnego, takiego jak: łódki, kajaki, wędki. Najbardziej rozwinął się jednak typ kameralnego ogródka. Dwoma niezbędnymi  elementami Establissmentu były: ogród i część gastronomiczna, na które składały się: sale koncertowe, teatralne, taneczne, letnie muszle koncertowe, kawiarnie, piwiarnie, restauracje ale też  obiekty rekreacji takie jak:  strzelnice, miejsca do gier w karty i bilard, oraz zjeżdżalnie i huśtawki. Na Jeżycach funkcjonowały cztery takie miejsca. Pierwsze zwane „Młynem Jeżyckim”, położone obok jednego ze wspomnianych już stawów przy ulicy Kościelnej. Ten ogród rozrywkowy, był znany współczesnym jemu mieszkańcom jako miejsce gdzie, jak pisał Waldemar Karolczak, zjeść można było prawdziwy wiejski chleb, napić się wiejskiej kawy i mleka. Drugim takim miejscem był Etablissement zwany „Fischerslust”, znany jako miejsce gdzie można było potańczyć. Kolejnym był ogródek niemieckiego restauratora Wilhelma Klandego u zbiegu ulic Glogauer Strasse i Szosy Berlińskiej  (ob. narożnik ulic: Dąbrowskiego i Roosevelta) z dużym zielonym ogrodem i dużą salą restauracyjną, gdzie  biesiadowano i urządzano tańce. Przy ulicy Skrytej istniał Etablissement „Bartoldshoff”.


Kamienica przy ul. Jackowskiego 40, źródło: Wikimedia.


W październiku 1888 roku otwarto przy ulicy Jadwigi (ob. ul. Kraszewskiego) pierwszą aptekę na Jeżycach, której właścicielem był Niemiec Eugen Wildt. W tym samym budynku założył on później także laboratorium analityczno-chemiczne. W tym samym czasie w podmiejskiej wsi zaczęło osiedlać się coraz więcej lekarzy.


17 grudnia 1888 roku uchwalono statut miejscowy i określono zasady funkcjonowania nowych władz gminnych i sposoby ich wyboru. Rok później uroczyście zaprzysiężono nowe władze gminy, które chciały upodobnić Jeżyce do miasta i wprowadzać nowe reformy mające poprawić życie gminy i jej mieszkańców.


Momentem przełomowym dla przedmieść Poznania był rok 1889, kiedy po tragicznej w skutkach powodzi władze miejskie uzyskały zgodę na regulację Warty i jej dorzeczy, tj. Bogdanki oraz złagodzenie uciążliwych dla rozwoju miasta barier związanych z zabudową przedpól fortecznych. W III rejonie fortecznym dopuszczono zabudowę murowaną, a w I rejonie, przy wykopie kolejowym, czyli w okolicy ulicy Roosevelta, na zabudowę z muru pruskiego. Te decyzje spowodowały gwałtowny rozwój gminy Jeżyce. W 1891 roku zaprojektowano nowy układ ulic, który miał na celu połączenie istniejących już szlaków komunikacyjnych, tj. Szosy Berlińskiej, Bukowskiej z poprzecznymi ulicami i tak powstały nowe ulice np. Marienstrasse, Hohenzolernów, Jadwigi, Księcia Fryderyka, Moltkego i  Feldstrasse (obecnie odpowiednio od ulice: Gajowa, Mickiewicza, Kraszewskiego, Wawrzyniaka, Staszica, Polna) wytyczono także ulicę Karola (ob. ul. Słowackiego).


Szkoła Podstawowa przy ul. Słowackiego, źródło: Wikimedia.


Nowe władze przeprowadziły wiele ważnych zmian, potrzebnych stale modernizującym się Jeżycom. Pierwszą z nich było utworzenie nowego placu targowego, zwanego popularnie rynkiem, który stanowił centrum podmiejskiej gminy. Był to oczywiście dzisiejszy Rynek Jeżycki. Plac pod nowe targowisko został nieco podwyższony i wysypany żwirem, a kilka lat później, wyłożony płytami cementowymi, co znacznie ułatwiło zachowanie czystości. Rynek doczekał się w 1897 pokaźnych rozmiarów hali targowej. Władze gminne wydały zgodę na jej budowę jedynie pod warunkiem, że będzie można w każdej chwili ją rozebrać, oraz że hala będzie służyła tylko i wyłącznie celom handlowym. Warto powiedzieć też o tym, że Rynek Jeżycki był chętnie odwiedzany przez mieszkańców Poznania, gdyż ceny np. mięs, były o wiele niższe niż w mieście, a produkty można było kupować bez obaw o ich jakość i pochodzenie, gdyż rynek był pod stałą kontrolą policji sanitarnej.


Od razu po objęciu rządów w gminie przez nowe władze, podjęto decyzję o tym, by wybrukować wszystkie ulice. Na ten cel władze gminy zaciągnęły nawet kredyt. Na samym jednak brukowaniu się nie skończyło. Kolejną kluczową inwestycją było oświetlenie ulic, oraz skanalizowanie i poprowadzenie nowej linii wodociągowej.


