blog background
 
rozbrat: Oddolny Poznań
anarchizm, samorządność pracownicza, demokracja bezpośrednia
metka_epoznan
Rewolucja, Powstanie Wielkopolskie i endecki marsz po władzę
ok
32
not ok
9
liczba odsłon: 848
Wydaje się, że każda kolejna rocznica wybuchu Powstania Wielkopolskiego przynosi coraz większe uproszczenia. Staje się z jednej strony „zrekonstruowanym” eventem, który nie tyle ma zachęcać do myślenia, ile dawać rozrywkę i przynosić głosy poparcia politykom, a z drugiej lec u podstaw prawicowej i nacjonalistycznej „polityki historycznej”. „Przebierańcy” zatem odgrywają z pasją niby kluczowe momenty wydarzeń, a „specjaliści” powtarzają do kamery wyświechtane tezy o narodowym zrywie. W myśl tego show ówcześni Polacy, niczym armia klonów z Gwiezdnych Wojen, postępowali w myśl jednego scenariusza, motywowani jednym interesem i odczuciem.  Uproszczenia zaszły tak daleko, że w sposób już nadto wyraźny urągają naszej inteligencji i wprawiają w coraz większe zażenowanie.

Od rewolucji do powstania

Zacznijmy może od zdania historyka Antoniego Czubińskiego, który napisał: „(…) gdyby nie wybuch rewolucji w Niemczech, powstanie [wielkopolskie] nie mogłoby w ogóle dojść do skutku”. W istocie rzeczy stanowiło ono fragment Rewolucji niemieckiej, która wybuchła w listopadzie 1918 roku, ale poprzedzało ją szereg walk prowadzonych przez robotników domagających się zakończenia wojny i zmian społeczno-politycznych. Rok wcześniej, po wybuchu Rewolucji Lutowej w Rosji w 1917 roku, w kwietniu doszło w Niemczech do masowego strajku, w którym wzięli udział przede wszystkim pracownicy przemysłu metalowego i zbrojeniowego. Strajk, połączony z zamieszkami ulicznymi, który objął łącznie ok. 400 tys. robotników, upadł po kilku dniach, w wyniku militaryzacji uczestniczących w proteście zakładów. (1)

Niepokoje te nie ominęły także Poznania. W kwietniu 1917 roku na terenie zakładów Cegielskiego  doszło do zatargu, który nie przybrał ostrzejszych form z uwagi na fakt, że nad fabryką nadzór  sprawowały władze wojskowe realizujące zamówienia dla armii. Robotnicy żądali wówczas podwyżki wynagrodzenia i odwołania reprezentującego ich w komisji rozjemczej (regulującej stosunki między pracownikami a pracodawcą) komitetu, do którego stracili zaufanie. Następne niepokoje w Cegielskim miały miejsce w listopadzie tego samego roku. Doprowadziły one do niewielkiej podwyżki płac. W tym czasie kierownictwo Cegielskiego skarżyło się, że ma „znacznie więcej trudności ze strony robotników”, niż „inne firmy poznańskie”.(2)

Napięcia społeczne rosły. Pod koniec stycznia 1918 roku doszło do kolejnego strajku generalnego w Niemczech, który objął swoim zasięgiem ponad milion robotników, ponownie żądających zakończenia wojny. W lipcu 1918 r. wybuchł strajk górników na Śląsku, w którym udział wzięło 60 tys. robotników.(3) Wiosną i latem 1918 roku przez ziemie polskie przetoczyły się potężne fale strajków. Jeden z historyków pisze, że ogarnęły one „wszystkie niemal gałęzie przemysłu, instytucje i urzędy. Wybuchały pod hasłami ekonomicznymi, ale często przekształcały się w polityczne, skierowane przeciwko [niemieckim] władzom okupacyjnym. Były brutalnie tłumione przez wojska okupacyjne”.(4)

powstanie_wlkp

Wreszcie 7 listopada 1918 r. wybuchła w Niemczech rewolucja, która po kilku dniach objęła swym zasięgiem całą Rzeszę, w tym Wielkopolskę, i doprowadziła do obalenia monarchii i powołania rządów republikańskich. Nie wdając się w szczegółowy opis jej przebiegu, trzeba zaznaczyć, iż w sposób zasadniczy zmieniła ona relacje społeczne na ziemiach polskich pozostających pod kontrolą niemiecką. Choć zdecydowana większość sił politycznych w Niemczech, od prawicy po radykalną lewicę, nie była zainteresowania odzyskaniem suwerenności przez ludność polską na Śląsku, Pomorzu i Wielkopolsce, to dynamika rozwoju sytuacji zmierzała w tym kierunku. Powoływane tak w Rzeszy, jak też w Wielkopolsce Rady Robotnicze i Żołnierskie, faktycznie przejmowały władzę w kraju, wprowadzając jednocześnie odpowiednie reformy socjalne, np. 8-godzinny dzień pracy.

W Wielkopolsce rady miały zróżnicowany skład narodowościowy: polsko-niemiecko-żydowski (czego np. dobitnym przykładem jest jarocińska Rada Żołnierska, o czym świadczą publikowane odezwy i adnotacje prasowe). Pod koniec grudnia 1918 roku większość niemieckich zrewoltowanych garnizonów opustoszała. Niemieccy żołnierze, w tym członkowie rad, wyjechali do swoich domów na święta. Okazję tę wykorzystali Polacy, którzy – jak utrzymują historycy – w sposób spontaniczny zaczęli przejmować pełnię władzy w Wielkopolsce. Z jednej strony pozwoli to na przejęcie w regionie władzy przez Narodową Demokrację, a z drugiej strony faktem pozostaje, że siły w Niemczech - przeciwne tak rewolucji, jak i polskim dążeniom niepodległościowym - rozpoczęły kontrofensywę, czego dowodem było m.in. zamordowanie w styczniu 1919 r. Róży Luksemburg i Karola Liebknechta, uchodzących za lewicowych radykałów.

powstanie_wlkp_3

W tym kontekście militarna konfrontacja między polskim i niemieckim nacjonalizmem stawała się nieunikniona. Insurekcja zaplanowana początkowo na połowę stycznia 1919 roku, wybuchła 27 grudnia 1918 r. Miała ona „charakter powstania ludowego”, podobnie zresztą jak Powstania Śląskie, które (dwa z trzech) rozpoczęły się od strajku generalnego. W szeregach 27 tys. armii powstańczej chłopi stanowili 42%, a robotnicy 32% jej składu. W wyniku walk zginęło w przybliżeniu ok. 2500 Polaków i 2000 Niemców.(5) Z drugiej strony powstanie pozwoliło na przejęcie władzy przez Narodową Demokrację, wrogą wszelkim głębszym zmianom społecznym.

Rola endecji

Polskie stronnictwa polityczne w Wielkopolsce w tamtym okresie można by było podzielić na kilka nurtów. Po pierwsze, byli to właściciele ziemscy, których poważna część  – słusznie obawiając się wzrostu nastrojów rewindykacyjnych wśród proletariatu wiejskiego – opowiadała się za socjalnym status quo, z rezerwą odnosząc się nawet do haseł niepodległościowych. Po drugie, najbardziej wpływowym stronnictwem była Narodowa Demokracja (ND - endecja), której człon stanowili polscy więksi i drobni właściciele, a także inteligencja wywodząca się często spośród spauperyzowanej szlachty. Powstaniu endecji sprzyjała, z jednej strony silniej niż gdzie indziej na ziemiach polskich, rozwinięta gospodarka drobnotowarowa ze stosunkowo licznymi szeregami drobnomieszczaństwa skoncentrowanego w ośrodkach miejskich, a z drugiej fakt, że klasa robotnicza miała charakter rozproszony, wiejski, co utrudniło budowę polityczno-społecznej przeciwwagi dla endecji.(6)

Zatem, kiedy w miastach wielkopolskich swoją ideologiczną i organizacyjną siłę budowała od końca XIX wieku endecja, to robotnicy - słabo reprezentowani w miastach, bo pracujący głównie w przyfolwarcznych fabrykach (gorzelniach, słodowniach, tartakach, cukrowniach, garbarniach, browarach, cegielniach itd.), oborach, chlewach i na roli, podlegali ograniczeniom wynikającym z „ordynacji czeladzkiej” zabraniającej im organizowania się i prowadzenia strajku. Uregulowanie te, nałożone w 1810 roku i obowiązujące faktycznie do 1918 roku, było reliktem ustroju feudalnego, korzystnym dla polskich ziemian.

Pomimo, że endecja uważała, iż „prawdziwy patriotyzm nie może mieć na względzie interesów jednej tylko klasy, ale dobro całego narodu” (Roman Dmowski, „Nasz patriotyzm”)(7) i głosiła, zwłaszcza w Wielkopolsce, koncepcję solidaryzmu społecznego, to realnie nacjonalizm sprzyjał obronie polskich właścicieli. Świadczy o tym np. prowadzona pod hasłami narodowymi akcja „swój u swego”, polegająca na przekonywaniu, żeby każdy Polak kupował towary w sklepie prowadzonym przez Polaka. Kampania ta wynikała przede wszystkim z obawy przed konkurencją ze strony sklepikarzy żydowskich. Endecja była też niechętna wielkiemu kapitałowi, który na wszystkich ziemiach polskich miał w dużej części pochodzenie obce lub wielonarodowe, co oczywiście nie było akceptowane. Po części hasła te (głównie antysemickie i antyniemieckie), zwłaszcza kiedy w wielu miejscach podziały klasowe pokrywały się z narodowościowymi, znajdowały posłuch także w szeregach klasy robotniczej. Nie inaczej było i w Wielkopolsce.

Narodowa Demokracja, do której bez wątpienia należała inicjatywa polityczna po I wojnie światowej, obawiała się wzrostu nastrojów radykalnie lewicowych w Niemczech, jak też w byłym zaborze rosyjskim i austriackim. Dlatego w Wielkopolsce przejawiała ona tendencje separatystyczne, chcąc utrzymać autonomię dzielnicy. Z drugiej strony nie mogła nie podnosić konieczności zmian społecznych. Jej liderzy dużo miejsca poświęcali sprawom bytowym. Jeden z nich, Władysław Seyda, w grudniu 1918 roku zapewniał: „Podczas gdy około nas zwala się stare trony i obracają się w proch odwieczne państwa, Polska na nowo powstaje do samodzielnego życia państwowego. Ta nowa Polska nie będzie błyszczała szyszkami rycerstwa (...), ale będzie to Polska ludowa, w której wszyscy, jako wolni obywatele, będą pracowali ku wspólnemu dobru narodu”.(8) Jednak stronnictwo podkreślało, że zmiany mogą i powinny przebiegać bez wstrząsów społecznych, na podstawie „odgórnego” konsensusu zawartego w imieniu „wspólnych interesów narodowych”. Realnie jej polityka była przeciwna wystąpieniom społecznym (zwłaszcza spontanicznym) w obawie przed przerodzeniem się ich w rewolucję z żądaniami zmian na gruncie społeczno-ekonomicznym.

Dlatego, nie mając w zasadzie innego wyjścia, działacze endecji zaangażowali się w tworzenie Rad Żołnierskich i Robotniczych, widząc w nich przede wszystkim narzędzie utrzymania spokoju społecznego. Skład społecznych Rad w Wielkopolsce odzwierciedlał tę tendencję. Chłopi i robotnicy faktycznie stanowili w nich mniejszość, jedynie łącznie 25% delegatów; po 25% swoich przedstawicieli mieli kupcy i rzemieślnicy; 20% stanowili przedstawiciele wolnych zawodów i inteligencji; 5% ziemianie i fabrykanci.(9) Nie znaczy to, że Rady nie niosły za sobą także zmian socjalnych, w dużej mierze wymuszonych przez szereg wydarzeń rewolucyjnych: strajków, powstań zbrojnych i nacisków radykalizujących się nawet w Wielkopolsce związków zawodowych.

Endecja czyniła wszystko, aby władza w prowincji nie wymknęła się jej z rąk, włącznie z zastosowaniem brutalnej przemocy. Początkowo wynik powstania - międzynarodowe uznanie Wielkopolski za część państwa Polskiego, a z drugiej strony zachowanie jeszcze względnej odrębności terytorialnej i politycznej - był dla endecji korzystny. Zakończenie powstańczej walki zbrojnej pod koniec czerwca 1919 roku nie oznaczało jednak końca walk społecznych zarówno na gruncie socjalnym, jak i politycznym.

Od powstania do rewolucji

W 1902 roku w Poznaniu powstał Polski Związek Zawodowy pozostający pod silnym, przede wszystkim ideologicznym, wpływem endecji. W 1908 roku łączy się on ze Zjednoczeniem Zawodowym Polskim skupiającym dziesiątki tysięcy polskich robotników w Niemczech, przede wszystkim w jej uprzemysłowionej zachodniej części i Berlinie. Działacze Zjednoczenia byli częstymi organizatorami akcji rewindykacyjnych w Rzeszy i zdobyli doświadczenie w kilku ważnych falach strajków, jakie przetoczyły się przez ten kraj na początku XX wieku.  W Wielkopolsce jednak, aż do wybuchu I wojny światowej, polskie organizacje robotnicze (także socjalistyczne) nie odgrywały większej roli, a organizacyjnie były słabe. Rewolucja w Niemczech, powstanie Rad, a następnie wybuch powstania zaktywizowały polskie, narodowe związki zawodowe i powołane na ich bazie stronnictwo polityczne (Narodowe Stronnictwo Robotnicze, które przekształci się następnie w Narodową Partię Robotniczą – NPR). NPR - szczególnie pod wypływem działaczy i członków Zjednoczenia  masowo powracających z Niemiec do Polski i domagających się zerwania więzów z Narodowymi Demokratami - zażądała zaraz po Powstaniu Wielkopolskim, wbrew stanowisku endecji, natychmiastowego połączenia wszystkich ziem polskich w jeden organizm, oraz spełnienia postulatów socjalnych.

Pierwsze walki robotnicze wybuchały jeszcze w okresie powstania, jak np. strajk pracowników drukarni i introligatorni oraz szklarzy w Poznaniu czy pracowników rolnych. Decydującym momentem były jednak wypadki do jakich doszło 26 kwietnia 1920 roku pod poznańskim Zamkiem, kiedy do  protestujących kolejarzy policja otworzyła ogień - zginęło 9 demonstrantów, wielu zostało rannych. Bezpośrednią przyczyną protestu były rosnące ceny. Sejm w Warszawie zadecydował pod koniec stycznia 1920 r. o przyznaniu kolejarzom tzw. dodatku drożyźnianego. Ustalenia tego nie chciały respektować władze Ministerstwa b. Dzielnicy Pruskiej, zdominowanego przez endecję (ministrem był Władysław Seyna). Korzystając z okazji wizyty ministra kolei, poznańscy kolejarze rano zjawili się pod siedzibą władz, żądając wypłaty dodatku. Obiecano im, że problem zostanie rozstrzygnięty do końca dnia. Kiedy informacja zwrotna nie nadchodziła, po pracy zjawili się w sile ok. 3 tys. osób  pod Zamkiem, gdzie policja bez ostrzeżenia, na rozkaz endecji (ściślej Karola Rzepeckiego, członka Towarzystwa Narodowo-Demokratycznego), otworzyła ogień.

Sprowokowani tymi wydarzeniami robotnicy opanowali na krótko miasto, a władze zdecydowały się wprowadzić stan wyjątkowy. Wojsko spacyfikowało protest. Jednocześnie związki zawodowe i partie robotnicze powołały wspólny Komitet Robotniczy, który domagał się zdjęcia ze stanowiska ministra Seynę i likwidacji Ministerstwa byłej Dzielnicy Pruskiej oraz aresztowania prezydenta policji miasta Poznania Karola Rzepeckiego i wszczęcia śledztwa. Seyna i Rzepecki ustąpili ze stanowisk, a 1 maja wypłacono kolejarzom żądany dodatek. 4 maja odbył się pogrzeb pomordowanych, w którym udział wzięło ok. 30 tys. osób. Skazano 3 z 9 policjantów oskarżonych o znęcanie się nad demonstrantami, ale zarazem skazano 15 z 24 oskarżonych demonstrantów.(10)

W 1920 roku NPR zorganizowała także szereg demonstracji stricte politycznych. Największe z nich odbyły się w Poznaniu: 16 kwietnia kilka tysięcy zwolenników NPR i socjalistów uniemożliwiło przeprowadzenie wiecu przez zwolenników utrzymania autonomii Wielkopolski, w połowie lipca demonstrowało prawdopodobnie 30 tys. uczestników (doszło także do rozruchów i zdemolowania ok. 20 okien wystawowych) oraz 13 października (15 tys. uczestników).(11)

Po wypadkach 26 kwietnia walki o podwyżki wynagrodzenia w Wielkopolsce nie ustawały, choć uległy pewnemu osłabieniu. Jesienią fala strajkowa w Poznaniu na nowo przybrała na sile i to nawet w sektorach bezpośrednio związanych z produkcją zbrojeniową. 26 października 1920 r. wybuchł strajk w Zakładach Wojskowych kierowany przez ZZP. Stał się on impulsem do podjęcia pierwszego strajku generalnego w Poznaniu. Przyczyną rozszerzenia akcji było, podobnie jak w przypadku kolejarzy, odrzucenie przez władze prowincji, przyznanych przez Warszawę podwyżek. Zaczęto także zwalniać z pracy strajkujących robotników. Jako jedna z pierwszych do akcji protestacyjnej przyłączyła się załoga Cegielskiego, potem kolejarze i transportowcy, łącznie wstrzymało pracę około 12 tys. robotników.(12) Kiedy strajk rósł w siłę, z akcji wycofał się ZZP. Nie zostało to zaakceptowane przez robotników. Zebrani na wiecu w dniu 4 listopada (ok. 4 tys. osób) pracownicy z Cegielskiego i Zakładów Wojskowych zadecydowali o dalszym trwaniu protestu i wezwali inne zawody do czynnego ich poparcia. Potępiono władze ZZP za ugodowa politykę. 4 i 5 listopada w innym miejscu wiecowało 5 tys. kolejarzy, którzy uchwalili przyłączenie się do strajku, żądając dodatkowo – jak podawał Tygodnik Ludowy - „cofnięcie i umorzenie procesów wytoczonym kolejarzom w sprawie zajść 26 kwietnia” i „poddanie pod sąd wszystkich tych, którzy przyczynili się do śmierci robotników...” Głównym postulatem strajku generalnego było 100% podwyżki, ale także np. „cofnięcie wszystkich wojskowych z fabryk i natychmiastowe uwolnienie aresztowanych żołnierzy – nie chcących być łamistrajkami.”(13) 8 listopada na wspólnym wiecu wstawiło się 6 tys. protestujących. Był to jednak ostatni dzień strajku, który zakończył się połowicznym sukcesem pracowników.

Wreszcie 22 października 1921 r. wybuchł kolejny strajk generalny w Poznaniu, który objął przede wszystkim przedsiębiorstwa metalurgiczne i komunalne. Żądano 65% podwyżki, pracodawcy godzili się na 25%. 25 października – jak donosiła ówczesna prasa – w Cegielskim i innych fabrykach metalurgicznych oraz w firmach komunalnych (elektrownia, gazownia, wodociągi itd.) wywieszono ogłoszenia wzywające do podjęcia przez pracowników pracy do 26 października do godz. 12.00. W przeciwnym razie pracodawcy zapowiedzieli lokaut. 27 października rada miejska podjęła decyzję o przyznaniu podwyżek w spółkach komunalnych.

Jednak z powodu tego, że pracodawcy prywatni nie dotrzymali umowy jaką wcześniej zawarli w wyniku strajku w październiku i listopadzie 1921 roku, doszło do nowego konfliktu.  Rozpoczął się on od tego, że pracodawcy w miesiącach grudniu 1921 i styczniu-marcu 1922 przeprowadzili redukcję płac o 20-25% i to pomimo galopującej drożyzny. Według przedstawicieli związków zawodowych tylko w lutym, z uwagi na nowy system podatkowy, ceny wzrosły o blisko ¼. 16 marca wszystkie poznańskie organizacje związkowe wydały odezwę o podjęciu strajku generalnego z dniem 17 marca od godz. 10.00. „W skutek tej odezwy – donosił Dziennik Poznański – wybuchł strajk w większej części zakładów przemysłowych Poznania” i okolic.