Oświetlenie ulic wiązało się z położeniem sieci linii elektrycznych i postawieniem nowych latarni na miejscu starych, naftowych, które dawały mało światła. By to jednak zrobić, trzeba było wybudować elektrownię, która wytwarzałaby prąd dla gminy. Na całe przedsięwzięcie, na które składało się: budowa elektrowni, pociągnięcie przewodów i zamontowanie lamp ustanowiono przetarg, który wygrała berlińska firma elektrotechniczna Simens und Halske. Firma wywiązała się z zadania bez zarzutu i już niespełna rok po wygraniu przetargu na Jeżycach stanęła elektrownia, a na ulicach latarnie elektryczne. W grudniu 1894 roku z ulicy Bukowskiej i Maryi (ob. Gajowa), usunięto ostatnie latarnie naftowe, należące do fiskusa wojskowego. W kwietniu następnego roku na jeżyckich ulicach stało już 58 lamp łukowych…”. Niedługo po tym jak na ulicach stanęły nowoczesne lampy Elektryczność zaczęto wprowadzać także do mieszkań prywatnych, restauracji itd. Zapotrzebowanie na energię elektryczną rosło bardzo szybko i tak już w 1899 roku na terenie między ulicami Bukowską a Cesarzowej Augusty Wiktorii (ob. Grunwaldzka)  stanęła nowa większa elektrownia, której mury możemy oglądać po dziś dzień.


Kamienica  przy ul. Dąbrowskiego 39, źródło: Wikimedia.


W drugiej połowie lat dziewięćdziesiątych XIX wieku, Jeżyce doczekały się nowoczesnego zakładu wodociągowego, na który składał się zbiornik wodny, wieża ciśnień i dom dla maszynisty i palacza. Na miejsce budowy wybrano obszar między Szosą Berlińską a nasypem kolei Stargardzko-Poznańskiej. Równocześnie z budową wodociągu prowadzono prace kanalizacyjne co znacznie poprawiło jakoś życia mieszkańców


Kolejnym ważnym przedsięwzięciem władz gminy było wprowadzenie stałej komunikacji między Jeżycami a Poznaniem, która w znaczny sposób ułatwiłaby ludziom dojazd do miasta. W 1891 roku gmina jeżycka zawarła umowę ze spółką akcyjną o nazwie Posener Pferdeeisenbahn Gessellschaft (Poznańskie Towarzystwo Kolei Konnej) w sprawie wprowadzenia komunikacji omnibusowej między Poznaniem a Jeżycami.”. Omnibusy kursowały na trasie: Plac Wilhelmowski - ulica Cesarza Fryderyka. W późniejszym okresie linię omnibusową zastąpiono tramwajami konnymi, a w 1898 roku na Jeżycach pojawiły się tramwaje elektryczne.


Ostatnią i chyba z punktu widzenia całej historii Jeżyc, najważniejsza decyzję podjęła rada gminy 8 listopada 1899 roku, kiedy to zdecydowano o przyłączeniu wsi do Poznania. W 1900 roku nastąpił przełom zarówno dla Poznania jak i wielu podmiejskich gmin. Starania władz miasta, na czele z kolejnymi nadburmistrzami: Richardem Wittingiem i Ernstem Wilmsem o to by Poznań przekształcił się z twierdzy nieprzyjaznej ludziom, w miasto tętniące życiem, gdzie rozwija się gospodarka i kultura, wreszcie się urzeczywistniły. Podjęto bowiem decyzje o likwidacji tzw. wewnętrznego pierścienia urządzeń fortyfikacyjnych. W marcu pół roku później kiedy to odbyło się ostatnie zebranie władz gminnych, zorganizowano przyjęcie pożegnalne i uroczyście odbyło się włączenie Jeżyc do miasta.


Kościół  Najświętszego Serca Jezusa i św. Floriana, źródło: Wikimedia.


W 1900 roku Poznań znacznie powiększył swoje terytorium na zachodzie. Poza Jeżycami wcielono jeszcze do miasta Łazarz, Wildę i Górczyn. By jednak nie doszło do chaotycznego i nieprzemyślanego zagospodarowywania  nowych dzielnic, jak i terenów pofortecznych, które otrzymano od wojska, powołano Królewską Komisję Rozbudowy Poznania. Na czele Komisji, która miła stworzyć nowy plan zabudowy miasta, stanął profesor Joseph Stubben. Najważniejszą cechą tego planu był podział Poznania na cztery klasy budowlane. Strefa pierwsza obejmowała teren należący do miasta jeszcze przed 1900 rokiem. Była w pełni zagospodarowana i zabudowana budynkami zazwyczaj pięciokondygnacyjnymi. Druga strefa pozwalała na budowę fabryk i budynków czteropiętrowych. Na Jeżycach najwięcej miejsca przeznaczono właśnie pod tą zabudowę. Kolejną strefę stanowił otwarty system zabudowy, gdzie budynki można było wznosić do wysokości trzech pięter. Ostatnia strefa była zbliżona do trzeciej, jednak wysokość stawianych konstrukcji mogła mieć jedynie dwie kondygnacje. W ramach tego planu stworzono dwa tzw. Ringi. Wewnętrzny, czyli obecną Al. Niepodległości, jak i pierścień zewnętrzny - Ring Chausse (dzisiejsza ulica Przybyszewskiego), który stanowiły zarazem granicę zabudowy dzielnicy. Ringi stanowiły obwodnice i znacznie ułatwiły komunikację w liczącym już teraz ok. 120 tysięcy mieszkańców mieście. Kolejną zmianą, która miała pomóc w integracji nowo przyłączonych gmin z centrum miasta, była likwidacja Bramy Berlińskiej, oraz budowa dwóch nowych mostów, tj. Mostu Teatralnego, który pozwolił uzyskać bezpośrednie połączenie między śródmieściem a Jeżycami i Mostu Dworcowego, który został oddany do użytku w latach 1909-1910.