Strajk marcowy 1922 r. miał zdecydowanie gwałtowniejszy przebieg niż poprzedni. W zakładach Cegielskiego w oddziale na Wildzie doszło na przykład do pobicia jednego z inżynierów. Dziennik Poznański zapewniał jednak, że to przypadek incydentalny: „Porzucanie pracy odbywało się na ogół spokojnie”. W fabryce C.A. dr Roman May w Luboniu dyrekcja nie chcąc dopuścić do wygaszenia pieców zaproponowała 20% podwyżki, co ZZP odrzuciło. Robotnicy piece wygasili, na co pracodawca odpowiedział zwolnieniem wszystkich zatrudnionych.(14)

Wreszcie władze lokalne zdecydowały się na wyprowadzenie wojska na ulice, szczególnie, że strajk nałożył się na odbywające się w tym samym czasie Międzynarodowe Targi Poznańskie, i zapowiedziały, że go nie cofną, aż do chwili zakończenia protestu, pomimo, że rząd w Warszawie  nakazał, aby oddziały wróciły do koszar. W konsekwencji w dniu 23 marca po wiecu doszło do starć 7 tys. strajkujących z wojskiem i policją. W memoriale ZZP do rządu RP „w sprawie ingerencji policji i wojska wobec strajkujących robotników” związkowcy ujawniają szereg przykładów represji i pobić demonstrantów.(15) Strajk trwał jeszcze do 28 marca. Robotnicy przemysłu metalurgicznego mieli nie przyjąć proponowanych podwyżek (ostatecznie 10%) - niektóre jednak zawody w wyniku strajku zyskały (budowlańcy, piekarze), szczególnie z innych miejscowości, gdzie w stosunku do Poznania i tak zarabiano zdecydowanie mniej (o 40-50%). Ostatecznie oficjalne raporty rządowe mówiły, że „w zrzeszeniach robotniczych”, nie uważa się sprawę „ruchu zarobkowego jako załatwionego, ale przerwanego”. „Obecnie nawiązują zrzeszenia robotnicze w przemyśle i handlu, kontakt ze stowarzyszeniami kolejarzy, pracowników rolnych i ze związkami innych dzielnic, celem wywołania strajku generalnego w całej Rzeczypospolitej Polskiej”.(16)

W drugiej połowie 1923 roku nasiliły się walki w całym kraju: strajkowali górnicy, hutnicy, włókniarze. Najważniejszy okazał się strajk generalny na kolei, w którym ponownie masowy udział wzięli pracownicy z Poznania. Spotkał się on z ostrymi represjami ze strony władz. Nastąpiły masowe aresztowania, ogłoszono pobór do wojska, wstrzymano wypłaty, zmilitaryzowano przedsiębiorstwo. W Krakowie doszło do walk zbrojnych między robotnikami a policją i wojskiem. Robotnicy opanowali cześć miasta. Zginęło 18 robotników, 14 żołnierzy i oficerów, a kilkaset osób zostało rannych. Pod wypływem tych wydarzeń rząd poszedł na ustępstwa: odwołał sądy doraźne i militaryzację kolei, przyrzekł rozpatrzyć żądania kolejarzy.(17) Wydarzenia krakowskie możemy uznać za symboliczny koniec tego cyklu walk pracowniczych, zarówno w Wielkopolsce, jak i w całej Polsce.

Czarny strajk – walki na wsi

Szczególnie napięta sytuacja panowała na wielkopolskiej wsi, gdzie, jak wspomniałem, było najwięcej w owym czasie robotników. Strajki rolne wiązały się ze złymi warunkami pracy i bytu. Konflikt społeczny nabrzmiewał przez dziesięciolecia. Zjednoczenie Zawodowe Polskie na bazie proletariatu wiejskiego, zbudowało w Wielkopolsce w ciągu kilku miesięcy 1919 roku silny, ponad 100-tysięczny ruch związkowy i przeprowadziło kilka strajków generalnych. Pierwszy w dniach 16-17 kwietnia 1920 roku objął majątki w kilku powiatach. Oficjalne dokumentu rządowe tak opisywały zdarzenie:

„Przebieg odbywał się w ten sposób, że z Zaniemyśla promieniowo rozeszli się ludzie uzbrojeni w ciężkie kije na okoliczne wsie. Budząc tam ludzi ze snu nakazywali im, po pierwsze, strajk czarny, tzn. z zakazem odpaszania bydła i dojenia krów, po drugie, przyłączenie się wszystkich mężczyzn do organizacji strajkowej. Mężczyźni poddawali się od razu ‘rozkazowi’ pana Barczaka i Zjednoczenia Zawodowego, uzbrajali się również w oczywiście w tym celu przygotowane kije, czyli pałki i ruszali po dwudziestu, trzydziestu na sąsiednie majątki, by zająwszy tam wieś i podwórze, tubylczych chłopów znowu wysłać na dalszą organizację. Opór przeciw nakazowi strajku zaszedł tylko w kilku wypadkach, i w tych opierającego się włodarza lub kowala zbito niemiłosiernie. Na ogół powszechnie nawet ‘najwierniejsi’ i tworzący wręcz członków rodziny, np. forczpani i włodarze, od razu przyłączali się do strajku. Zdarzyło się, że patrol strajkowy z drogi zawołał do pracujących w polu tylko jedno słowo ‘strajk’ i wszyscy od razu rzucali robotę, młocarnie w biegu i pod parą, kopce kartofli odkryte, siewniki nie wyprzężone, pługi i wozy zaprzężone i wracali do domów. W czwartek objętych było strajkiem rano 26 majątków, wieczorem 120, w piątek rano około 180. Dotknięte powiaty były przede wszystkim Środa i Śrem, a dalej Koźmin, Poznań-Wschodni i Września”.(18)

powstanie_wlkp_4


Akcja ta zakończyła się niepowodzeniem, m.in. w wyniku postawy centrali ZZP, która ostatecznie strajku nie poparła. W kilku przypadkach endecki rząd zlikwidował strajk siłą, używając wojska i policji. Aresztowano ok. 60 osób. Kolejny strajk rolny ZZP proklamował 11 października 1920 roku, objął on już 20 tys. robotników w 560 folwarkach. Przeciwko strajkującym wystąpili obszarnicy, władze administracyjne, kler, a także policja i wojsko. Doszło do licznych aresztowań i brutalnego traktowania zatrzymanych.(19)

Kwestia represji stała się przedmiotem interpelacji poselskich i protestów działaczy związkowych, którzy domagali się zaprzestania używania wojska do pacyfikacji wsi. Twierdzono, że zatrzymanych bije się i maltretuje.(20) Interwencje nie przyniosły skutków, czego dowiodły dobitnie kolejne wydarzenia. Następna fala strajków rolnych miała miejsce w pierwszej połowie sierpnia 1922 r. Strajk powszechny objął 103,5 tys. osób, ponad ¾ ogółu robotników kontraktowych. „Wbrew oczekiwaniom działaczy ZZP nie został poparty przez opinię społeczną. Burżuazyjna prasa i organizacje społeczne rozwinęły szeroką agitację antystrajkową. W kościołach odczytywano specjalny list pasterski i wygłaszano antystrajkowe kazania. Organizowano łamistrajków i skierowano oddziały wojska do ochrony majątków. Obszarnicy i wojsko strzelali do strajkujących, zabijając 14 robotników [niektórzy historycy mówią o kilkudziesięciu poległych](21) i raniąc ok. 60. Kilkuset strajkujących zamknięto w więzieniach.

Terror ze strony ziemian i władz prowokował do zaostrzenia walki strajkowej. W części majątków zastosowano ponownie czarny strajk. Przepędzono łamistrajków i broniono się przed atakami policji. Strajk miał się zakończyć przyznaniem podwyżki o 50%. Niektórzy historycy przytaczają jednak bardziej pesymistyczną ocenę, że robotnicy stali się bezsilni wobec właścicieli i reprezentującego ich interesy państwa. Strajkujący nie uzyskali np. zmiany umów zbiorowych pracy i utracili zarobek za czas protestu. Podobnego typu strajki pracowników rolnych miały miejsce również w innych regionach kraju. Na przykład w drugiej połowie marca 1919 roku wybuchł strajk kilkunastu tysięcy pracowników w 1500 folwarkach rolnych na Lubelszczyźnie.  W drugiej połowie października tego samego roku wybuchł strajk ok. 200 tys. robotników rolnych z całego kraju pod hasłem przekazania ziemi obszarniczej bez wykupu robotnikom i chłopom małorolnym - w odpowiedzi na strajk zastosowano represje.(22)

Zakończenie


Jak wyraźnie zauważamy Powstanie Wielkopolskie nie da się ograniczyć do jednego zdarzenia. Miało ono swój wyraźnie rewolucyjny początek i gwałtowne, brutalne zakończenie w postaci zaciekłego konfliktu wewnętrznego. Dla wielu robotników i robotnic, chłopów i chłopek, Powstanie wielkopolskie nie skończyło się happy endem. I bynajmniej nie dlatego, że zginęli z rąk zaborcy, ale od kul polskiego żołnierza czy policjanta. Ofiara ta co prawda skutkowała wieloma ważnymi osiągnięciami  socjalnymi, reforma rolną, ale nie łączyła się bynajmniej z nastaniem, obiecywanego przez endencję, narodowo-solidarystycznego raju.

Narodowa Demokracja zdobyła w Wielkopolsce wpływy najpierw dzięki słabej strukturalnej i organizacyjnej pozycji robotników i podporządkowaniu ich interesów ziemiaństwu, a także ekonomicznym celom Rzeszy, dla której ten półkolonialny region miał pozostać spichlerzem Niemiec, a mówiąc dobitniej: „chlewem Niemiec” (w tym czasie Wielkopolska stała się ważnym ośrodkiem produkcji i eksportu trzody chlewnej). Dla endecji nie było zatem „konkurencji” ideologicznej. Co paradoksalne, rozproszona i pracująca pod rygorem postfeudalnych unormowań prawnych i uwarunkowań społecznych, wielkopolska klasa robotnicza zdołała się dopiero zorganizować  i uniezależnić ideologicznie (a niekiedy także nauczyć czytać, podnieść kwalifikacje i poznać swoją realną siłę) na uchodźctwie w zachodnich Niemczech. Swoje położenie postrzegała ona zarówno w kategoriach narodowych jak i klasowych. To nie przysporzyło jej sympatyków ani w historiografii PRL-owskiej, ani w prawicowej. Zjednoczenie Zawodowe Polskie, której Wielkopolska stała się w latach 20. XX wieku bastionem, wyrosło na największą organizację związkową w okresie międzywojennym. Jej poznańscy działacze, jak przykładowo Antoni Ciszak, późniejszy lider NPR-Lewica i działacz syndykalistycznego Związku Związków Zawodowych, krytyk endecji, kościoła i zatwardziały ateista, byli jawnym zaprzeczeniem stereotypowego postrzegania Wielkopolan.

Ponadto endecja utrzymała swoją władzę polityczną i wpływy ideologiczne w Wielkopolsce siłą. Zdobytą w czasie wybuchu Powstania Wielkopolskiego przewagę wykorzystała, by następnie, przy pomocy podległej policji i armii, brutalnie złamać opór narodowych i socjalistycznych związków zawodowych, stojąc – czasami wbrew swoim wcześniejszym doktrynalnym założeniom - w obronie mieszczańskich oraz ziemskich i włościańskich interesów. Należy także podkreślić zgodność polityki Narodowej Demokracji z interesami Kościoła katolickiego, który – jak widzieliśmy - w newralgicznych momentach szedł w sukurs prawicowym politykom, a oni odwzajemniali się tyradami o kulturo- i narodowotwórczej roli religii. Ostatecznie w 1924 roku, na łamach Kuriera Poznańskiego, reprezentującego wówczas stanowisko endecji, którego naczelny redaktor należał do ścisłych władz stronnictwa  Narodowej Demokracji, czytamy: „W warunkach w jakich się dzisiaj Polska znajduje, 8-godzinny dzień pracy jest nonsensem. Mogą na to sobie pozwolić  narody i państwa bogate, ale nie wolno jest tego czynić nam, którzy dopiero kładziemy dach nad głową”.(23) Dziwnie znajomo i dziś brzmią te słowa!

Trwające przez lata utożsamianie Wielkopolan z takimi mającymi ich niby wyróżniać cechami jak legalizm, zachowanie „ładu”, niechęć do rewolty, czy nacjonalizm, brało się z nieuprawomocnionego przypisywania endeckiej ideologii wszystkim mieszkańcom regionu. Maska ta została im narzucona przemocą, w obronie określonych interesów prowadzonych pod płaszczykiem „narodowej zgody”, której nigdy tu nie było. U początku II RP Wielkopolska była areną najzacieklejszych w Polsce konfliktów klasowych, których Powstanie Wielkopolskie było jednym z ważniejszych i krwawszych epizodów, który niestety wyniósł też do władzy prawicowe ugrupowania sprzyjające doktrynie Dmowskiego. „Spojrzenia naszej młodzieży – pisał on w 1926 roku – kierują się w stronę słonecznej Italii, w stronę wiecznego Rzymu, którego mury opromienia dziś blask nowej sławy” (24). Był to Rzym zdobyty już przez Mussoliniego.

Jarosław Urbański

Przypisy:


(1) Antoni Czubiński, „Rewolucja 1918-1919 w Niemczech”, Poznań 1967; Stanisław Kubiak, Franciszek Łozowski, „Rady Robotniczo-Żołnierskie  w Wielkopolsce 1918-1919”, Poznań 1959, s. 11.

(2) Wacław Radkiewicz, „Dzieje zakładów H. Cegielski 1846-1960. Studium Ekonomiczno-Historyczne”, Poznań 1962, s. 110-111; Kazimierz Doktór, „Przedsiębiorstwo przemysłowe. Studium Socjologiczne Zakładów Przemysłu Metalowego H. Cegielski’”, Warszawa 1964, s. 105

(3) Stanisław Kubiak, Franciszek Łozowski, „Rady Robotniczo-Żołnierskie  w Wielkopolsce 1918-1919”, Poznań 1959, s. 12

(4) Lucjan Kieszczyński, „Kronika ruchu zawodowego w Polsce 1808-1939. Ważniejsze wydarzenia”, Warszawa 1972, s.111

(5) Edmund Makowski, „Ruch robotniczy w Wielkopolsce. Zarys dziejów do 1981 roku”, Poznań 1984, s. 65

(6) ”Robotnicy Wielkopolscy w XIX i XX wieku. Warunki pracy i życia”, pod. red. Czesława Łuczaka, Poznań 1988, s. 214

(7) Roman Wapiński, „Narodowa Demokracja: 1893-1939. Ze studiów nad dziejami myśli nacjonalistycznej”, Kraków 1980, s. 29

(8) Stanisław Kubiak, Franciszek Łozowski, „Rady Robotniczo-Żołnierskie  w Wielkopolsce 1918-1919”, Poznań 1959, s. 128

(9) tamże,  s. 95-96

(10) Edmund Makowski, „Ruch robotniczy w Wielkopolsce. Zarys dziejów do 1981 roku”, Poznań 1984, s. 93-94

(11) Czesław Demel, Jerzy Krawulski, Krzysztof Rzepa, „Działalność Narodowego Stronnictwa Robotników i Narodowej Partii Robotniczej w Wielkopolsce w latach 1917-1937”, Warszawa-Poznań 1980, s. 98 i 110; Edmund Makowski, „Ruch robotniczy w Wielkopolsce. Zarys dziejów do 1981 roku”, Poznań 1984, s. 95, Kurier Poznański nr 90 z dn. 18.04.1920 r.

(12) Edmund Makowski, „Ruch robotniczy w Wielkopolsce. Zarys dziejów do 1981 roku”, Poznań 1984, s. 94-95

(13) Antoni Czubiński, Marian Olszewski, „Z robotniczych tradycji Wielkopolski”, Poznań 1984, s. 112-114

(14) Dziennik Poznański nr 59 z d. 14.03.1922, nr 60 z d. 15.03.1922, nr 62 z d. 17.03.1922, nr 63 z d. 18.03.1922, nr 65 z d. 21.03.1922, nr 67 z d. 23.03.1922, nr 68 z d. 24.03.1922, nr 69 z d. 25.03.1922, nr 70 z d. 26.03.1922, nr 72 z d. 29.03.1922.

(15)Antoni Czubiński, Marian Olszewski, „Z robotniczych tradycji Wielkopolski”, Poznań 1984, s. 132-138

(16) tamże, s. 131

(17) Lucjan Kieszczyński, „Kronika ruchu zawodowego w Polsce 1808-1939. Ważniejsze wydarzenia”, Warszawa 1972, s. 201-202

(18) Antoni Czubiński, Marian Olszewski, „Z robotniczych tradycji Wielkopolski”, Poznań 1984, s. 109-110

(19) Edmund Makowski, „Ruch robotniczy w Wielkopolsce. Zarys dziejów do 1981 roku”, Poznań 1984, s. 96-97

(20) Dziennik Poznański nr 230 z d. 28.10.1921 r.

(21) Czesław Demel, Jerzy Krawulski, Krzysztof Rzepa, „Działalność Narodowego Stronnictwa Robotników i Narodowej Partii Robotniczej w Wielkopolsce w latach 1917-1937”, Warszawa-Poznań 1980, s. 376

(22) Lucjan Kieszczyński, „Kronika ruchu zawodowego w Polsce 1808-1939. Ważniejsze wydarzenia”, Warszawa 1972, s.128 i 139