Secesyjna kamienica przy ul. Roosevelta 4, źródło: Wikimedia.


Po rozebraniu umocnień, w tym Bramy Berlińskiej i wzniesieniu nad torami kolejowymi wspomnianego już Mostu Teatralnego, Jeżyce stały się integralną częścią Poznania. Pierwszą ulicą jaką przekraczano i przekracza się po dziś dzień jadąc z Centrum w kierunku Jeżyc, jest ulica Roosevelta, która w latach Drugiej Rzeczpospolitej nosiła nazwę Jasna, a za czasów panowania zaborcy zwana była ulicą Buddego. Skąd roztacza się piękny widok na serce miasta, a sama ulica była swojego rodzaju wizytówką, niejako oknem wystawowym przyłączonej w 1900 roku nowej dzielnicy. Musiała więc być zagospodarowana w nienaganny sposób. Wszystkie jej detale powinny być dopracowane w najmniejszym szczególe. Zamieszkać więc na niej też nie mógł byle kto. Dlatego lokatorami domów postawionych przy niej, byli zazwyczaj urzędnicy, naukowcy oraz artyści".


Michał Kuberka


Źródło:


W. Karolczak, Z dziejów gminy jeżyckiej pod koniec XIX wieku, w: Jeżyce, „Kronika Miasta Poznania”, nr 2, 2000.

D. Leśniewska, Historyczna przestrzeń miejska dzielnicy Jeżyce, w: Jeżyce, „Kronika Miasta Poznania”, nr 2, 2000.

D. Leśniewska, Ulica Roosevelta w Poznaniu – przeszłość, teraźniejszość, przyszłość, w: Monument t. 2, Warszawa 2005.

J. Skuratowicz, Architektura Poznania 1890 – 1918, Poznań 1991.

J. Wojcieszak, Tramwaje elektryczne w Poznaniu (część I), w: „Kronika Miasta Poznania”, nr 2 1998.

Z. Zakrzewski, Przechadzki po Poznaniu lat międzywojennych, Warszawa-Poznań 1983.

 
WASZE KOMENTARZE[1]
avatarpoznaniak29: Reklama firm działających na terenie Jeżyc, jeszcze przed przyłączeniem takowych do miasta Poznania z 1896 roku.
post photo
dodano: Piątek, 2013.11.15 10:32
ok
3
not ok
0
odpowiedz|usuń
DODAJ KOMENTARZ | Jesteś niezalogowany, Twój nick będzie poprzedzony ~zaloguj | zarejestruj
Liczba znaków do wykorzystania: 1000
codeimgNie jesteś anonimowy, Twoje IP zapisujemy w naszej bazie danych. Dodając komentarz akceptujesz Regulamin Forum
Do poprawnego działania mechanizmu dodawania komentarzy wymagane jest włączenie obsługi ciasteczek.
avatar
MACIEJ BRZEZIŃSKI
poznanskiehistorie.epoznan.pl
RSSsend_message
Nazywam się Maciej Brzeziński. Z wykształcenia jestem historykiem i wschodoznawcą. Od maja 2011 roku prowadzę tego bloga. Historia Poznania to jedna z moich pasji, ale za to największa, dlatego chcę popularyzować fascynujące dzieje tego miasta. Można mnie znaleźć także pod adresem: www.poznanskiehistorie.blogspot.com oraz na facebooku. Zapraszam więc do lektury.
Mój kontakt: poznanskiehistorie@gmail.com
ARCHIWUM WPISÓW
Protestanci w przedrozbiorowym Poznaniu, część 1 (18 maj 2017)
Zanim powstały Targi Poznańskie, czyli Wystawa Wschodnioniemiecka w 1911 roku. (14 maj 2017)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1835, część 2 (4 maj 2017)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1835, część 1 (27 kwi 2017)
10 poznańskich "naj..." (18 kwi 2017)
Medycyna i higiena w renesansowym Poznaniu (2 kwi 2017)
Adwentyści Dnia Siódmego w Poznaniu (22 mar 2017)
Bambrzy w dziejach Poznania, część 2 (9 mar 2017)
Bambrzy w dziejach Poznania, część 1 (3 mar 2017)
Jeżyckie wille - luksus i elegancja (15 lut 2017)
Legendarni biskupi poznańscy wg Długosza (6 lut 2017)
10 najsłynniejszych poznanianek (II) (22 sty 2017)
Poznaniacy wobec powstania listopadowego (30 lis 2016)
Paganini w Poznaniu (23 lis 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1810, część 2 (17 lis 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1810, część 1 (9 lis 2016)
Żydzi w międzywojennym Poznaniu (27 paź 2016)
Ks. Józef Rogaliński i starania o uniwersytet w osiemnastowiecznym Poznaniu (19 paź 2016)
10 najpiękniejszych ulic w Poznaniu (13 paź 2016)
Aleksander I w Poznaniu (29 wrz 2016)
Współczesne kościoły Poznania (23 wrz 2016)
Generał Tadeusz Kutrzeba i Armia "Poznań" (14 wrz 2016)