(23) Kurier Poznański nr 175 z dn. 26.07.1924
 
WASZE KOMENTARZE[1]
avatarfocus: Ale urocza lewacka manipulacja - bibliografia z lat komuny zawiera w sobie zapewne tyle prawdy o tych wydarzeniach co film 'Mumia' o starozytnym Egipcie.
dodano: Wtorek, 2011.12.27 02:37
ok
7
not ok
20
odpowiedz|usuń
~M.P.: Ja nie wiem czy jest sens w ogóle podniecać się wypocinami tego całego towarzystwa antyanarchistycznego. Nic nigdy im się nie podoba, wiecznie jęczą że jest źle. A tak na prawdę to sami korzystają z luk w prawie, bo już dawno powinni zniknąć z ich "siedziby" na Pułaskiego. Ale o tym nigdy nie napiszą, bo to im nie na rękę. A co do artykułu to nawet już historię Wielkopolski próbują przeinaczać.
dodano: Wtorek, 2011.12.27 09:21, IP:83.8.105.XXX
ok
6
not ok
17
odpowiedz|usuń
avatarLUBON: co za lewacki BEŁKOT !!!
dodano: Wtorek, 2011.12.27 09:49
ok
9
not ok
20
odpowiedz|usuń
~korwin: anarchisci w markowych ciuchach - co zrobiliscie by uczcić powstańców ???????
dodano: Wtorek, 2011.12.27 09:50, IP:85.221.152.XXX
ok
8
not ok
16
odpowiedz|usuń
~Autor: Same merytoryczne głosy!!! Focus - w bibliografii (nie zauważyłeś - wiem) są tez podane materiały źródłowe.
dodano: Wtorek, 2011.12.27 10:40, IP:87.205.55.XXX
ok
7
not ok
3
odpowiedz|usuń
~Autor: hahahah prawda, głosy w dyskusji porażają faktami i mitami :). normalnie aż się dziwię że skoro to taki "lewacki bełkot" (w ogóle co to oznacza??) to po co czytają. hmmm...nie boją się że się zarażą przez powietrze? Fokus - teraz udowodnij, skoro z ciebie taki badacz, że bibliografia nie zawiera prawdy, a materiały źródłowe sfałszowało ub....heheheh Korwin - szczerze powiedziawszy wolę zajmować się żywymi, którzy nie bardzo mają co do gęby włożyć i dymani są przez państwo. A z drugiej strony nikomu nie zabraniam czcić poległych. Skoro to dla nich ważne, proszę bardzo
dodano: Wtorek, 2011.12.27 10:52, IP:83.238.212.XXX
ok
8
not ok
5
odpowiedz|usuń
avatarfocus: ~Autor: Same merytoryczne głosy!!! Focus - w bibliografii (nie zauważyłeś - wiem) są tez podane materiały źródłowe. ...
cale 3 na 23 pozycje.
dodano: Wtorek, 2011.12.27 11:13
ok
3
not ok
9
odpowiedz|usuń
~Autor: Focus...niestety nic nie podważyłeś tym stwierdzeniem...dawaj jakieś inne argumenty. czy masz coś co mogłoby podważyć te źródła?? poz. 14 zawiera np około 10 różnych źródeł (w dodatku z lat 20-tych XX w.)męcz się dalej...hehehe.
dodano: Wtorek, 2011.12.27 13:40, IP:83.238.212.XXX
ok
6
not ok
2
odpowiedz|usuń
~Triglav: Dlaczego autor korzystał praktycznie tylko ze źródeł, które zostały opublikowane w latach PRL, kiedy każda książka musiała przejść przez sito cenzury? Książki historyczne wydane w tych latach nie są wiarygodne.
dodano: Wtorek, 2011.12.27 13:51, IP:83.4.133.XXX
ok
3
not ok
6
odpowiedz|usuń
~Autor: focus: cale 3 na 23 pozycje....
Plus: Antoni Czubiński, Marian Olszewski, „Z robotniczych tradycji Wielkopolski”, to w przeważającej mierze zbiór dokumentów źródłowych i może jeszcze Łuczak, który jest opracowaniem statystycznym, którego do tej pory raczej nikt jakoś nie kwestionował.
dodano: Wtorek, 2011.12.27 13:58, IP:87.205.55.XXX
ok
3
not ok
2
odpowiedz|usuń
~Triglav: ~Autor: normalnie aż się dziwię że skoro to taki "lewacki bełkot" (w ogóle co to oznacza??)
" "Bełkot" to mowa (lub w tym wypadku słowo pisane) nie mająca sensu, a "lewacki" to skrajnie lewicowy.
dodano: Wtorek, 2011.12.27 14:07, IP:83.4.133.XXX
ok
3
not ok
4
odpowiedz|usuń
~Autor: trygław, objaśniłeś niedouczonym, to teraz dawaj argumenty, bo fokus się chyba wycofał. ja tylko chciałbym abyś podważył fakty opisane w artykule - a nie oceniał wg. jakiegoś swojego widzimisię (bo nie popartego faktami) tego co tam jest napisane. ale raczej się nie doczekam, lepiej rzucić "lewacki bełkot" i cieszyć się że dokuczyło się oponentom...heheheh
dodano: Wtorek, 2011.12.27 14:27, IP:83.238.212.XXX
ok
4
not ok
2
odpowiedz|usuń
~Autor: ~Autor: trygław, objaśniłeś niedouczonym, to teraz dawaj argumenty, bo fokus się chyba wycofał. ja tylko chciałbym abyś podważył fakty opisane w artykule - a ...
Argumenty za czym? To Ty napisałeś, że ten, kto się pytał, co to znaczy "lewacki bełkot" jest niedouczony, a nie ja. Owszem, polemizowałbym z wieloma zdaniami w artykule. Pierwszy z brzegu przykład :"W istocie rzeczy stanowiło ono fragment Rewolucji niemieckiej, która wybuchła w listopadzie 1918 roku". Jak się domyślam, autorem tego zdania nie jest prof. Czubiński? Nie wiem, czy Powstanie można określić jako "część niemieckiej rewolucji", dlatego, że powstańcy mieli inne cele niż Liebknecht. Równie dobrze możnaby napisać, że Powstanie Warszawskie było częścią ofensywy Armii Sowieckiej na Niemcy.
dodano: Wtorek, 2011.12.27 14:42, IP:83.4.133.XXX
ok
4
not ok
4
odpowiedz|usuń
~Autor: O cięta riposta :) w sprawie "lewackiego bełkotu"?? :) no nic, dla Kaczyńskiego skrajnie lewacka jest po...tak więc to chyba nic innego niż epitet, bez żadnej wartości, bo chyba nikt nie uważa po za lewacką (nawet nie lewicową) o polemizować możesz, to nawet wskazane - przynajmniej będzie ciekawie. Polemika ze zdaniami jest nawet lepsza :), bo wcale nie wskazuje że polemizuje się z wymową artykułu. co do argumentów - to chodziło mi o argumenty mające podważać treść artykułu. nareszcie jakiś historyk się pojawił, a nie ciągle ci opluwacze, liczę na ciekawą polemikę. zaznaczę tylko że nie jestem autorem tego artykułu
dodano: Wtorek, 2011.12.27 15:16, IP:83.238.212.XXX
ok
4
not ok
3
odpowiedz|usuń
~Autor: "powstańcy mieli inne cele niż Liebknecht" - gdybyś choć w najmniejszym stopniu orientował się w historii, to większość rewolucjonistów miało inne cele niż Liebknecht, podczas rewolucji niemieckiej występowało wiele stronnictw politycznych i bynajmniej Związek Spartakusa nie był wcale największy, natomiast bardzo wielu powstańców w Wielkopolsce należało do stronnictw socjalistycznych i walczyło nie o jakąś (byle jaką, byle niepodległą Polskę), ale o dosyć konkretną Polskę socjalistyczną i dla nich to co dziś nazywa się Powstaniem Wielkopolskim było tylko jednym z epizodów tej walki.
dodano: Wtorek, 2011.12.27 17:49, IP:79.184.159.XXX
ok
6
not ok
3
odpowiedz|usuń
~Stefan Wajda: Zgadzam się gorąco z jedną podstawową tezą tego artykułu, to co dziś dzieje się z przedstawianiem historii jest przerażające. Wszystko sprowadza się do wspólnego mianownika, redukuje się niuanse i wieloznaczności do mdłej papki taka pop-historia dla mas. Chciałbym również zaprotestować przeciwko obrażaniu wybitnych historyków takich jak Czubiński czy Makowski, nikt nigdy nie kwestionował ich warsztatu, ich książki są jak najbardziej aktualne i nie jest prawdą, aby ich książki podlegały jakiejś cenzurze. Nie pisali oni o kwestiach, które cenzorów by wybitnie interesowały, a książka naukowa w tamtych latach była traktowana z dużym pobłażaniem w porównaniu do bieżącej publicystyki.
dodano: Środa, 2011.12.28 12:38, IP:83.20.51.XXX
ok
4
not ok
3
odpowiedz|usuń
~Hubi: Do wszystkich, którzy czepiali się bibliografii. Jestem studentem 3 roku historii i profesorowie UAM (którzy na wydziale historii na ogół są konserwatystami lub liberałami) również zalecają podręczniki wydawane w okresie PRL-U. Tak się składa, że autorów książek z tamtych czasów znali osobiście i bardo ich cenili (bo byli ich profesorami). Nigdy nie spotkałem z jakimikolwiek oskarżeniami o nie rzetelność ze strony znanych mi osobiście profesorów pod adresem ludzi takich jak profesorowie Czubański czy Pajweski. Oczywiście ich optyka była inna i inaczej interpretowali poszczególne wydarzenia (i chwała im za to) jednak podważanie ich pracy tylko dla tego że przypadała ona na okres PRL świadczy o panice Focusa i jego koleżków, którzy znają tylko ogólnikowe narracje nacjonalistyczne i na takich narodowych stereotypach opierają swoją wiedzę i interpretację przeszłości (powstające w dużej mierze też w okresie PRL-U, w którym służyły do straszenia złym Niemcem).
dodano: Czwartek, 2011.12.29 17:03, IP:178.37.228.XXX
ok
3
not ok
1
odpowiedz|usuń
DODAJ KOMENTARZ | Jesteś niezalogowany, Twój nick będzie poprzedzony ~zaloguj | zarejestruj
Liczba znaków do wykorzystania: 1000
codeimgNie jesteś anonimowy, Twoje IP zapisujemy w naszej bazie danych. Dodając komentarz akceptujesz Regulamin Forum
Do poprawnego działania mechanizmu dodawania komentarzy wymagane jest włączenie obsługi ciasteczek.
avatar
ROZBRAT
rozbrat.epoznan.pl
RSSsend_message
"Wolność bez socjalizmu to przywilej i niesprawiedliwość. Socjalizm bez wolności to niewola i brutalność."
M. Bakunin

"Parlamentaryzm jest najodpowiedniejszą formą organizacji dla społeczeństwa opartego na pracy najemnej i wyzysku mas ludowych przez posiadaczy kapitału."
Piotr Kropotkin



--------------------------------------------------
Publikujemy tutaj jedynie cześć informacji i tekstów związnych z poznańskim ruchem wolnościowym, po więcej zapraszamy na www.rozbrat.org
--------------------------------------------------
POLECANE STRONY
rozbrat.org
przeglad-anarchistyczny.org
bractwotrojka.pl
ozzip.pl
federacja-anarchistyczna.pl
http://www.wsl-poznan.pl/
www.facebook.com/rozbrat?ref=hl
ARCHIWUM WPISÓW
Kolejna czyszczona kamienica – woda zalała mieszkania na Małeckiego 25 (16 lip 2017)
Nacjonaliści u Pallotynów - relacja z akcji (4 lip 2017)
Stop wycince! Cała Puszcza pod ochroną! - relacja uczestniczki FA- Poznań i Poznaniacy Przeciwko Myśliwym z obozu i akcji bezpośredniej w Puszczy Białowieskiej (14 cze 2017)
Upamiętniono kolejarzy zastrzelonych przez endeckie władze (27 kwi 2017)
Przemówienie Jarosława Urbańskiego z sobotniej demonstracji - Nacjonalizm nie przejdzie! (18 kwi 2017)
Przemówienie Anny Karoliny Kłys z sobotniej demonstracji - Nacjonalizm nie przejdzie! (12 kwi 2017)
Nacjonalizm nie przejdzie - relacja z demonstracji (9 kwi 2017)
Oświadczenie Wielkopolskiego Stowarzyszania Lokatorów w sprawie materiałów prasowych na temat społeczności imigrantów romskich pochodzenia rumuńskiego w Poznaniu. (21 mar 2017)
Chodź z nami na Manifę!! 5 MARCA, 14:00 pod Operą!!! (3 mar 2017)
6. rocznica zabójstwa Jolanty Brzeskiej – otwarcie skweru w Warszawie (1 mar 2017)
Ekonomia i migracja - Syryjscy uchodźcy w Turcji a globalny kapitał (24 lut 2017)
Nie warto być łamistrajkiem, dla Starbucksa - relacja z protestu (6 lut 2017)
Oświadczenie - STOP Odkrywkom! (29 sty 2017)
Przeciw terrorowi Assada i Putina! Stop rzezi w Aleppo! (17 gru 2016)
Ósma edycja ligi Freedom Fighters (15 gru 2016)
Stanowisko Wielkopolskiego Stowarzyszenia Lokatorów w sprawie nowelizacji ustawy o ochronie praw lokatorów (12 gru 2016)
Wszyscy jesteśmy chuligankami! – oświadczenie (26 paź 2016)
Blokada eksmisji – zamierzano wyrzucić sparaliżowanego mężczyznę „na bruk” (29 wrz 2016)
22 urodziny ROZBRATu (16 wrz 2016)
Pikieta lokatorska - Poznań miastem brutalnych eksmisji (28 lip 2016)
Oświadczenie - Poznań miastem brutalnych eksmisji (25 lip 2016)
Czerwiec 1956 r. Tren dla Romka Strzałkowskiego (28 cze 2016)
Stop policyjnej przemocy. Pikieta pod sądem (20 cze 2016)
Czeski anarchista prowadzi strajk głodowy w więzieniu (3 cze 2016)
Oświadczenie w sprawie brutalności policji i zatrzymania działaczy ruchu anarchistycznego (27 maj 2016)
Solidarność – było, minęło! Co dalej? Sprawozdanie ze spotkania (25 maj 2016)
Udana blokada eksmisji na bruk! (12 maj 2016)
Pikieta solidarnościowa z Łukaszem Bukowskim (8 maj 2016)
DEMONSTRACJA:SOLIDARNI Z ŁUKASZEM! DOŚĆ REPRESJI! EKSMISJE STOP! (6 maj 2016)
1st Sparring for Solidarity (5 maj 2016)
3 miesiące więzienia za blokadę eksmisji (28 kwi 2016)
Oświadczenie grupy Poznańscy Romowie w związku z artykułem, który pojawił się w Głosie Wielkopolskim (27 kwi 2016)
Freedom Fighters - seminarium z Marcinem "Różalem" Różalskim (19 kwi 2016)
Oświadczenie Federacji Anarchistycznej - sekcja Poznań, w sprawie rządowych planów zaostrzenia ustawy antyaborcyjnej (8 kwi 2016)
Wolny Poznań i masowe eksmisje w roku 2016 (7 kwi 2016)
STOP WYCINCE! WALCZ O PUSZCZĘ! (31 mar 2016)
Zmarł Jędrzej "Stjup" Paluszczak (23 mar 2016)
Stop wycince! Walcz o Puszczę! (11 mar 2016)
Poznań:Tymczasowy nie oznacza pokorny! - relacja z 1 marca (4 mar 2016)
187 zniczy na 1 marca (2 mar 2016)
Poznaniacy Przeciwko Myśliwym - happening na Targach Myślistwa i Strzelectwa (15 lut 2016)
Rugowanie mieszkańców działek (28 sty 2016)
Oświadczenie - Stop inwigilacji! (20 sty 2016)
Nielegalna eksmisja powstrzymana! (19 sty 2016)
Sukces akcji antymyśliwskiej! (12 sty 2016)
STOP RASISTOWSKIEJ PRZEMOCY! NACJONALIZM PRECZ Z POZNANIA! (29 gru 2015)
Sprostowanie w sprawie rzekomego pobicia przez poznańskich Romów (25 gru 2015)
Przeciwko polowaniom (23 gru 2015)
Projekt muzeum-pomnika Grażyny Kulczyk i strategia uspołeczniania strat (19 gru 2015)
Rekordowe zyski i rekordy wyrzuconych z pracy (16 gru 2015)
Migranci romscy pochodzenia rumuńskiego w Polsce – relacja ze spotkania (16 gru 2015)
Szósta edycja Freedom Fighters za nami (15 gru 2015)
Pikieta w rocznicę wprowadzenia stanu wojennego (14 gru 2015)
FREEDOM FIGHTERS #6 (12 gru 2015)
Pikieta w rocznicę wprowadzenia stanu wojennego (11 gru 2015)
WSL domaga się wycofania roszczeń miasta przeciwko lokatorom (10 gru 2015)
Stop polowaniom!!! (8 gru 2015)
Popieramy strajk w Amazonie. Dość śmieciowych umów! (7 gru 2015)
Oświadczenie - Biuro Interwencji Lokatorskiej (3 gru 2015)
Solidarność naszą bronią! Zwalczaj lokalny ISIS! (29 lis 2015)
Solidarnie przeciwko rasizmowi i terroryzmowi! Nie dla podsycania fali nienawiści! (28 lis 2015)
Dlaczego wzrasta poparcie rządzącym (PiS)? (23 lis 2015)
Po zamachu w Paryżu polska prawica szuka winnych (16 lis 2015)
Oświadczenie na temat akcji antynacjonalistycznej (13 lis 2015)
Warszawa:Solidarność Zamiast Nacjonalizmu (10 lis 2015)
Rasizm STOP! (5 lis 2015)
Siła oporu lokatorskiego rośnie (29 wrz 2015)
"Gościnność" (24 wrz 2015)
Wiec „Uchodźcy mile widziani” - relacja (13 wrz 2015)
Dość łamania praw lokatorów – NIE dla czyszczenia kamienicy przy ul. Tylne Chwaliszewo 26 (11 sie 2015)
Solidarni z migrantami! Uchodźcy mile widziani! (8 lip 2015)
Poznański przewrót w polityce mieszkaniowej? (4 lip 2015)
59 rocznica Poznańskiego Czerwca. Obchody przed bramą HCP (29 cze 2015)
Porozmawiajmy o antysemityzmie – relacja ze spotkania (28 cze 2015)
Pikieta lokatorów i rozmowy z właścicielem kamienicy (22 cze 2015)
Pikieta lokatorska pod Aquanet (11 cze 2015)
Oświadczenie w sprawie odcinania wody w czyszczonych kamienicach (10 cze 2015)
Nacjonaliści chcą zniszczyć opozycję. Prezydent nie widzi problemu (9 cze 2015)
Oświadczenie w sprawie ataków nacjonalistów na skłot Od:zysk i Anarchistyczną Klubokawiarnię Zemsta (8 cze 2015)
Oświadczenie Wielkopolskiego Stowarzyszenia Lokatorów w sprawie planów nielegalnego wysiedlenia romskiego koczowiska (1 cze 2015)
Kosztem biednych, starych i schorowanych – pikieta przeciwko antylokatorskiej polityce miasta (29 maj 2015)
Ogólnopolskie akcje solidarnościowe z zatrzymanymi w Katowicach (21 kwi 2015)
Prezydenci i lokatorzy (26 lut 2015)
Prawo do miasta, czy prawo do wysiedleń? Czego broni wiceprezydent Wudarski? (22 lut 2015)
Czy politykę kulturalną w Poznaniu czeka zmiana? (25 sty 2015)
Pytania do Prezydenta Poznania i rady miasta (19 gru 2014)
Romowie uciążliwi? Poznański MOPR o uchodźcach ekonomicznych (18 gru 2014)
Powstrzymać eksmisje, uspołecznić politykę mieszkaniową (12 gru 2014)
Poznań – śmierdzące miasto (10 gru 2014)
Koniec karnawału w poście - Jaśkowiak kontynuatorem grobelizmu? (7 gru 2014)
„Prawo do miasta” i neoliberalna polityka wysiedleń (6 gru 2014)
Grobelny przegrał! Żadna władza nie jest wieczna! (1 gru 2014)
Kolejna brutalna eksmisja w Poznaniu (30 paź 2014)
Przedwyborcza kompromitacja Grobelnego (21 paź 2014)
Odwołane! Odwołane! (6 paź 2014)
XX lat nieposłuszeństwa! XX Urodziny Rozbratu! (18 wrz 2014)
Wybory samorządowe - karnawał co cztery lata? (3 wrz 2014)
Represje wobec poznańskiego środowiska anarchistycznego (18 lip 2014)
Czy nowe Studium Zagospodarowania będzie chyłkiem głosowane na Radzie Miasta? Oświadczenie (11 lip 2014)
Nie ma poszanowania praw obywatelskich, bez poszanowania praw socjalnych. W odpowiedzi na „Manifest Otwartej Akademii” (5 lip 2014)
Kliny zieleni zagrożone przez nowe studium zagospodarowania przestrzennego (4 lip 2014)
Rocznica Poznańskiego Czerwca 1956 r. (26 cze 2014)
„Golgota Picnic”, czyli poznański sojusz fundamentalistów i władz (25 cze 2014)
Niewolnicy Apple - protest Inicjatywy Pracowniczej (17 maj 2014)
Pora zewrzeć szyki - relacja z dyskusji dot. zabudowy poznańskich klinów zieleni (12 maj 2014)
Zablokowana eksmisja na Matejki (24 kwi 2014)
"W interesie naszego bezpieczeństwa" - rzecz o podsłuchach i retencji danych telekomunikacyjnych (22 kwi 2014)
UAM - kafelki ważniejsze niż życie (26 mar 2014)
Dramatyczna sytuacja rumuńskich Romów w Poznaniu (24 mar 2014)
Ile jest w Poznaniu pustostanów? (19 mar 2014)
Sprzątaczki dostały wynagrodzenia! (13 mar 2014)
Protest na uniwersytecie - Sprzątnąć wyzysk z UAM! (10 mar 2014)
Czyściciel z Kórnika (8 mar 2014)
Konferencja na Od:zysku. Pustostany w ręce potrzebujących (6 mar 2014)
Personel sprzątający UAM walczy o zaległe wynagrodzenia (27 lut 2014)
Pomyślny finał walki lokatorów z ul. Hetmańskiej (19 lut 2014)
O powodach protestu przeciwko G-20 – głos skazanego za zamieszki (17 lut 2014)