Niegolewski i inni, czyli wielkopolscy szwoleżerowie Napoleona (6 sie 2016)
Początki nowoczesnego sportu w Poznaniu (17 lip 2016)
Od października do czerwca, czyli ogólnopolskie znaczenie Czerwca'56 (7 lip 2016)
Johow-Gelände, czyli urok łazarskich kamienic (23 cze 2016)
Jak bernardyn z franciszkaninem, czyli wojna mnichów w siedemnastowiecznym Poznaniu (16 cze 2016)
95 lat Międzynarodowych Targów Poznańskich (2 cze 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1790, część 2 (25 maj 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1790, część 1 (19 maj 2016)
Adelajda i Kazimierz, czyli królewski ślub w katedrze poznańskiej (5 maj 2016)
Obchody Millenium Chrztu Polski w Poznaniu w 1966 roku (24 kwi 2016)
Jak Poznańczycy walczyli z germanizacją, część 2 (16 kwi 2016)
Jak Poznańczycy walczyli z germanizacją, część 1 (10 kwi 2016)
Socrealizm w Poznaniu (16 mar 2016)
Panowie z Górki (2 mar 2016)
Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, czyli namiastka uniwersytetu (25 lut 2016)
Jordan - biskup polski czy poznański? (11 lut 2016)
Zjazd poznański 1530 roku (3 lut 2016)
Architektura międzywojennego Poznania (28 sty 2016)
10 nietuzinkowych poznaniaków (12 sty 2016)
Życie w Poznaniu w pierwszych miesiącach Wielkiej Wojny w świetle "Kuriera Poznańskiego" (15 gru 2015)
Święci patroni Poznania (9 gru 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1740, część 2 (24 lis 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1740, część 1 (17 lis 2015)
Cmentarz na Górczynie (4 lis 2015)
130 lat komunikacji telefonicznej w Poznaniu (21 paź 2015)
Włosi w dawnym Poznaniu (7 paź 2015)
"Ukochana żona", czyli historia księżnej Ryksy szwedzkiej, żony Przemysła II (12 sie 2015)
10 najpiękniejszych kamienic poznańskiej "belle epoque" (28 lip 2015)
Od Intendentury do Collegium Historicum (14 lip 2015)
"Naród Sobie", czyli narodziny i pierwsze lata Teatru Polskiego w Poznaniu (30 cze 2015)
Rymarze, krawcy i kuśnierze, czyli słów kilka o rzemieślnikach w średniowiecznym Poznaniu (24 cze 2015)
Kulturkampf (9 cze 2015)
Poznańscy muzułmanie (2 cze 2015)
Port rzeczny w Poznaniu (26 maj 2015)
10 osobliwości Poznania (13 maj 2015)
Szkoci w Poznaniu (5 maj 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1700, część 2 (27 kwi 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1700, część 1 (21 kwi 2015)
Poznańscy reformaci i ich śródecki kościół (24 mar 2015)
Generał Krzyżanowski, czyli jak wielkopolski szlachcic został amerykańskim bohaterem (10 mar 2015)
Ludzie niezwyczajni - o Dezyderym Chłapowskim i księdzu Piotrze Wawrzyniaku słów kilka (3 mar 2015)
10 najpiękniejszych miejsc w Poznaniu (17 lut 2015)
Marcin Kasprzak i Róża Luksemburg, czyli socjaliści w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (1 lut 2015)
Wybierzmy 10 najpiękniejszych miejsc w Poznaniu (26 sty 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1650, część 2 (18 sty 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1650, część 1 (11 sty 2015)
Poznańska parafia prawosławna (14 gru 2014)
10 najpiękniejszych i najcenniejszych poznańskich kościołów (30 lis 2014)
"De optimo senatore", czyli międzynarodowa kariera pewnego poznańskiego biskupa (16 lis 2014)
Od Wszystkich Świętych do Andrzejek, czyli listopad w wielkopolskiej tradycji ludowej (2 lis 2014)
Poznań 1146 - Krzyszków 1157 (26 paź 2014)
Historia Folwarku Edwardowo (12 paź 2014)
Targowisko, centrum polskości i miejsce zgromadzeń, czyli Stary Rynek w XIX wieku (9 paź 2014)
10 symboli Poznania (21 wrz 2014)
Ad maiorem Dei gloriam, czyli przybycie jezuitów do Poznania (14 wrz 2014)
Na pensji w Poznaniu dziewiętnastego stulecia (7 wrz 2014)
Dzieje Górczyna (31 sie 2014)
Przerwa wakacyjna (27 lip 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1580, część 2 (21 lip 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1580, część 1 (13 lip 2014)
10 najsłynniejszych poznanianek (29 cze 2014)
Katedra poznańska królewską nekropolią? (22 cze 2014)
Grecy w Poznaniu (15 cze 2014)
Konstancja z Potockich Raczyńska, czyli żywot kobiety niezwykłej (8 cze 2014)
Poznańska parafia Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego (1 cze 2014)
Gniezno czy Poznań? Gdzie znajdowała się pierwsza stolica Polski? (25 maj 2014)
No to mamy już 3 lata! (21 maj 2014)
10 osób, które najbardziej przyczyniły się do rozwoju Poznania (18 maj 2014)
Co kryje park na osiedlu Czecha? Pruskie umocnienia wśród ratajskich bloków! (11 maj 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1500, część 2 (4 maj 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1500, część 1 (27 kwi 2014)
Wesołych Świąt! (13 kwi 2014)
Beocja czy Sparta? Jak wykształcił się poznański etos (23 mar 2014)
Reformowany Kościół Katolicki w Polsce i jego poznańska siedziba (16 mar 2014)
Pomniki Wieszcza Adama w Poznaniu (2 mar 2014)
Dominikanie, karmelici, bernardyni, czyli zakony żebracze w średniowiecznym Poznaniu (16 lut 2014)
Od Śluzy Katedralnej do powstania ICHOT (9 lut 2014)
W domu i w kamienicy, czyli jak mieszkali poznaniacy w XIX stuleciu (2 lut 2014)
Od osady Stelmachy do placu Wiosny Ludów (26 sty 2014)
Wehikuł czasu, czyli jak się żyło w Poznaniu 600 lat temu, część 2 (19 sty 2014)
Wehikuł czasu, czyli jak się żyło w Poznaniu 600 lat temu, część 1 (12 sty 2014)
Dwa stare forty. Jedna historia, wspólna przyszłość? (5 sty 2014)
Chwała Zwycięzcom! (26 gru 2013)
Wesołych Świąt! (22 gru 2013)
Z Poznania do Hollywood, czyli historia Lilli Palmer (15 gru 2013)
Legenda o trzech skradzionych Hostiach - prawda, czy mit? (8 gru 2013)
Sejm Dzielnicowy w Poznaniu (1 gru 2013)
Panorama renesansowego Poznania (17 lis 2013)
Miejsce kaźni Wielkopolan w okresie II wojny światowej - obóz koncentracyjny w Forcie VII w Poznaniu (8 lis 2013)
Kłopotliwy honorowy obywatel miasta Poznania (3 lis 2013)
Historia Jeżyc, część 2 (27 paź 2013)
Historia Jeżyc, część 1 (20 paź 2013)
Poznań kontra Kraków, czyli jezuickie starania o uniwersytet w Poznaniu w 1611 roku (13 paź 2013)
Doktor Marcin i inni, czyli początki poznańskiej pracy organicznej (29 wrz 2013)
Poznań w oparach czarnej magii (24 wrz 2013)
"W Poznaniu na wygnaniu", czyli poznańskie lata Kazimiery Iłłakowiczówny (15 wrz 2013)
Perły poznańskich podwórek, czyli ul. Ratajczaka 14 - historia zabudowy w podwórzu (8 wrz 2013)
Przerwa wakacyjna (21 lip 2013)
Burzliwe dzieje ratuszowego orła (14 lip 2013)
Podróż sentymentalna kolejką wąskotorową - kiedyś czasy świetności, a dziś pozostałości i wspomnienia (7 lip 2013)
Poznań pod wodą (30 cze 2013)
Wędrujące serce generała (23 cze 2013)
Pancerna Impreza. Fotorelacja z Dnia Otwartych Koszar w Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych (16 cze 2013)
Odrodzenie z upadku, czyli działalność Komisji Dobrego Porządku w Poznaniu (9 cze 2013)
Fort VIIa - militarna przeszłość, "biurowa" przyszłość (2 cze 2013)
Od Wszechnicy Piastowskiej do Uniwersytetu Poznańskiego (26 maj 2013)
Książę Przemysł I - ojciec Poznania (19 maj 2013)
Medycyna i higiena w Poznaniu XIX stulecia (12 maj 2013)
28. Dni Ułana 2013 - fotorelacja Agnieszki Wiśniewskiej. (7 maj 2013)
"Błazeńskie urządzenie", czyli historia poznańskich koziołków (28 kwi 2013)
Poznańska Gra Liczbowa "Koziołki" (21 kwi 2013)
Hipodrom Wola - tradycja i teraźniejszość (14 kwi 2013)
Halo, halo, tu Radio Poznań! (7 kwi 2013)
Wesołych Świąt (28 mar 2013)
Książka w renesansowym Poznaniu (24 mar 2013)
Świat, którego już nie ma - Bambrzy na poznańskich Ratajach (17 mar 2013)
"Wichrzyciele i warchoły", czyli Marzec'68 w Poznaniu (10 mar 2013)
Apel (3 mar 2013)
Pozostałości Poznańskiej Twierdzy Fortowej - Fort 1 (3 mar 2013)
Alianckie naloty na Poznań (24 lut 2013)
Budynki pokawaleryjskie w Poznaniu, czyli od koszar do osiedla (17 lut 2013)
Jego Królewska Mość Mikołaj Rychlik (10 lut 2013)
Poznań w latach Wielkiej Wojny (3 lut 2013)