„Nieznani sprawcy”… wcale nie tacy nieznani (3 lut 2014)
Anarchiści z Ukrainy: Prawicowi radykałowie są "koniem trojańskim" Janukowycza (24 sty 2014)
Film - Lokatorzy na sprzedaż (23 sty 2014)
Fanpage Rozbratu (20 sty 2014)
Uwagi do projektu Studium Uwarunkowań i Kierunków Rozwoju (19 sty 2014)
OŚWIADCZENIE W sprawie projektu zmian Studium przestrzennego dla Poznania (9 sty 2014)
Służby celne zmuszają kobiety do rodzenia. Czy mają do tego prawo? (9 sty 2014)
Nowy projekt studium skrojony na potrzeby biznesu (5 sty 2014)
Nacjonalizm w służbie komunizmu (12 gru 2013)
Jego Magnificencja Paralizator (7 gru 2013)
Nowy nacjonalizm. Dlaczego trup wyszedł z szafy? (5 gru 2013)
Winni są czyściciele kamienicy i miasto - oświadczenie (25 lis 2013)
Konferencja:Ludzie bez mieszkań, mieszkania bez ludzi. Pustostany a polityka miejska (20 lis 2013)
Oświadczenie ws. ataków z 11.11.2013 (12 lis 2013)
Dlaczego bronię Piotra Ikonowicza (7 lis 2013)
Odzysk (na razie) zostaje! – ale właściwie co z niego mamy? (5 lis 2013)
Ofiary mają się prawo bronić przed prawicowymi napadami (4 lis 2013)
Policja zatrzymała aktywistów z Od:Zysku (25 paź 2013)
Elity sprzedane! (18 paź 2013)
0,3% czyli "budżet obywatelski" (7 paź 2013)
Oświadczenie Wielkopolskiego Stowarzyszenia Lokatorów i Federacji Anarchistycznej s. Poznań (4 paź 2013)
Oświadczenie w sprawie licytacji skłotu Od:zysk (3 paź 2013)
19 LECIE ROZBRATU (19 wrz 2013)
Pies ogrodnika czyli historia pewnej drukarni (5 wrz 2013)
Odzyskać galerie, zamknąć urząd miasta (2 wrz 2013)
Czyściciele kamienic i ich mocodawcy nadal bezkarni - relacja z pikiety (29 sie 2013)
Nowy numer Biuletynu Inicjatywa Pracownicza (9 sie 2013)
Urynowe wojenki (27 lip 2013)
Nie mają chleba? Niech jedzą ciastka! (17 lip 2013)
WOŁYŃ 1943 - KU PAMIĘCI (11 lip 2013)
Rap koncert pod Ceglorzem (3 lip 2013)
Rocznica Poznańskiego Czerwca - wiec pod bramą HCP (28 cze 2013)
Poznański Czerwiec 56’ – to nie tylko kolejna rocznica (24 cze 2013)
Clement Meric – zamordowany przez faszystów we Francji (18 cze 2013)
Wstrzymanie budowy fermy norek w Brześciu (15 cze 2013)
Protest: NEO BANK - NEO GANG! (11 cze 2013)
Popieramy turecką rebelię! Akcja solidarnościowa w Poznaniu (4 cze 2013)
"Nagroda" dla policji za pomoc w procederze czyszczenia kamienic (3 cze 2013)
Eksmisje - represje - policyjne porażki (15 maj 2013)
Hiszpańskie platformy przeciwko eksmisjom – wywiad (13 maj 2013)
"Walczymy o swoje od 1890” - 1 maja we Wrocławiu (3 maj 2013)
Za kratami więzień Łukaszenki (29 kwi 2013)
Protest przeciwko nowej fermie norek (8 kwi 2013)
Mieszkania dla ofiar czyścicieli kamienic. Protest (4 kwi 2013)
Bilety relatywnie staniały. Powstanie komunikacyjne trwa. (27 mar 2013)
Popieramy strajk generalny na Śląsku (26 mar 2013)
Z perspektywy sztuki krytycznej. Wywiad z Grzegorzem Klamanem (24 mar 2013)
BURŻUAZJA WRACA DO CENTRUM - film prod. SzumTV (22 mar 2013)
Za dużo, żeby umrzeć, za mało, aby godnie żyć (21 mar 2013)
Rada Miasta Poznania: „Spieprzaj Wójciak”. Oświadczenie (20 mar 2013)
W Kościele argentyńskim walka trwa (20 mar 2013)
Papież, który współpracował z reżimem (16 mar 2013)
Solidarni z lokatorami. Rusza zbiórka publiczna WSL (15 mar 2013)
Dostawić swojego taga. Wywiad z grafficiarzem (12 mar 2013)
Zero tolerancji dla policji (2 mar 2013)
Prokuratura i policja – karzące ramię właścicieli (26 lut 2013)
Politycy, profesorzy i homo-studentki (25 lut 2013)
Ochroniarze zamiast kluczy. Kolejne nielegalne wysiedlenie (21 lut 2013)
Partyjna fikcja czy horror? Polemika (19 lut 2013)
Pikieta pod NeoBANK - nie finansujcie czyścicieli kamienic (15 lut 2013)
O tym, jak Bazyliszek przestraszył się swojego własnego oblicza (12 lut 2013)
WSL w sprawie czyszczonej kamienicy przy ul. Piaskowej (9 lut 2013)
Kryzys finansów miasta uderza w dzieci (6 lut 2013)
Wina, kara i policyjne mandaty (1 lut 2013)
Robotnicy budowlani z Piaskowej nie podjęli dziś prac remontowych (31 sty 2013)
Śruba próbował eksmitować w środku zimy (24 sty 2013)
Polityka i mury (23 sty 2013)
Działalność Federacji Anarchistycznej w 2012 roku (21 sty 2013)
Już w środę Wielkopolskie Powstanie Komunikacyjne! Stop podwyżkom! (13 sty 2013)
Rok w kulturze okołorozbratowej. Podsumowanie 2012 cz. 2 (11 sty 2013)
Rok w kulturze okołorozbratowej. Podsumowanie 2012 cz. 1 (9 sty 2013)
Ruch lokatorski w Poznaniu. Podsumowanie 2012 (5 sty 2013)
Działania Inicjatywy Pracowniczej w 2012 r. Podsumowanie (3 sty 2013)
Stolarska: Akcja solidarnościowa (24 gru 2012)
Znowu pod sąd – za wspieranie lokatorów (20 gru 2012)
Po wodę do wojewody – protest lokatorski (19 gru 2012)
Pucek przestań pieprzyć. Przełomu w budownictwie komunalnym nie ma (15 gru 2012)
13 Grudnia - władza do robotników strzela zawsze celnie (13 gru 2012)
Czy zdrożeją bilety MPK? (10 gru 2012)
Poznań daje pracę? Kolejna idiotyczna kampania reklamowa miasta (6 gru 2012)
Przeciwko fermom futrzarskim - protest (28 lis 2012)
Nie będzie śledztw przeciwko policjantom - cd. samorozgrzeszającego się państwa (26 lis 2012)
Nie zmywajcie tej krwi – film o wydarzeniach w Genui w 2001 r. (22 lis 2012)
Oskarżony przez policję anarchista uniewinniony (21 lis 2012)
Zamach... (20 lis 2012)
Cena futra - śledztwo na polskich fermach futrzarskich (20 lis 2012)
Protest związków zawodowych (14 lis 2012)
Dyrektorska gangrena (12 lis 2012)
Bez wyzysku i nacjonalizmu. Oświadczenie w związku z 11 listopada (8 lis 2012)
Cuchnący barak dla matki z dzieckiem – czyli standardy według ZKZL (6 lis 2012)
Walizka. Historia zbąszyńskich Żydów (28 paź 2012)
W Cegielskim robotnicy domagają się podwyżek (27 paź 2012)
Czas na zmiany, nie na rozmowy (25 paź 2012)
Najbliższe wydarzenia, na które zapraszamy (22 paź 2012)
Demonstracja lokatorska - 20 października (19 paź 2012)
AMS rekwiruje prace poznańskich artystów z mFA (18 paź 2012)
Protesty, procesy, kontrole – konflikt w żłobkach trwa (15 paź 2012)
12 października - Dzień Björna Söderberga (12 paź 2012)
15 tys. pijanych rowerzystów siedzi za kratkami. Niepotrzebnie (9 paź 2012)
Usługi publiczne należą do wszystkich – demonstracja w Warszawie (7 paź 2012)
Gdzie wysiedlimy „trudnych właścicieli”? (6 paź 2012)
Lokatorki mówią - sytuacja społeczno-mieszkaniowa Poznania (5 paź 2012)
Przesiedlenia do kontenerów. Lokatorzy nie są niczego świadomi – ZKZL manipuluje (3 paź 2012)
Przeciwko polowaniom! W obronie dzikiego życia! (1 paź 2012)
Dwie debaty o mieście – partycypacja i mieszkalnictwo (30 wrz 2012)
Akcja protestacyjna w poznańskich żłobkach (27 wrz 2012)
Pierwszy mieszkaniec kontenera socjalnego (25 wrz 2012)
Polityka społeczna presji (23 wrz 2012)
Piknik na Stolarskiej - film (20 wrz 2012)
Policja inwigiluje gości zaproszonych do WTK (18 wrz 2012)
Solidarność z Jeremym ‘Anarchaosem’ Hammondem i innymi haktywistami (15 wrz 2012)
Koalicja dla Mieszkańców Stolarskiej. Podpisz apel! (13 wrz 2012)
Rozbrat ma 18 lat!!! (12 wrz 2012)
Mały polityk... Zaczipować go jak psa! (5 wrz 2012)
Finanse miejskie w zapaści (4 wrz 2012)
Oświadczenie w sprawie zajść podczas „dzikiej” eksmisji na ulicy Podgórze (2 wrz 2012)
Trwa brutalna eksmisja skłotu Warsztat (29 sie 2012)
Zaproszenie do solidarności ze Stolarską (28 sie 2012)
Pikieta pod domem biznesmena Gawrońskiego (25 sie 2012)
Anarchiści uniewinnieni (24 sie 2012)
Kim byli Sacco i Vanzetti? (23 sie 2012)
Niezwykle groźni osobnicy, sądzeni z kodeksu wykroczeń (15 sie 2012)
Stolarska zabarykadowana. Lokatorzy bronią swoich praw (13 sie 2012)
Literaci do piór! Bieda do kontenera! (12 sie 2012)
Wirtualne dochody z EURO (10 sie 2012)
Eugenika wersja light (8 sie 2012)
ZKZL chciał wyeksmitować matkę z dziećmi (6 sie 2012)
Mieszkańcy Baranowa protestują przeciwko fermie norek (6 sie 2012)
Tomczak oddawaj mandat! (1 sie 2012)
Brutalność poznańskiej policji (25 lip 2012)
Zajmujcie pustostany, miasto mięknie (22 lip 2012)
Stolarska bez wody, miasto bez przyszłości (20 lip 2012)
Tomczak oddawaj mieszkanie - pikieta (19 lip 2012)
Sądzony za udział w proteście lokatorskim (17 lip 2012)
Wesprzyj Fundusz Strajkowy dla pracowników Chung Hong (15 lip 2012)
“To be or not to be” – polityka mieszkaniowa Grobelnego (12 lip 2012)
Lokatorzy na Radzie Miasta (10 lip 2012)
Uderz w Grobelnego - odezwie się Pucek (9 lip 2012)
Dramat mieszkańców ulicy Stolarskiej - materiał telewizji Polsat (4 lip 2012)
Czerwiec 56: Robotniczy zryw i święta pamięć (2 lip 2012)
Rasizm – od lat to samo (30 cze 2012)
„Za tymi murami nie ma już Cegielskiego”. Robotnicze obchody Czerwca'56 (28 cze 2012)
Złomowanie Cegielskiego - wywiad w rocznicę Czerwca 1956 (28 cze 2012)