Zachować w pamięci miniony czas, czyli o Muzeum Uzbrojenia na poznańskiej Cytadeli (27 sty 2013)
Konkurs "Blog Roku 2012" (24 sty 2013)
"Piękna Polka", czyli historia królowej Elżbiety Ryksy (20 sty 2013)
Spotkanie z Igorem Janke (15 sty 2013)
Poznańskie stadiony, część 3 - Stadion przy ul. Bułgarskiej (13 sty 2013)
Dwieście lat temu urodził się Hipolit Cegielski! (6 sty 2013)
Wesołych Świąt !!! (19 gru 2012)
Rozrywki dzieci i młodzieży w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (9 gru 2012)
Powojenna odbudowa Starego Rynku (2 gru 2012)
Roman Wilhelmi - wybitny aktor z Poznania (25 lis 2012)
Ponowny pochówek junikowskich kosynierów (21 lis 2012)
Antiqua civitas posnaniensis, czyli dzieje Śródki (18 lis 2012)
Poznań w listopadzie 1918 roku (11 lis 2012)
Poznańska moda w czasach Oświecenia (5 lis 2012)
Odsłonięcie pomnika Romana Wilhelmiego w Poznaniu - fotorelacja (5 lis 2012)
Mały komunikat (5 lis 2012)
Poznańskie stadiony, część 2 - Stadion im. Edmunda Szyca (5 lis 2012)
Legenda polskiej archeologii (21 paź 2012)
Jak budowano Winogrady (14 paź 2012)
Poznaniaków droga ku nowoczesności (8 paź 2012)
Złodziejki, prostytutki, cudzołożnice, czyli kobieca przestępczość w dawnym Poznaniu (30 wrz 2012)
Od mostu Łacina do mostu św. Rocha (23 wrz 2012)
Jak króla Henryka w Poznaniu witano (16 wrz 2012)
Poznańskie stadiony, część 1 - Stadion Lecha na Dębcu (9 wrz 2012)
Budowniczy, uczony, biskup i polityk, czyli opowieść o Janie Lubrańskim (2 wrz 2012)
Pomniki dziewiętnastowiecznego Poznania (26 sie 2012)
Poznańscy ułani (15 sie 2012)
Na scenach kabaretów międzywojennego Poznania (12 sie 2012)
Próby emancypacji poznańskich Żydów w pierwszej połowie XIX wieku (8 sie 2012)
Dzieje "Poznańskiej Wenecji" (5 sie 2012)
Czas na urlop! (17 lip 2012)
Poznański debiut Władysława Hańczy (15 lip 2012)
Najcenniejsza relikwia poznańskiej katedry (11 lip 2012)
Łacińskie inskrypcje na poznańskim Ratuszu, część 2 (8 lip 2012)
Łacińskie inskrypcje na poznańskim Ratuszu, część 1 (4 lip 2012)
Poznański romantyk - Ryszard Wincenty Berwiński (28 cze 2012)
Na pomoc Prezydentowi i Rządowi! Poznań wobec przewrotu majowego 1926 roku (24 cze 2012)
Roman May i jego przemysłowe imperium (20 cze 2012)
Poznańskie organy Ladegasta (17 cze 2012)
Książka w średniowiecznym Poznaniu (10 cze 2012)
Wielkopolskie struktury przedwojennego wywiadu i kontrwywiadu, czyli "Dwójka" w Poznaniu i Bydgoszczy, część 2 (6 cze 2012)
Wielkopolskie struktury przedwojennego wywiadu i kontrwywiadu, czyli "Dwójka" w Poznaniu i Bydgoszczy, część 1 (3 cze 2012)
"Echt Poznanioki" kontra "Galicjoki", czyli konflikt swój-obcy w międzywojennym Poznaniu (30 maj 2012)
Królewska Niemiecka Akademia (27 maj 2012)
No to stuknął nam roczek! (20 maj 2012)
Pierwszy polski podręcznik savoir-vivre (16 maj 2012)
Centrum Turystyki Kulturowej TRAKT, czyli jak wypromować Poznań, część 2 (13 maj 2012)
Dzieje poznańskiej masonerii, część 2 (9 maj 2012)
Dzieje poznańskiej masonerii, część 1 (6 maj 2012)
Poznań a Konstytucja 3 Maja (3 maj 2012)
Rowerem przez Afrykę (29 kwi 2012)
Rycerze św. Jana Jerozolimskiego w Poznaniu (25 kwi 2012)
Czy w Poznaniu strzelano do cara? (15 kwi 2012)
Początki poznańskiej kinematografii (11 kwi 2012)
Palmy, zajączek i dyngus, czyli wielkopolskie tradycje wielkanocne, część 2 (1 kwi 2012)
Palmy, zajączek i dyngus, czyli wielkopolskie tradycje wielkanocne, część 1 (28 mar 2012)
Centrum Turystyki Kulturowej TRAKT, czyli jak wypromować Poznań, część 1 (25 mar 2012)
Ostatnia publiczna egzekucja w Polsce (21 mar 2012)
Poznańskie duchy i zjawy (18 mar 2012)
Szermierz poznańskiej kontrreformacji (14 mar 2012)
Moda renesansowego Poznania (11 mar 2012)
Związki Józefa Ignacego Kraszewskiego z Poznaniem (7 mar 2012)
Edukacja regionalna - czy jest obecna w szkole? (4 mar 2012)
O profesji kata w dawnym Poznaniu (29 lut 2012)
Ferdinand Foch w Poznaniu (26 lut 2012)
Najstarsza poznańska nekropolia (22 lut 2012)
O poznańskich łaźniach (19 lut 2012)
Ustrój renesansowego Poznania (15 lut 2012)
Tragiczna historia Ludgardy (12 lut 2012)
Trakt Królewsko-Cesarski. Podróż po historii Poznania, częśc 3 (8 lut 2012)
Perły Starego Rynku, część 4 (5 lut 2012)
Matka, żona i nauczycielka, czyli pozycja kobiet w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (1 lut 2012)
Ze wspomnień poznańskiego architekta (29 sty 2012)
Trakt Królewsko-Cesarski. Podróż po historii Poznania, częśc 2 (25 sty 2012)
Między lojalnością a kontestacją. Mniejszość niemiecka w międzywojennym Poznaniu (22 sty 2012)
Poznań w Prusach Południowych 1793 - 1806 (17 sty 2012)
Trakt Królewsko-Cesarski. Podróż po historii Poznania, część 1 (15 sty 2012)
Krynoliny, gorsety, surduty i cylindry. Kilka słów o modzie dziewiętnastowiecznego Poznania, część 2 (12 sty 2012)
Pomnik Powstańców Wielkopolskich (10 sty 2012)
Kawiarnia, teatr i karty, czyli kilka słów o rozrywkach osiemnastowiecznego Poznania (8 sty 2012)
Z Rogalina przez Francję i Holandię, do Brazylii (5 sty 2012)
Bale w hotelu Bazar (3 sty 2012)
Świąteczny komunikat (20 gru 2011)
Gwiazdor, makiełki i Herody, czyli wielkopolskie tradycje bożonarodzeniowe, część 2 (18 gru 2011)
Gwiazdor, makiełki i Herody, czyli wielkopolskie tradycje bożonarodzeniowe, część 1 (15 gru 2011)
Perły Starego Rynku, część 3 (13 gru 2011)
Krynoliny, gorsety, surduty i cylindry. Kilka słów o modzie dziewiętnastowiecznego Poznania (11 gru 2011)
Prezydent "Rzeczpospolitej Polskiej Poznańskiej" (5 gru 2011)
Perły Starego Rynku, część 2 (4 gru 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 7 (1 gru 2011)
Most znany i nieznany (29 lis 2011)
Romantycy i spiskowcy, czyli próba wywołania powstania w 1846 roku w Poznaniu (27 lis 2011)
Mentalność mieszkańców dawnego Poznania (24 lis 2011)
Perły Starego Rynku, część 1 (22 lis 2011)
Elegantki i modnisie dwudziestolecia międzywojennego (20 lis 2011)
Prezydent-legenda, czyli opowieść o Cyrylu Ratajskim (17 lis 2011)
Skóry, wosk, śledzie i wino, czyli handel nowożytnego Poznania, część 2 (15 lis 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 6 (13 lis 2011)
Patron najsłynniejszej ulicy w Poznaniu (10 lis 2011)
Miłość i polityka (8 lis 2011)
Skóry, wosk, śledzie i wino, czyli handel nowożytnego Poznania, część 1 (6 lis 2011)
Jak budowano Rataje (3 lis 2011)
Cmentarze na poznańskiej Cytadeli (1 lis 2011)
Muzyka w dawnym Poznaniu (30 paź 2011)
Polacy i Niemcy w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (27 paź 2011)
Dyplomata - arcybiskup - więzień - kardynał (25 paź 2011)
To już niemal sto lat, czyli historia Warty Poznań (23 paź 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów osiemnastowiecznego Poznania (20 paź 2011)
Tramwaje konne w Poznaniu (18 paź 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 6 (16 paź 2011)
Religijność w barokowym Poznaniu (13 paź 2011)
Twórca poznańskiego ratusza (11 paź 2011)
Dzieje poznańskiej sceny operetkowej (9 paź 2011)
Poznańskie wiosła (6 paź 2011)
Rozrywki mieszkańców renesansowego Poznania (4 paź 2011)
Administracja niemiecka w okupowanym Poznaniu 1939-45 (2 paź 2011)
Doktor Marcin (29 wrz 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 5 (27 wrz 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 5 (25 wrz 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów siedemnastowiecznego Poznania (22 wrz 2011)
Historia "Kolejorza", część 2 (20 wrz 2011)
Od miasta-twierdzy do nowoczesnej metropolii. Rozwój Poznania w 1 poł. XX wieku. (18 wrz 2011)
Ludność żydowska w średniowiecznym i nowożytnym Poznaniu (15 wrz 2011)
Filolog i fabrykant. Opowieść o Hipolicie Cegielskim (13 wrz 2011)
Historia "Kolejorza", część 1 (11 wrz 2011)
Pomnik Armii "Poznań" (9 wrz 2011)
Międzynarodowe Targi Poznańskie w okresie międzywojennym, część 2 (6 wrz 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 4 (4 wrz 2011)
Wrzesień 1939 roku w Poznaniu (2 wrz 2011)