Co się dzieje w poznańskich żłobkach? Protest pracownic trwa (27 cze 2012)
Lokatorzy ze Stolarskiej walczą! (24 cze 2012)
Nie jesteśmy krajem białych niedźwiedzi. Sukces promocyjny Euro (20 cze 2012)
Kolejne szykany wobec lokatorów ze Stolarskiej (19 cze 2012)
Polacy, nic się nie stało? Euroklęska w mediach (17 cze 2012)
Śruba wprowadza terror, władze nie reagują (15 cze 2012)
EURO 2012 nie istnieje (13 cze 2012)
Policja inwigiluje Rozbrat (11 cze 2012)
Demonstracja "Chleba zamiast igrzysk" (11 cze 2012)
Wszystkie media trąbią (9 cze 2012)
9 czerwca zapraszamy na konferencję “Kryzys i Igrzyska – społeczno-polityczne konsekwencje" (6 cze 2012)
Euro 2012 – buraczana propaganda sukcesu (4 cze 2012)
Po pierwsze nie szkodzić. Protest na Wildzie (3 cze 2012)
Nie zabierajcie nam parku na lotnisko! (31 maj 2012)
Protest podczas otwarcia dworca przez Komorowskiego (29 maj 2012)
Kryzys na miarę naszych możliwości... (28 maj 2012)
Prezydent odjechał drogą zapasową – na marginesie sprawy lokatorskiej z perspektywy policjanta (25 maj 2012)
Sądzeni za protest w spr. Piaskowej (23 maj 2012)
Demonstracja 10 czerwca zgłoszona. Ruszamy o godz.14 spod Opery (21 maj 2012)
Pracownice żłobków: 10 czerwca wychodzimy na ulicę! (19 maj 2012)
Stracić zdrowie w kontenerze socjalnym (17 maj 2012)
(Akt.)Kamieniami w dzieci - neofaszyści próbowali zaatakować Festiwal Sztuki (13 maj 2012)
13 maja zapraszamy na Festiwal sztuki DIY (10 maj 2012)
Zamiast piłki nożnej polityka – dyskusja na temat Euro 2012 (9 maj 2012)
Praca do 67 lat? Władza wie lepiej (7 maj 2012)
Koniec studiowania za darmo? (6 maj 2012)
Protest mieszkańców przeciwko fermie norek (4 maj 2012)
500 lat Gułagu - pańszczyzna-ojczyzna (30 kwi 2012)
Puchar Euro w Poznaniu. Pikieta na powitanie (29 kwi 2012)
Rocznica protestu kolejarzy z 1920 roku (26 kwi 2012)
Spadkobiercy i lokatorzy. Jak miasto broni publicznego interesu? (25 kwi 2012)
Za horyzontem. Szkic o utopiach i alternatywach (24 kwi 2012)
Romowie do kontenera? Polityka imigracyjna w Poznaniu (22 kwi 2012)
Redaktor Wesołek będzie się bawić (19 kwi 2012)
Mieszkańcy nie chcą ferm norek (18 kwi 2012)
UAM knebluje studentów - dziekan WNS cenzorem (16 kwi 2012)
Oko za oko..... GW i antysemicka prasa (15 kwi 2012)
Orlik? Dość hipokryzji Grobelnego. Protest (13 kwi 2012)
Sytuacja w poznańskich żłobkach - będzie strajk? (11 kwi 2012)
Kolejna śmiertelna ofiara nacjonalistów (10 kwi 2012)
Cyrk Zalewski – Dwadzieścia niezbyt chlubnych lat! (9 kwi 2012)
Ubój rytualny, czyli prawa zwierząt kontra religijny biznes (7 kwi 2012)
Popieramy strajk w Hucie Batory (5 kwi 2012)
Pucek - "dobry" i "zły" glina (4 kwi 2012)
Strajk generalny w Hiszpanii - relacja poznańskich uczestników (3 kwi 2012)
Kolejne pikiety przeciw ZOO Centrum (2 kwi 2012)
W drugą rocznicę śmierci Marcela Szarego (1 kwi 2012)
Anarchiści z manuFAktury w sprawie emerytur (30 mar 2012)
Bezpłatny transport publiczny w stolicy Estonii - kiedy Poznań? (28 mar 2012)
Frankfurt: Blokada przemarszu neonazistów (27 mar 2012)
Historia z „Kuriera Poznańskiego”. „Gazeta Wyborcza” promuje antysemicki dziennik (25 mar 2012)
Wielka demonstracja w obronie warszawskiej Elby (24 mar 2012)
Finał eksmisji na bruk - mieszkanie na Nadolniku (22 mar 2012)
Strajk i głodówka pielęgniarek w Koninie (foto) (21 mar 2012)
Bałkański wieczór na Rozbracie (16 mar 2012)
Relacja z warszawskiej Manify (14 mar 2012)
Pracownice żłobków żądają negocjacji płacowych (12 mar 2012)
Czwarta edycja Kuchni Społecznej (11 mar 2012)
Eksmisyjna konfrontacja (7 mar 2012)
Elity pchają się do władzy? Na marginesie OFK (5 mar 2012)
Stałe zameldowanie w promocji, jedyne 35 000 złotych! (3 mar 2012)
Oblicze Poznania, którego nie da się ukryć (27 lut 2012)
O dojnej krowie, wielkiej kasie i pazernych cwaniakach (24 lut 2012)
Wycieczka "Drugie oblicze Poznania" - wsiądź, pojedź, zobacz (23 lut 2012)
Dość demokracji rynkowo – konkordatowej (21 lut 2012)
F-16: oszustwo i ignorancja (18 lut 2012)
Polscy Anonimowi o bitwie przeciw ACTA – fakty (16 lut 2012)
Spotkanie lokatorów z Poznania i Warszawy (13 lut 2012)
„Okrągłego stołu” społeczno-mieszkaniowego nie będzie (9 lut 2012)
Kolejny po ACTA zamach władz na swobody obywatelskie (7 lut 2012)
Co dalej z protestami przeciwko ACTA? (5 lut 2012)
Euro 2012 – kryzysowe mistrzostwa (3 lut 2012)
Konsultacje (1 lut 2012)
Likwidacja szkół i droga do nikąd. O demograficznych prognozach miasta (31 sty 2012)
Prawica i jej problem z ACTA (29 sty 2012)
Bez przywódców. Wywiad z Alanem Moore twórcą komiksu „V jak Vendetta” (29 sty 2012)
Zamieszki po demonstracji przeciwko ACTA (27 sty 2012)
Podpisano ACTA. Obalamy rząd! (26 sty 2012)
Gorący protest w środku zimy: ACTA Stop! (25 sty 2012)
Nie dla ACTA. Oświadczenie w sprawie demonstracji. (25 sty 2012)
Kim są Anonymous? (24 sty 2012)
STOP ACTA! Protest przeciwko cenzurze Internetu! (akt.) (22 sty 2012)
Krótszy czas pracy i godna emerytura dla każdego! (20 sty 2012)
Miejski monitoring wizyjny – cel i skuteczność vs. celowość i konieczność (2) (18 sty 2012)
Wiceprezydent Hinc odchodzi. Jedna głowa to za mało! (18 sty 2012)
Miejski monitoring wizyjny – cel i skuteczność vs. celowość i konieczność (1) (17 sty 2012)
Bezrobocie systematycznie wzrasta – co na to władze miasta Poznania? (16 sty 2012)
Krótkie podsumowanie działań anarchistycznych w 2011 r. (13 sty 2012)
Widmo krąży po siedzibie firmy, widmo pracownika... Wywiad z Michałem Kmiecikiem (12 sty 2012)
Opowieść o Bridgestone. Pracownicy znowu protestują (10 sty 2012)
Nie zgadzamy się na podwyżkę cen biletów MPK! (9 sty 2012)
Puste trybuny na miejskim stadionie. I co teraz? (7 sty 2012)
Radni PO i Grobelnego przeciw podwyżkom dla opiekunek ze żłobków (5 sty 2012)
Mniej szkół, więcej posterunków! (4 sty 2012)
Pogrzeb Jolanty Brzeskiej (2 sty 2012)
Podsumowanie 2011: Kulturalnie na i dookoła Rozbratu. (31 gru 2011)
Podsumowanie 2011: Represje wobec ruchu wolnościowego w Poznaniu (31 gru 2011)
Dziecko to nie koszt, Panie Prezydencie. (29 gru 2011)
Rewolucja, Powstanie Wielkopolskie i endecki marsz po władzę (27 gru 2011)
Dziś opłatek – jutro kontener (25 gru 2011)
Żadnych cięć, więcej funduszy na oświatę (22 gru 2011)
Powstało Wielkopolskie Stowarzyszenie Lokatorów (21 gru 2011)
Betlejem Poznańskie na Średzkiej (19 gru 2011)
„Eksmitowana dostanie mieszkanie?” Gazeta Wyborcza manipuluje (18 gru 2011)
Jest tanio, będzie drogo - Młodzieżowe Domy Kultury (18 gru 2011)
Wszyscy czyli nikt. O Poznańskim Kongresie Kultury (17 gru 2011)
Co dalej z "drukarnią"? Oświadczenie (16 gru 2011)
Gimnazja pod naporem algorytmu Grobelnego (15 gru 2011)
Ciekawe cytaty o stanie wojennym (14 gru 2011)
Prawicowy cyrk w rocznicę wprowadzenia stanu wojennego (13 gru 2011)
Rozbrat i polska gentryfikacja na Occupy Hongkong (12 gru 2011)
Stan wojenny i prawicowi poplecznicy Jaruzelskiego (11 gru 2011)
Policja ściga lokatorów (8 gru 2011)
Mieszkańcy Polski umierają szybciej.... (7 gru 2011)
Żłobki piszą do prezydenta (6 gru 2011)
Żłobki blokują ulice! (4 gru 2011)
Chińska zupa czyli uniwersytet (2 gru 2011)
Konferencja prasowa pod specjalnym nadzorem (30 lis 2011)
Likwidacja gimnazjum - szkoła dla kościoła (29 lis 2011)
Wolny uniwersytet teraz!!! (27 lis 2011)
Nikt nie będzie nam mówił, co mamy robić. Wywiad z kibicem Lecha Poznań (25 lis 2011)
Początki radykalnego zawodowego ruchu kobiecego w Wielkopolsce (1) (24 lis 2011)
Obłęd nienawiści (21 lis 2011)
Puste lokale użytkowe ZKZL. Jak duże to straty? (21 lis 2011)
Sukcesy ZKZL: masowe eksmisje i czynsz w górę o 10 proc. (18 lis 2011)
Biurokratyczne i PRowe manipulacje ZKZL (17 lis 2011)
„Chciałbym być oficerem SS” - relacja zatrzymanej w Warszawie (14 lis 2011)
Co takiego uczynili antyfaszyści z Niemiec? (13 lis 2011)
Prysł mit narodowej jedności (11 lis 2011)
Poznaniacy na blokadzie w Warszawie (akt.) (11 lis 2011)
Wolność słowa po poznańsku: policja rozbija pikietę (10 lis 2011)
To jest myśliwiec na miarę naszych możliwości... (8 lis 2011)
11 listopada spełnij swój obowiązek (7 lis 2011)
Książę na Starym Mieście. Relacja subiektywna (5 lis 2011)
Poznań miastem eksmisji - audycja (4 lis 2011)
Protest mieszkańców powstrzymał zarządcę budynku (3 lis 2011)
Dramat mieszkańców kamienicy na ul. Piaskowej trwa (2 lis 2011)
Bójmy się porządnych obywateli (1 lis 2011)
Stadionowy populizm (30 paź 2011)
Lokatorzy pod urzędem miasta. Prezydent Komorowski ucieka? (28 paź 2011)
Brutalność eksmisji. Czy dalej będziecie milczeć? (27 paź 2011)
Film z brutalnej eksmisji na ul. Dąbrowskiego (27 paź 2011)