Międzynarodowe Targi Poznańskie w okresie międzywojennym, część 1 (31 sie 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 4 (29 sie 2011)
Most Królowej Jadwigi (27 sie 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów szesnastowiecznego Poznania (25 sie 2011)
Poznańska Georges Sand (23 sie 2011)
Bułgarzy w Poznaniu (21 sie 2011)
Kolegium Jezuickie w Poznaniu (19 sie 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 3 (17 sie 2011)
Występy Heleny Modrzejewskiej na scenach poznańskich teatrów (15 sie 2011)
Komunikat (30 lip 2011)
Przybycie Bambrów do Poznania (28 lip 2011)
Edward hr. Raczyński (1786 - 1845) (26 lip 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 3. Czas pracy i odpoczynku. (25 lip 2011)
Edukacja dziewcząt w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (24 lip 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów średniowiecznego Poznania (22 lip 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 2 (22 lip 2011)
Szwedzi w Poznaniu, część 2 (21 lip 2011)
Mikołaj Skrzetuski (ok. 1610 - 1673) (19 lip 2011)
Szwedzi w Poznaniu, część 1 (18 lip 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 1 (17 lip 2011)
Poznań na morzach i oceanach, część 3 (16 lip 2011)
Poznań na morzach i oceanach, część 2 (15 lip 2011)
Poznań na morzach i oceanach, część 1 (14 lip 2011)
Inteligencja polska w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (13 lip 2011)
Biskup Andrzej Bniński (1396 - 1479) (12 lip 2011)
Perypetie z pomnikiem Bamberki (11 lip 2011)
Reformacja i kontrreformacja w Poznaniu, część 2 (10 lip 2011)
Reformacja i kontrreformacja w Poznaniu, część 1 (9 lip 2011)
Biblioteka Raczyńskich (8 lip 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 2 (7 lip 2011)
Antoni Pfitzner i jego firma (5 lip 2011)
Krótka historia Łazarza (4 lip 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 1 (3 lip 2011)
Przyjęcia u prezydenta Ratajskiego (2 lip 2011)
Emilia Sczaniecka (1804 - 1896) (1 lip 2011)
Zajezdnia tramwajowa przy ulicy Gajowej (30 cze 2011)
Panorama średniowiecznego Poznania, część 2 (29 cze 2011)
Pomnik Poznańskiego Czerwca'56 (28 cze 2011)
Poznański Czerwiec 1956 (27 cze 2011)
Przemysł piwowarski w Poznaniu w XIX i na początku XX wieku (26 cze 2011)
Panorama średniowiecznego Poznania, część 1 (25 cze 2011)
Pomnik Bismarcka w Poznaniu (24 cze 2011)
Akademia Lubrańskiego (23 cze 2011)
Kościół św. Wojciecha (22 cze 2011)
Antoni Radziwiłł 1775 - 1833 (21 cze 2011)
Ustrój średniowiecznego Poznania (20 cze 2011)
Fortyfikacje Twierdzy Poznań - bariera w rozwoju miasta w XIX wieku (19 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 5 (18 cze 2011)
Pałac Górków (16 cze 2011)
Józef Struś 1510 - 1568 (15 cze 2011)
Brytyjski nalot na Poznań (14 cze 2011)
Krótka historia Wildy (13 cze 2011)
Zamtuzy i gamratki, czyli płatna miłość w Poznaniu, część 2 (12 cze 2011)
Więzienia w Poznaniu (10 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 4 (9 cze 2011)
Pożary i powodzie w renesansowym Poznaniu (8 cze 2011)
Perła poznańskiego baroku (7 cze 2011)
Twórca praskiego golema był Poznaniakiem (6 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 3 (5 cze 2011)
Zamtuzy i gamratki, czyli płatna miłość w Poznaniu, część 1 (4 cze 2011)
Pręgierz (3 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 2 (2 cze 2011)
Paweł Edmund Strzelecki 1797 - 1873 (1 cze 2011)
Zamek Wilhelma II (31 maj 2011)
Poznańskie czarownice i ich obrońcy (30 maj 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 1 (29 maj 2011)
Poznaniak wśrod pionierów pediatrii (27 maj 2011)
Poznaniak współtwórcą wielkich odkryć geograficznych (26 maj 2011)
Sytuacja kobiet w renesansowym Poznaniu (25 maj 2011)
Zamek Przemysła (24 maj 2011)
Dopisek (23 maj 2011)
Napoleon w Poznaniu (23 maj 2011)
Herb miasta Poznania (22 maj 2011)
Skąd się wzięła nazwa "Poznań"? (21 maj 2011)
Witam wszystkich i zapraszam do lektury. (20 maj 2011)
Zdjęcie: Marek Barankiewicz